Orzeczenie · 2026-04-14

I ACA 395/26Nieważność umowy kredytu frankowego abuzywne klauzule 27

Sąd

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu

Miejsce

Wrocław

Data

2026-04-14

SAOSCywilneochrona konsumentówWysokaapelacyjny

kredyt frankowyabuzywnośćnieważność umowyochrona konsumentaprawo upadłościoweklauzula waloryzacyjnaTSUESąd ApelacyjnyWrocław

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła powództwa D. B., P. B. i E. B. o ustalenie nieważności umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF z 2007 roku oraz o zasądzenie zwrotu wpłaconych środków. W trakcie postępowania ogłoszono upadłość pozwanego banku, co skutkowało zawieszeniem postępowania i wezwaniem do udziału syndyka masy upadłości. Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem częściowym ustalił nieważność umowy kredytu. Pozwany syndyk złożył apelację, zarzucając błędy w ocenie materiału dowodowego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności dotyczących abuzywności klauzul umownych. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił apelację. Sąd uznał, że postępowanie o ustalenie nieważności umowy nie podlegało zawieszeniu na podstawie art. 145 ust. 1 prawa upadłościowego, a mogło być kontynuowane z udziałem syndyka. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji i uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny potwierdził abuzywność klauzul waloryzacyjnych zawartych w umowie, wskazując na ich niejasność, niejednoznaczność oraz brak możliwości indywidualnego uzgodnienia przez konsumentów. W konsekwencji, po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul, umowa nie mogła nadal obowiązywać, co skutkowało jej nieważnością na podstawie art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 69 prawa bankowego. Sąd odwoławczy powołał się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE, zgodnie z którym luki w umowie spowodowane usunięciem nieuczciwych warunków nie mogą być wypełniane przepisami krajowymi o charakterze ogólnym, które nie są przepisami dyspozytywnymi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie stanowiska TSUE w sprawie możliwości wypełniania luk w umowach po usunięciu klauzul abuzywnych oraz interpretacja przepisów prawa upadłościowego w kontekście spraw konsumenckich.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ogłoszenia upadłości banku w trakcie postępowania o ustalenie nieważności umowy kredytu indeksowanego do CHF. Interpretacja przepisów prawa upadłościowego może być odmienna w innych kontekstach.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postępowanie o ustalenie nieważności umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, wytoczone przeciwko bankowi, którego upadłość ogłoszono, podlega zawieszeniu na podstawie art. 145 ust. 1 prawa upadłościowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie o ustalenie nieważności umowy kredytu nie jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości i może być podjęte z chwilą ustalenia syndyka.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie postępowania o wierzytelność w kontekście prawa upadłościowego ma specyficzne znaczenie systemowe. Sprawy o ustalenie nie mają odpowiednika w postępowaniu upadłościowym dotyczącym listy wierzytelności, a ich kontynuacja nie zagraża celom postępowania upadłościowego. Merytoryczne orzeczenie sądu cywilnego wiąże organy postępowania upadłościowego.

Czy klauzule waloryzacyjne w umowie kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF, które nie zostały indywidualnie uzgodnione, są abuzywne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, klauzule te są abuzywne, ponieważ są niejasne, niejednoznaczne, nie pozwalają konsumentowi na określenie całkowitego zadłużenia i wysokości rat, a także naruszają dobre obyczaje i rażąco interesy konsumenta.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że bank nie wykazał indywidualnego uzgodnienia postanowień umownych. Klauzule przeliczeniowe były nieczytelne i nie dawały konsumentowi możliwości weryfikacji kursu waluty. Brak transparentności i możliwość jednostronnego ustalania kursów przez bank naruszały równorzędność stron i obarczały konsumenta nieprzewidywalnym ryzykiem. Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE dotyczące wypełniania luk w umowie po usunięciu klauzul abuzywnych.

Czy po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul waloryzacyjnych z umowy kredytu indeksowanego do CHF, umowa może nadal obowiązywać z zastosowaniem przepisów prawa krajowego o charakterze ogólnym (np. średniego kursu NBP)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z orzecznictwem TSUE, luki w umowie spowodowane usunięciem nieuczciwych warunków nie mogą być wypełniane przepisami krajowymi o charakterze ogólnym, które nie są przepisami dyspozytywnymi.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do wyroków TSUE (C-260/18, C-80/21-C-82/21), które jednoznacznie stwierdzają, że sądy krajowe nie mogą zastępować abuzywnych warunków przepisami prawa krajowego o charakterze ogólnym, chyba że są to przepisy dyspozytywne, na które strony wyraziły zgodę. W polskim prawie brak jest takich przepisów, które mogłyby zastąpić wyeliminowane klauzule.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powodowie

Strony

Nazwa	Typ	Rola
D. B.	osoba_fizyczna	powód
P. B.	osoba_fizyczna	powód
E. B.	osoba_fizyczna	powód
Syndyk (...) SA w upadłości	inne	pozwany

Przepisy (16)

Główne

k.c. art. 189

Kodeks cywilny

k.c. art. 385¹ § §1 i §2

Kodeks cywilny

k.c. art. 385¹ § §1

Kodeks cywilny

k.c. art. 58 § §1

Kodeks cywilny

pr. bank. art. 69 § ust. 2 i 3

Prawo bankowe

pr. upadł. art. 145 § ust. 1

Prawo upadłościowe

Pomocnicze

k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 180 § §1 lit. b

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 365 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 387 § § 2 1 ust. 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 299

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 385³ § pkt 20

Kodeks cywilny

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 108 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

pr. upadł. art. 84

Prawo upadłościowe

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie o ustalenie nieważności umowy kredytu nie podlega zawieszeniu w związku z ogłoszeniem upadłości banku. • Klauzule waloryzacyjne w umowie kredytu indeksowanego do CHF są abuzywne z uwagi na brak indywidualnego uzgodnienia, niejasność i naruszenie interesów konsumenta. • Po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych umowa nie może być utrzymana w mocy z zastosowaniem przepisów ogólnych prawa krajowego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego przez Sąd Okręgowy. • Zarzuty błędnej oceny materiału dowodowego. • Twierdzenie, że poprzednik prawny upadłego przedstawił powodom należycie informacje o ryzykach kredytu. • Twierdzenie, że postanowienia umowy określające sposób przeliczania kursu waluty zostały indywidualnie uzgodnione z powodami. • Zarzut błędnego ustalenia, że pozwany dysponował zupełną swobodą i dowolnością w kształtowaniu kursów mających zastosowanie do umowy.

Godne uwagi sformułowania

nie jest sprawą „o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości" • nie stwarza to jednak przeszkód do dokonania samodzielnych ocen przez organy prowadzące oba wspomniane postępowania • nie jest wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął Sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena Sądu • nie czyni bynajmniej zadość obowiązkowi informacyjnemu • nie uznał, że postanowienia te zostały z nimi indywidualnie uzgodnione • nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy • nie budzi wątpliwości, że nie zaistniały negatywne przesłanki, które wyłączałyby możliwość badania abuzywności zakwestionowanych postanowień • nie można mówić o nieproporcjonalności żądania

Skład orzekający

Dariusz Kłodnicki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska TSUE w sprawie możliwości wypełniania luk w umowach po usunięciu klauzul abuzywnych oraz interpretacja przepisów prawa upadłościowego w kontekście spraw konsumenckich."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ogłoszenia upadłości banku w trakcie postępowania o ustalenie nieważności umowy kredytu indeksowanego do CHF. Interpretacja przepisów prawa upadłościowego może być odmienna w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i pokazuje, jak sądy stosują orzecznictwo TSUE w praktyce. Dodatkowo, porusza kwestię postępowania upadłościowego w kontekście spraw konsumenckich.

“Upadłość banku nie zatrzymała sprawy o kredyt frankowy! Sąd Apelacyjny potwierdza: abuzywne klauzule oznaczają nieważność umowy.”

Dane finansowe

WPS: 117 473,83 PLN

zwrot wpłat: 117 473,83 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników