I ACA 24/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Syndyk Masy Upadłości (...) Spółki Akcyjnej, domagał się od Województwa (...) zapłaty kary umownej w wysokości ponad 582 tys. zł. Podstawą żądania było odstąpienie od umowy o roboty budowlane z powodu wadliwej gwarancji bankowej, która miała zabezpieczać zapłatę wynagrodzenia. Wykonawca twierdził, że termin ważności gwarancji (31 sierpnia 2012 r.) upływał przed terminem wymagalności ostatniej faktury, co uniemożliwiało realne zabezpieczenie jego interesów. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że przepis art. 649^4 § 1 k.c. pozwala na odstąpienie od umowy tylko w przypadku całkowitego nieprzedłożenia gwarancji, a nie jej wadliwości. Sąd Apelacyjny, choć podzielił rozstrzygnięcie, uzasadnił je nieco inaczej. Podkreślił, że wykonawca, jako profesjonalista, powinien był precyzyjnie określić wymagania co do gwarancji, w tym jej termin ważności, czego nie uczynił. Ponadto, mimo otrzymania gwarancji z terminem do 31 sierpnia 2012 r., nie podjął prób jej przedłużenia ani uzyskania kolejnej, a odstąpił od umowy niemal natychmiast po jej otrzymaniu. Sąd wskazał również na trudną sytuację finansową powoda, potwierdzoną wnioskiem o ogłoszenie upadłości, jako rzeczywistą przyczynę odstąpienia od umowy, a nie wadliwość gwarancji. W konsekwencji, odstąpienie od umowy uznano za nieskuteczne, co uniemożliwiło dochodzenie kar umownych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących gwarancji zapłaty w umowach o roboty budowlane, w szczególności art. 649^4 § 1 k.c., oraz obowiązków wykonawcy w procesie uzyskiwania gwarancji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wykonawca nie sprecyzował wymagań co do gwarancji i nie podjął prób jej uzupełnienia, a jego odstąpienie od umowy było motywowane trudną sytuacją finansową.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wadliwa gwarancja zapłaty wynagrodzenia za roboty budowlane, w szczególności z powodu zbyt krótkiego terminu ważności, stanowi podstawę do odstąpienia od umowy przez wykonawcę na podstawie art. 649^4 § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwa gwarancja zapłaty nie stanowi podstawy do odstąpienia od umowy, jeśli wykonawca nie sprecyzował wymagań co do jej treści (w tym terminu ważności) i nie podjął prób jej uzupełnienia lub przedłużenia, a rzeczywistą przyczyną odstąpienia jest jego zła sytuacja finansowa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 649^4 § 1 k.c. pozwala na odstąpienie od umowy tylko w przypadku całkowitego nieprzedłożenia gwarancji, a nie jej wadliwości. Wykonawca, jako profesjonalista, powinien był precyzyjnie określić wymagania co do gwarancji, a następnie podjąć próby jej uzupełnienia lub przedłużenia. Brak takich działań, w połączeniu z trudną sytuacją finansową wykonawcy, wyklucza skuteczne odstąpienie od umowy.
Jaki jest obowiązek współdziałania wykonawcy przy uzyskiwaniu gwarancji zapłaty od inwestora?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wykonawca ma obowiązek współdziałania z inwestorem przy wykonaniu zobowiązania do złożenia gwarancji zapłaty, w sposób zgodny z treścią zobowiązania, jego celem społeczno-gospodarczym oraz zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 354 § 2 k.c., wskazując, że wierzyciel (wykonawca) ma obowiązek współdziałania przy wykonaniu zobowiązania przez dłużnika (inwestora). W kontekście gwarancji zapłaty oznacza to m.in. precyzyjne określenie wymagań co do gwarancji i podejmowanie prób jej uzupełnienia lub przedłużenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk Masy Upadłości (...) Spółki Akcyjnej w upadłości likwidacyjnej w S. | inne | powód |
| Województwo (...) | instytucja | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 649^4 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli wykonawca nie uzyska żądanej gwarancji zapłaty w wyznaczonym terminie (nie krótszym niż 45 dni), jest uprawniony do odstąpienia od umowy z winy inwestora.
Pomocnicze
k.c. art. 649^1 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Gwarancji zapłaty udziela inwestor wykonawcy w celu zabezpieczenia terminowej zapłaty wynagrodzenia. Gwarancją jest gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa, akredytywa lub poręczenie banku.
k.c. art. 649^3 § § 1
Kodeks cywilny
Wykonawca może w każdym czasie żądać od inwestora gwarancji zapłaty do wysokości ewentualnego roszczenia z tytułu wynagrodzenia.
k.c. art. 354 § § 2
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest współdziałać z wierzycielem w wykonaniu zobowiązania w sposób odpowiadający jego celom społeczno-gospodarczym i zasadom współżycia społecznego.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dowolna ocena materiału dowodowego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gwarancja bankowa była wadliwa z powodu zbyt krótkiego terminu ważności, nie zabezpieczając realnie roszczeń wykonawcy. • Odstąpienie od umowy było skuteczne na podstawie art. 649^4 § 1 k.c., co uzasadniało naliczenie kar umownych.
Odrzucone argumenty
Wykonawca nie miał uzasadnionych podstaw do odstąpienia od umowy, gdyż nie sprecyzował wymagań co do gwarancji i nie podjął prób jej uzupełnienia lub przedłużenia. • Rzeczywistą przyczyną odstąpienia od umowy była trudna sytuacja finansowa wykonawcy, a nie wadliwość gwarancji. • Przedłożona gwarancja, mimo krótszego terminu ważności, była zgodna z żądaniem wykonawcy, który nie określił szczegółowych warunków. • Obowiązek współdziałania wykonawcy przy uzyskiwaniu gwarancji nie został przez niego wypełniony.
Godne uwagi sformułowania
nie można natomiast uznać, by w sytuacji gdy zamawiający taką gwarancję przedłoży, a nie spełnia ona oczekiwań wykonawcy, ten ostatni miał uprawnienie do niezwłocznego odstąpienia od umowy. • Zatem wyłącznie w przypadku nieprzedstawienia gwarancji wykonawca może odstąpić od umowy. • nie ma zatem racji sąd pierwszej instancji przyjmując, iż skoro cytowane wyżej przepisy nie precyzują jakim wymogom ma odpowiadać gwarancja to już udzielenie jakiejkolwiek gwarancji nie pozwala na skorzystanie wykonawcy z możliwości odstąpienia od umowy z winy inwestora na podstawie art. 649 4 § 1 kc , bowiem przepisy o gwarancji dodano do Kodeksu Cywilnego właśnie w tym celu aby zabezpieczały interesy wykonawcy i gwarancja powinna realnie zabezpieczać zapłatę wynagrodzenia. • nie miał powód uzasadnionych podstaw z art. 649 4 § 1 kc do odstąpienia od umowy z winy inwestora.
Skład orzekający
Piotr Wójtowicz
przewodniczący
Ewa Jastrzębska
sprawozdawca
Lucyna Morys-Magiera
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących gwarancji zapłaty w umowach o roboty budowlane, w szczególności art. 649^4 § 1 k.c., oraz obowiązków wykonawcy w procesie uzyskiwania gwarancji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wykonawca nie sprecyzował wymagań co do gwarancji i nie podjął prób jej uzupełnienia, a jego odstąpienie od umowy było motywowane trudną sytuacją finansową.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu umów o roboty budowlane – zabezpieczenia zapłaty wynagrodzenia. Interpretacja przepisów Kodeksu cywilnego w kontekście wadliwej gwarancji i obowiązków stron jest istotna dla praktyków.
“Gwarancja zapłaty w budownictwie: kiedy wadliwy dokument pozwala na odstąpienie od umowy?”
Dane finansowe
WPS: 582 270,72 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.