I ACa 246/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. H. domagał się ustalenia, że skutecznie uchylił się od skutków prawnych umowy o podział majątku wspólnego z dnia 26 sierpnia 2010 r., zarzucając wprowadzenie go w błąd przez pozwaną K. P. przy jej zawieraniu. Twierdził, że pozwana wprowadziła go w błąd co do możliwości kontaktu z dzieckiem i korzystania z mieszkania, a następnie nie wywiązała się z tych obietnic. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej oddalił powództwo, uznając, że powód nie wykazał istnienia błędu ani podstępu w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, a także że upłynął termin do uchylenia się od skutków oświadczenia woli. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację powoda, podzielając ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji. Sąd odwoławczy wskazał, że powództwo zostało wadliwie skonstruowane jako oparte na art. 189 kpc, gdyż powód domagał się ustalenia faktu (uchylenia się od skutków prawnych), a nie stosunku prawnego, a także że miał możliwość dochodzenia dalej idących roszczeń, np. o wydanie rzeczy. Sąd Apelacyjny podkreślił, że powód nie wykazał, aby pozwana wprowadziła go w błąd co do treści samej umowy, a jedynie że nie spełniła ona jego oczekiwań co do przyszłych kontaktów z dzieckiem i korzystania z mieszkania, co nie stanowi błędu w rozumieniu art. 84 kc. Nie znaleziono również podstaw do przyjęcia podstępu (art. 86 kc) ani zastosowania art. 918 kc, gdyż umowa o podział majątku nie była ugodą. W konsekwencji apelacja została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaDopuszczalność powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 kpc, rozróżnienie błędu co do treści czynności prawnej od błędu co do sposobu jej wykonania, a także kwestie związane z podstępem i charakterem umowy o podział majątku.
Dotyczy specyficznej konstrukcji powództwa i konkretnych zarzutów podniesionych przez stronę.
Zagadnienia prawne (4)
Czy powód skutecznie uchylił się od skutków prawnych umowy o podział majątku wspólnego z powodu wprowadzenia go w błąd przez pozwaną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie wykazał, aby został wprowadzony w błąd co do treści umowy, a jedynie że jego oczekiwania co do przyszłych kontaktów z dzieckiem i korzystania z mieszkania nie zostały spełnione.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie rozumiał błędnie treści umowy, a jego zarzuty dotyczyły sposobu wykonania umowy przez pozwaną, a nie jej treści. Niespełnienie oczekiwań nie stanowi błędu w rozumieniu art. 84 kc.
Czy pozwana wprowadziła powoda w błąd podstępnie przy zawieraniu umowy o podział majątku wspólnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie znaleziono dowodów na podstępne działanie pozwanej.
Uzasadnienie
Nie potwierdzono oświadczeń powoda, że pozwana celowo zapewniała go o możliwości kontaktów z dzieckiem i korzystania z mieszkania, aby skłonić go do zawarcia umowy, z góry wiedząc, że nie wywiąże się ze zobowiązań.
Czy powództwo o ustalenie, że skutecznie uchylił się od skutków prawnych umowy, jest dopuszczalne na podstawie art. 189 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo o ustalenie faktu uchylenia się od skutków prawnych jest niedopuszczalne na podstawie art. 189 kpc.
Uzasadnienie
Powództwo o ustalenie na podstawie art. 189 kpc służy do ustalania istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, a nie faktu. Powód miał możliwość dochodzenia dalej idących roszczeń.
Czy powództwo o ustalenie istnienia współwłasności spółdzielczego prawa do lokalu jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo o ustalenie współwłasności spółdzielczego prawa do lokalu jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie
Spółdzielcze prawo do lokalu jest ograniczonym prawem rzeczowym, a nie rzeczą, wobec czego nie jest możliwe stwierdzenie prawa współwłasności w tym zakresie w taki sposób. Powód powinien był wytoczyć powództwo o stwierdzenie nieważności umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. H. | osoba_fizyczna | powód |
| K. P. | osoba_fizyczna | pozwana |
| J. K. | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 84
Kodeks cywilny
Błąd co do treści czynności prawnej, który uzasadnia uchylenie się od skutków prawnych, musi dotyczyć treści umowy, a nie późniejszych oczekiwań co do jej wykonania.
k.c. art. 86
Kodeks cywilny
Podstęp polega na celowym wprowadzeniu w błąd w celu skłonienia do zawarcia umowy. W tej sprawie nie znaleziono dowodów na takie działanie pozwanej.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie na podstawie art. 189 kpc służy do ustalania istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy powód ma w tym interes prawny. Nie można nim żądać ustalenia faktu.
Pomocnicze
k.c. art. 918 § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczy uchylenia się od skutków ugody. Umowa o podział majątku nie była ugodą w rozumieniu art. 917 kc.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 58 § 2
Kodeks cywilny
Nieważność umowy z powodu sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Nie znaleziono podstaw do zastosowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powództwo oparte na art. 189 kpc zostało wadliwie skonstruowane. • Brak interesu prawnego w dochodzeniu ustalenia faktu uchylenia się od skutków prawnych. • Nie wykazano błędu co do treści czynności prawnej (art. 84 kc). • Nie wykazano podstępu (art. 86 kc). • Umowa o podział majątku nie była ugodą (art. 918 kc nie miał zastosowania).
Odrzucone argumenty
Powód twierdził, że został wprowadzony w błąd co do możliwości kontaktu z dzieckiem i korzystania z mieszkania. • Powód zarzucał pozwanej nieważność umowy z powodu sprzeczności z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 kc). • Powód zarzucał błędną ocenę materiału dowodowego i wadliwy dobór przepisów.
Godne uwagi sformułowania
Niespełnienie oczekiwań strony umowy odnośnie do sposobu jej wykonania przez drugą stronę i związane z tym twierdzenie, że nie doszło do właściwego wykonania umowy w żadnym razie nie stanowi podstawy do przyjęcia, że umowa została zawarta w warunkach błędu co do treści czynności prawnej. • Tak skonstruowane powództwo winno ulec oddaleniu z uwagi na brak interesu prawnego. • Powództwo o ustalenie faktu lub stanu faktycznego nie jest dopuszczalne na podstawie art. 189 kpc.
Skład orzekający
Małgorzata Wołczańska
przewodniczący
Lucyna Świderska-Pilis
sprawozdawca
Aneta Pieczyrak-Pisulińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Dopuszczalność powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 kpc, rozróżnienie błędu co do treści czynności prawnej od błędu co do sposobu jej wykonania, a także kwestie związane z podstępem i charakterem umowy o podział majątku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej konstrukcji powództwa i konkretnych zarzutów podniesionych przez stronę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy częstego problemu rozstania i podziału majątku, a także kwestii błędów i podstępów przy zawieraniu umów. Wyjaśnia istotne różnice między błędem co do treści umowy a błędem co do jej wykonania.
“Czy obietnice dotyczące dzieci i mieszkania mogą unieważnić umowę o podział majątku?”
Dane finansowe
koszty postępowania apelacyjnego: 2700 PLN
koszty nieopłaconej pomocy prawnej: 3321 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.