II Ca 422/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń O. K. o zadośćuczynienie i odszkodowanie od (...) S.A. z siedzibą w W. w związku z wypadkiem komunikacyjnym z dnia 1 lipca 2020 roku, w którym powódka doznała poważnych obrażeń ciała. Sąd Rejonowy w Opatowie wyrokiem z dnia 14 stycznia 2025 r. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 68 000 zł zadośćuczynienia oraz 1 708 zł odszkodowania za koszty opieki, a także koszty procesu. Pozwany ubezpieczyciel wniósł apelację, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. (błędna ocena dowodów) oraz art. 362 k.c. (niezastosowanie przepisu o przyczynieniu się poszkodowanego do szkody). Argumentował, że powódka, nie mając zapiętych pasów bezpieczeństwa i wypadając z pojazdu, przyczyniła się do powstania lub zwiększenia szkody w co najmniej 50%. Sąd Okręgowy w Kielcach, rozpoznając apelację, oddalił ją jako bezzasadną. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i ocenił dowody zgodnie z zasadami. Podkreślono, że zarzut przyczynienia się poszkodowanego do szkody (art. 362 k.c.) musi być skutecznie podniesiony przez stronę pozwaną, wraz ze wskazaniem i wykazaniem istotnych faktów. W niniejszej sprawie pozwany nie podniósł skutecznie takiego zarzutu przed Sądem Rejonowym, a nawet w apelacji nie wykazał jednoznacznie, że niezapięcie pasów i wypadnięcie z pojazdu miały związek przyczynowy z rozmiarem doznanej szkody. Sąd Okręgowy stwierdził, że weryfikacja takiego związku wymagałaby opinii biegłych, której pozwany nie złożył. W konsekwencji, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego i zasądził od pozwanego na rzecz powódki koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości zadośćuczynienia i odszkodowania w sprawach o wypadki komunikacyjne, kwestia zarzutu przyczynienia się poszkodowanego do szkody, zaliczanie nawiązki z postępowania karnego na poczet zadośćuczynienia cywilnego.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki zarzutu przyczynienia podniesionego w postępowaniu apelacyjnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy niezapięcie pasów bezpieczeństwa przez poszkodowanego w momencie wypadku komunikacyjnego stanowi przyczynienie się do powstania lub zwiększenia szkody w rozumieniu art. 362 k.c. i uzasadnia obniżenie należnego odszkodowania lub zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo niezapięcie pasów bezpieczeństwa i wypadnięcie z pojazdu nie stanowi automatycznie podstawy do obniżenia odszkodowania lub zadośćuczynienia. Pozwany musi wykazać istnienie związku przyczynowego między tym zachowaniem a rozmiarem szkody, co wymaga dowodu z opinii biegłych, a zarzut ten musi być skutecznie podniesiony.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie przyczynienia spoczywa na pozwanym. Samo stwierdzenie faktu niezapięcia pasów i wypadnięcia z pojazdu nie jest wystarczające. Konieczne jest wykazanie, że te okoliczności miały wpływ na rozmiar doznanych obrażeń, co wymaga specjalistycznej wiedzy biegłych. Ponadto, zarzut przyczynienia musi być skutecznie podniesiony w postępowaniu.
Jak należy ustalić wysokość zadośćuczynienia za doznaną krzywdę po wypadku komunikacyjnym, uwzględniając cierpienia fizyczne i psychiczne oraz trwały uszczerbek na zdrowiu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wysokość zadośćuczynienia powinna być ustalana indywidualnie, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym rodzaj i rozmiar obrażeń, czas trwania cierpień fizycznych i psychicznych, trwały uszczerbek na zdrowiu, wpływ urazu na życie codzienne i zawodowe, a także aktualne warunki życia społeczeństwa. Kwota musi być ekonomicznie odczuwalna i stanowić rekompensatę za całą krzywdę.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, wskazując, że zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny i powinno łagodzić cierpienia. Przy ocenie jego wysokości należy brać pod uwagę wszystkie skutki wypadku, w tym trwały uszczerbek na zdrowiu (40% w tym przypadku), ból, problemy z mową, ograniczenia ruchowe, a także wpływ na życie społeczne i psychikę poszkodowanej, która była niepełnoletnia w chwili wypadku.
Czy nawiązka orzeczona w postępowaniu karnym na rzecz pokrzywdzonego powinna być zaliczona na poczet zadośćuczynienia zasądzonego w postępowaniu cywilnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nawiązka orzeczona w postępowaniu karnym na rzecz pokrzywdzonego pełni funkcję zryczałtowanego naprawienia szkody niemajątkowej i powinna być traktowana jako część zadośćuczynienia, co skutkuje obniżeniem kwoty zadośćuczynienia zasądzonego w procesie cywilnym.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Krakowie i Sądu Najwyższego, zgodnie z którym nawiązka z art. 46 § 2 k.k. ma charakter kompensacyjny i powinna być zaliczona na poczet zadośćuczynienia w postępowaniu cywilnym, aby uniknąć podwójnego odszkodowania za tę samą krzywdę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| O. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 444 § § 1
Kodeks cywilny
W przypadku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia poszkodowanemu przysługuje jednorazowe odszkodowanie na pokrycie wszelkich wynikłych z tego powodu kosztów.
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody niemajątkowej (krzywdy) może polegać na przyznaniu poszkodowanemu odpowiedniej sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia.
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania szkody lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu, stosownie do okoliczności, a zwłaszcza stopnia winy obu stron.
Pomocnicze
k.c. art. 822 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony.
u.o.u. art. 34 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia.
u.o.u. art. 35
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu.
k.k. art. 46 § § 2
Kodeks karny
Na mocy art. 46 § 2 kk Sąd orzekł wobec oskarżonego tytułem środka kompensacyjnego obowiązek zapłaty na rzecz oskarżyciela posiłkowego O. K. nawiązkę.
k.k. art. 177 § § 1
Kodeks karny
Czyn z art. 177 § 1 kk - nieumyślne naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Do kosztów procesu zalicza się koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i ocenił dowody. • Pozwany nie wykazał skutecznie zarzutu przyczynienia się powódki do powstania lub zwiększenia szkody. • Nawiązka orzeczona w postępowaniu karnym podlega zaliczeniu na poczet zadośćuczynienia w postępowaniu cywilnym. • Wysokość zasądzonego zadośćuczynienia i odszkodowania jest adekwatna do doznanej krzywdy i poniesionych kosztów.
Odrzucone argumenty
Niezapięcie pasów bezpieczeństwa przez powódkę stanowiło przyczynienie się do powstania lub zwiększenia szkody w stopniu co najmniej 50%.
Godne uwagi sformułowania
ciężar dowodu w zakresie przyczynienia spoczywa na pozwanym • nie ma znaku równości pomiędzy stopniem przyczynienia się, a zakresem obniżenia odszkodowania • zadośćuczynienie ma mieć przede wszystkim charakter kompensacyjny, wobec czego jego wysokość nie może stanowić zapłaty symbolicznej, lecz musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość • nawiązka z art. 46 § 2 k.k. pełni funkcję zryczałtowanego naprawienia szkody i powinna być traktowana jako część zadośćuczynienia
Skład orzekający
Mariusz Broda
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia i odszkodowania w sprawach o wypadki komunikacyjne, kwestia zarzutu przyczynienia się poszkodowanego do szkody, zaliczanie nawiązki z postępowania karnego na poczet zadośćuczynienia cywilnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki zarzutu przyczynienia podniesionego w postępowaniu apelacyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy wypadku z udziałem nieletniej, co nadaje jej emocjonalny wymiar. Kwestia zarzutu przyczynienia się poszkodowanego do szkody jest częstym i ważnym zagadnieniem w sprawach odszkodowawczych, a analiza sądu jest szczegółowa.
“Czy niezapięte pasy bezpieczeństwa zawsze oznaczają winę poszkodowanego? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 68 000 PLN
zadośćuczynienie: 68 000 PLN
odszkodowanie: 1708 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 2700 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.