I ACA 3/26Zmiana wyroku zapłaty po apelacji przedawnienie poręczenie wekslowe
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSyndyk masy upadłości (...) Kasy (...) w I. wniósł pozew o zapłatę kwoty 677 034,72 zł przeciwko N. P. i U. P. (poprzednio P.-W.), opierając roszczenie na umowie pożyczki i wekslu in blanco, zabezpieczonym poręczeniem. Sąd Okręgowy wydał nakaz zapłaty, a następnie wyrokiem z dnia 15 lipca 2025 r. utrzymał go w części, uwzględniając żądanie w stosunku do N. P. ponad kwotę 254 029,05 zł oraz w stosunku do U. P. ponad kwotę 116 716,05 zł. Pozwani wnieśli zarzuty od nakazu zapłaty i apelacje od wyroku. Sąd Apelacyjny w Warszawie, rozpoznając apelacje, zmienił zaskarżony wyrok. Utrzymał nakaz zapłaty w stosunku do N. P. co do kwoty 473 652,87 zł wraz z odsetkami, uwzględniając zarzut przedawnienia części rat pożyczki (3-letni termin przedawnienia dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą). W stosunku do U. P. uchylił nakaz zapłaty w całości, uznając, że została zwolniona z poręczenia wekslowego na mocy uchwały zarządu (...) oraz że jej odpowiedzialność nie obejmowała rat wymagalnych po 5 września 2017 r. z uwagi na aneks do umowy, którego nie była stroną. Sąd Apelacyjny podkreślił, że zwolnienie z poręczenia cywilnego, choć nie zwalniało automatycznie z poręczenia wekslowego, pozwalało poręczycielowi wekslowemu na podniesienie zarzutów wynikających ze stosunku podstawowego, w tym zwolnienia z długu. Sąd Apelacyjny uznał również, że wypowiedzenie umowy pożyczki przez syndyka było skuteczne, gdyż wezwania do zapłaty zawierały pouczenie o możliwości restrukturyzacji zadłużenia. Rozstrzygnięcia o kosztach postępowania dokonano stosownie do stopnia wygranej i przegranej stron.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń w działalności gospodarczej, odpowiedzialności poręczyciela wekslowego, wpływu zwolnienia z długu w stosunku podstawowym na odpowiedzialność wekslową oraz skuteczności wypowiedzenia umowy pożyczki.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych, w tym stosowania przepisów o prawie wekslowym i bankowym.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wypowiedzenie umowy pożyczki przez syndyka było skuteczne, jeśli wezwanie do zapłaty nie zawierało pouczenia o możliwości restrukturyzacji zadłużenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wypowiedzenie było skuteczne, ponieważ wezwania do zapłaty zawierały pouczenie o możliwości restrukturyzacji zadłużenia, a pozwani nie kwestionowali tego faktu na etapie postępowania przed Sądem Okręgowym.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że mimo początkowych wątpliwości Sądu Okręgowego, dowody przedstawione w postępowaniu apelacyjnym (wezwania do zapłaty z pouczeniem) potwierdziły skuteczność wypowiedzenia umowy pożyczki.
Czy roszczenia z weksla in blanco, wypełnionego na podstawie umowy pożyczki, uległy przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, część roszczeń uległa przedawnieniu. Roszczenia o zapłatę rat przedawniają się oddzielnie, a termin przedawnienia dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą wynosi 3 lata. Uwzględniono nową redakcję art. 118 k.c. i ustalono, że przedawniły się raty przypadające przed 1 stycznia 2016 r.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny zastosował 3-letni termin przedawnienia dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą i uznał, że raty pożyczki wymagalne przed 1 stycznia 2016 r. uległy przedawnieniu. Weksel został wypełniony na kwotę pomniejszoną o przedawnione raty.
Czy zwolnienie z poręczenia cywilnego za dług pożyczkowy obejmuje również poręczenie wekslowe zabezpieczające tę samą pożyczkę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zwolnienie z poręczenia cywilnego nie obejmuje automatycznie poręczenia wekslowego, jednakże poręczyciel wekslowy może powołać się na zarzuty wynikające ze stosunku podstawowego, w tym zwolnienie z długu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że uchwała o zwolnieniu z poręczenia dotyczyła jedynie poręczenia cywilnego, a nie wekslowego. Jednakże, ze względu na zwolnienie z długu w ramach stosunku podstawowego, pozwana została zwolniona z odpowiedzialności wekslowej.
Czy zmiana harmonogramu spłat pożyczki w aneksie, którego poręczyciel wekslowy nie był stroną, rozszerza zakres jego odpowiedzialności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana harmonogramu spłat pożyczki w aneksie, której poręczyciel wekslowy nie był stroną, nie wiąże go i nie może rozszerzać jego odpowiedzialności, zwłaszcza co do rat wymagalnych po pierwotnym terminie spłaty.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że pozwana U. P. nie była stroną aneksu do umowy pożyczki, który znacząco zmienił harmonogram spłat i termin końcowej spłaty. W związku z tym jej odpowiedzialność nie mogła zostać rozszerzona o raty wymagalne po pierwotnym terminie spłaty.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk masy upadłości (...) Kasy (...) w I. w upadłości | organ_państwowy | powód |
| N. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| U. P. (poprzednio P.-W.) | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin jest krótszy niż dwa lata.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
O kosztach procesu orzeka się stosownie do wyniku sprawy, biorąc pod uwagę stopień wygranej i przegranej stron.
k.p.c. art. 493 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd wydaje wyrok, którym w całości lub części utrzymuje nakaz zapłaty w mocy albo go uchyla i orzeka o żądaniu pozwu.
Prawo bankowe art. 75c
Ustawa - Prawo bankowe
W przypadku zadłużenia bank może wypowiedzieć umowę pożyczki po uprzednim wezwaniu do zapłaty i poinformowaniu o możliwości restrukturyzacji zadłużenia.
Prawo wekslowe art. 10
Ustawa - Prawo wekslowe
Jeżeli weksel, niezupełny w chwili wystawienia, uzupełniony został niezgodnie z zawartym porozumieniem, nie można wobec posiadacza zasłaniać się zarzutem, że nie zastosowano się do tego porozumienia, chyba że posiadacz nabył weksel w złej wierze albo przy nabyciu dopuścił się rażącego niedbalstwa.
Pomocnicze
Prawo wekslowe art. 32 § ust. 1
Ustawa - Prawo wekslowe
Poręczyciel wekslowy odpowiada tak samo, jak ten, za kogo poręczył.
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na zasady współżycia społecznego i ustalone zwyczaje, zasady słuszności i cel umowy.
k.c. art. 120 § § 1 zd. 1
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
Ustawa o (...) Kasach (...) - Kredytowych art. 36 § ust. 2
Ustawa o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych
Reguluje kwestie związane z działalnością spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie części rat pożyczki. • Zwolnienie z poręczenia wekslowego z uwagi na zwolnienie z długu w stosunku podstawowym. • Nieskuteczność aneksu do umowy pożyczki wobec poręczyciela wekslowego, który nie był jego stroną.
Odrzucone argumenty
Skuteczność wypowiedzenia umowy pożyczki bez pouczenia o restrukturyzacji (ostatecznie uznano za skuteczne). • Pełna odpowiedzialność poręczyciela wekslowego niezależnie od stosunku podstawowego. • Brak przedawnienia wszystkich rat pożyczki.
Godne uwagi sformułowania
„Z tych względów każda z rat stawała się wymagalna wraz z kolejnym 5. dniem każdego miesiąca, zgodnie z harmonogramem stanowiącym załącznik do umowy pożyczki, zaś wypowiedzenie umowy nie doprowadziło do postawienia całej pożyczki w stan wymagalności.” • „Weksel stanowił zabezpieczenie spłaty pożyczki, był on wystawiony in blanco” • „Zgodnie z art. 118 k.c. jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata.” • „W ocenie Sądu Okręgowego wypowiedzenie umowy było nieskuteczne ponieważ wezwanie do zapłaty dokonane przed wypowiedzeniem umowy, nie zawierało przewidzianej w art. 75c ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe informacji o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia.” • „Z uwagi na odrębność obu czynności, a także przez wzgląd na abstrakcyjny i samoistny charakter zobowiązania wekslowego, nie ma podstaw do rozszerzającej wykładni oświadczenia Zarządu (...) zawartego w uchwale nr (...) i w konsekwencji przyjęcia, że zwolnienie z długu dotyczyło także poręczenia wekslowego.” • „Tym niemniej, skoro chodziło o poręczenie złożone na wekslu in blanco, a poręczyciel wekslowy odpowiada tak samo, jak ten za kogo poręczył, przysługuje mu prawo podnoszenia wszelkich zarzutów, jakie przysługują tej osobie, w tym do przedstawienia zarzutów wynikających z art. […]
Skład orzekający
Katarzyna Jakubowska – Pogorzelska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń w działalności gospodarczej, odpowiedzialności poręczyciela wekslowego, wpływu zwolnienia z długu w stosunku podstawowym na odpowiedzialność wekslową oraz skuteczności wypowiedzenia umowy pożyczki."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych, w tym stosowania przepisów o prawie wekslowym i bankowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych zagadnień prawnych związanych z odpowiedzialnością wekslową, przedawnieniem i poręczeniem, co czyni ją interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie cywilnym i bankowym.
“Przedawnienie i poręczenie wekslowe – jak sąd rozstrzygnął spór o milionowe zadłużenie?”
Dane finansowe
WPS: 677 034,72 PLN
zapłata: 473 652,87 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.