I ACa 466/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód B. S. (1) wniósł pozew przeciwko swojemu synowi M. S. (1) o zapłatę kwoty 238.432,50 zł tytułem zwrotu nakładów poniesionych na budowę domu na wspólnej nieruchomości. Powód argumentował, że był jedynym finansującym budowę, a syn nie poniósł żadnych kosztów. Sąd Okręgowy w Krakowie wydał nakaz zapłaty, który następnie uchylił, oddalając powództwo. Sąd Okręgowy ustalił, że ojciec oświadczył synowi, iż daruje mu wszelkie poczynione nakłady, a przez wiele lat nie kwestionował faktu darowizny. Sąd uznał, że doszło do zawarcia ustnej umowy darowizny, która została wykonana i stała się ważna na mocy art. 890 §1 kc. Dodatkowo, sąd uznał, że nawet gdyby darowizna nie doszła do skutku, powództwo nie mogłoby zostać uwzględnione z powodu naruszenia przepisów dotyczących zarządu majątkiem dziecka (brak zgody sądu opiekuńczego), przedawnienia roszczenia oraz sprzeczności żądania z zasadami współżycia społecznego. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację powoda, podzielając ustalenia i rozważania prawne Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że postanowienie o podziale majątku dorobkowego rodziców nie miało mocy wiążącej w niniejszej sprawie, ponieważ pozwany nie był stroną tamtego postępowania. Sąd Apelacyjny potwierdził, że darowizna nakładów została skutecznie dokonana i wykonana, a zarzut przedawnienia roszczenia był uzasadniony. Sąd odwoławczy uznał również, że dochodzenie zwrotu nakładów było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, lojalności i dotrzymywania obietnic.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących darowizny, zwolnienia z długu, przedawnienia roszczeń oraz zasad współżycia społecznego w kontekście relacji rodzinnych.
Konkretny stan faktyczny sprawy, w tym długotrwałe zachowanie stron i ich relacje rodzinne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nakłady poniesione przez jednego ze współwłaścicieli na budowę domu na wspólnej nieruchomości, dokonane w czasie dobrej relacji rodzinnej i przy zapewnieniach o darowiźnie, mogą być dochodzone jako zwrot nakładów lub bezpodstawne wzbogacenie po latach, gdy relacje uległy pogorszeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nakłady te stanowią wykonaną umowę darowizny, a nawet gdyby tak nie było, roszczenie jest przedawnione i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że oświadczenia ojca o darowiźnie, jego wieloletnie potwierdzanie tego faktu oraz zachowanie syna wskazują na zawarcie i wykonanie umowy darowizny. Dodatkowo, sąd wskazał na przedawnienie roszczenia oraz sprzeczność dochodzenia zwrotu nakładów z zasadami współżycia społecznego, lojalności i dotrzymywania obietnic.
Czy postanowienie o podziale majątku dorobkowego rodziców, ustalające wierzytelność z tytułu nakładów, ma moc wiążącą dla sądu rozpatrującego sprawę między ojcem a synem o zwrot tych nakładów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie to nie ma mocy wiążącej w tej sprawie, ponieważ pozwany nie był stroną tamtego postępowania, a granice rozszerzonej prawomocności materialnej nie obejmowały go.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia dotyczy stron postępowania lub osób objętych rozszerzoną prawomocnością. Pozwany nie był stroną postępowania o podział majątku, a postanowienie to nie oddziałuje prejudycjalnie na niniejszą sprawę ze względu na różnice w stronach, stosunkach prawnych i podstawach faktycznych.
Czy zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot nakładów jest uzasadniony, jeśli nakłady były dokonywane w latach 1999-2004, a pozew został złożony w 2016 roku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarzut przedawnienia jest uzasadniony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że roszczenie stało się wymagalne najpóźniej z końcem 2004 roku, a 10-letni termin przedawnienia upłynął w 2014 roku, przed wniesieniem pozwu. Argument o przerwaniu biegu terminu przez uznanie niewłaściwe nie został udowodniony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. S. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| M. S. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 890 § 1
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że umowa darowizny nakładów, mimo braku formy aktu notarialnego, stała się ważna i skuteczna, ponieważ świadczenie darczyńcy zostało spełnione.
k.c. art. 508
Kodeks cywilny
Pozwany podniósł zarzut zwolnienia z długu, a sąd uznał, że zachowanie ojca mogło być zakwalifikowane jako zawarcie umowy zwolnienia z długu.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Sąd uznał zarzut przedawnienia oparty na tym przepisie za uzasadniony.
k.r.o. art. 101 § 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Sąd Okręgowy uznał, że brak zgody sądu opiekuńczego na dokonanie nakładów przez ojca, gdy syn był małoletni, stanowiło naruszenie tego przepisu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji.
Pomocnicze
k.c. art. 207
Kodeks cywilny
Powód powoływał się na ten przepis jako podstawę roszczenia o zwrot nakładów.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Powód powoływał się na ten przepis jako podstawę roszczenia o bezpodstawne wzbogacenie.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Powód zarzucał, że podniesienie zarzutu przedawnienia przez pozwanego jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
k.r.o. art. 36 § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Powód zarzucał naruszenie tego przepisu przez niezastosowanie, twierdząc, że zgoda matki była konieczna do zawarcia darowizny.
k.p.c. art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Powód zarzucał naruszenie tego przepisu przez pominięcie postanowienia o podziale majątku.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Powód zarzucał przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Powód zarzucał naruszenie tego przepisu w zw. z art. 233 §1 kpc.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia wniosków dowodowych w postępowaniu apelacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nakłady stanowiły wykonaną umowę darowizny. • Roszczenie powoda uległo przedawnieniu. • Dochodzenie zwrotu nakładów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Odrzucone argumenty
Nakłady nie stanowiły darowizny, lecz były podstawą do roszczenia o zwrot lub bezpodstawne wzbogacenie. • Postanowienie o podziale majątku rodziców miało moc wiążącą. • Zarzut przedawnienia nie powinien być uwzględniony. • Brak zgody sądu opiekuńczego na dokonanie nakładów przez ojca jako czynność przekraczającą zwykły zarząd.
Godne uwagi sformułowania
ojciec oświadczył małoletniemu wówczas synowi , że mając na uwadze łączące ich pokrewieństwo daruje mu wszelkie poczynione nakłady związane z budową na wspólnej nieruchomości. • Przez wiele lat – aż do chwili wniesienia pozwu w niniejszej sprawie – fakt zawarcia pomiedzy nimi tej darowizny nie był kwestionowany przez powoda. • Sąd Okręgowy dokonał weryfikacji każdego z zarzutów , którymi M. S. (1) bronił się przed żądaniem ojca. • nie można tracić z pola widzenia również , że swobodna ocena dowodów stanowi jeden z podstawowych elementów składających się na jurysdykcyjną kompetencję Sądu
Skład orzekający
Teresa Rak
przewodniczący
Grzegorz Krężołek
sprawozdawca
Paweł Rygiel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących darowizny, zwolnienia z długu, przedawnienia roszczeń oraz zasad współżycia społecznego w kontekście relacji rodzinnych."
Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny sprawy, w tym długotrwałe zachowanie stron i ich relacje rodzinne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są jasne oświadczenia i dokumentacja w relacjach rodzinnych, zwłaszcza gdy w grę wchodzą znaczne kwoty i nieruchomości. Pokazuje też, jak długoterminowe zachowanie może wpływać na interpretację umowy.
“Ojciec chciał od syna zwrotu pieniędzy za budowę domu. Sąd: to była darowizna!”
Dane finansowe
WPS: 238 432,5 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.