Orzeczenie · 2013-06-25

I ACA 226/13Podwyższenie renty po wypadku ubezpieczyciel suma gwarancyjna

Sąd

Sąd Apelacyjny w Katowicach

Miejsce

Katowice

Data

2013-06-25

SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaWysokaapelacyjny

wypadek komunikacyjnyrentaubezpieczeniaOCsuma gwarancyjnarebus sic stantibuswaloryzacjakoszty leczeniautracony zarobekzwiększone potrzeby

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powód M. S. dochodził zasądzenia renty z tytułu utraconego zarobku i zwiększonych potrzeb po wypadku komunikacyjnym z 1992 roku. Pozwana, jako ubezpieczyciel sprawcy, wypłacała powodowi rentę, jednak poinformowała o wyczerpaniu sumy gwarancyjnej. Powód powołał się na art. 357 1 kc (klauzula rebus sic stantibus) w celu waloryzacji sumy gwarancyjnej i podwyższenia renty. Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił powództwo, zasądzając zaległą rentę oraz rentę bieżącą. Obie strony wniosły apelacje. Sąd Apelacyjny uznał apelację pozwanej za niezasadną, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji co do dopuszczalności zastosowania art. 357 1 kc w celu waloryzacji sumy gwarancyjnej ze względu na nadzwyczajną zmianę stosunków (znaczący wzrost przeciętnego wynagrodzenia i kosztów usług medycznych). Sąd Apelacyjny częściowo uwzględnił apelację powoda, podwyższając rentę bieżącą od 2013 roku ze względu na wzrost stawek za godzinę opieki. W pozostałym zakresie apelację powoda oddalono. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego nastąpiło przez wzajemne zniesienie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Zastosowanie klauzuli rebus sic stantibus do umów ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w celu waloryzacji sumy gwarancyjnej i podwyższenia renty w przypadku nadzwyczajnej zmiany stosunków.

Ograniczenia stosowania

Każdorazowe zastosowanie art. 357 1 kc wymaga indywidualnej oceny okoliczności sprawy pod kątem nadzwyczajności zmiany stosunków i proporcjonalnego rozłożenia ryzyka.

Zagadnienia prawne (3)

Czy po wyczerpaniu sumy gwarancyjnej ubezpieczyciel nadal ponosi odpowiedzialność za skutki wypadku komunikacyjnego, a jeśli tak, to w jakim zakresie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ubezpieczyciel nadal ponosi odpowiedzialność, a sąd może, na podstawie art. 357 1 kc, zwaloryzować sumę gwarancyjną ze względu na nadzwyczajną zmianę stosunków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że znaczący wzrost przeciętnego wynagrodzenia i kosztów usług medycznych na przestrzeni lat stanowi nadzwyczajną zmianę stosunków, uzasadniającą zastosowanie klauzuli rebus sic stantibus do umowy ubezpieczenia. Pozwala to na waloryzację sumy gwarancyjnej, aby zapewnić realną ochronę poszkodowanemu.

Czy sąd może modyfikować wysokość świadczenia rentowego na przyszłość w oparciu o art. 907 § 2 kc i art. 444 § 2 kc w związku ze zmianą kosztów utrzymania i rehabilitacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może modyfikować wysokość renty, jeśli nastąpiła zmiana stosunków, która uzasadnia podwyższenie świadczenia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podwyższył rentę bieżącą ze względu na wzrost stawek za godzinę opieki od 2013 roku, co stanowiło uzasadnioną zmianę stosunków wpływającą na wysokość zwiększonych potrzeb powoda.

Jak rozłożyć ryzyko związane z nadzwyczajną zmianą stosunków pomiędzy ubezpieczycielem a poszkodowanym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ryzyko powinno zostać rozłożone pomiędzy strony, z uwzględnieniem ich interesów i zasad współżycia społecznego, przy czym ubezpieczyciel jako profesjonalista powinien ponieść większą część ciężaru.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że podział ryzyka w proporcji 60% dla pozwanego (ubezpieczyciela) i 40% dla powoda (poszkodowanego) jest uzasadniony, biorąc pod uwagę status profesjonalisty ubezpieczyciela, jego kondycję finansową oraz trudną sytuację życiową i zdrowotną powoda.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana zaskarżonego wyroku w punkcie 2. w ten sposób, że zasądza od pozwanej na rzecz powoda rentę po 4 371,65 zł miesięcznie (do 31.12.2012) i po 4 881,41 zł miesięcznie (od 01.01.2013); w pozostałej części apelację powoda oddala; oddala apelację pozwanej; znosi wzajemnie koszty postępowania apelacyjnego.

Strona wygrywająca

Powód (częściowo)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
M. S.	osoba_fizyczna	powód
(...) Spółka Akcyjna w W.	spółka	pozwana

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 357 § 1

Kodeks cywilny

Umożliwia sądowi modyfikację zobowiązania w przypadku nadzwyczajnej zmiany stosunków, której strony nie przewidziały, poprzez oznaczenie sposobu wykonania, wysokości świadczenia lub rozwiązanie umowy.

k.c. art. 444 § 2

Kodeks cywilny

Określa możliwość zasądzenia renty, jeżeli poszkodowany wskutek uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia zwiększyły się jego potrzeby.

Pomocnicze

k.c. art. 907 § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy możliwości zmiany wysokości renty, jeżeli stosunki uzasadniające jej wysokość uległy zmianie.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwala na odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

k.p.c. art. 316 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, że sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nadzwyczajna zmiana stosunków uzasadniająca zastosowanie art. 357 1 kc do waloryzacji sumy gwarancyjnej. • Konieczność podwyższenia renty bieżącej ze względu na wzrost kosztów opieki od 2013 roku. • Podział ryzyka nadzwyczajnej zmiany stosunków w proporcji 60% dla pozwanego i 40% dla powoda.

Odrzucone argumenty

Argumenty pozwanej o wygaśnięciu zobowiązania z powodu wyczerpania sumy gwarancyjnej. • Argumenty pozwanej o braku nadzwyczajnej zmiany stosunków. • Argumenty pozwanej o zawyżeniu kosztów opieki, rehabilitacji i dojazdów. • Argument powoda o nierównym podziale ryzyka (20% dla powoda, 80% dla pozwanego).

Godne uwagi sformułowania

nadzwyczajna zmiana stosunków • suma gwarancyjna • klauzula rebus sic stantibus • realna ochrona poszkodowanego • koszty opieki • koszty rehabilitacji • utracony zarobek • zwiększone potrzeby

Skład orzekający

Ewa Jastrzębska

przewodniczący-sprawozdawca

Lucyna Świderska-Pilis

sędzia

Beata Bijak-Filipiak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Zastosowanie klauzuli rebus sic stantibus do umów ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w celu waloryzacji sumy gwarancyjnej i podwyższenia renty w przypadku nadzwyczajnej zmiany stosunków."

Ograniczenia: Każdorazowe zastosowanie art. 357 1 kc wymaga indywidualnej oceny okoliczności sprawy pod kątem nadzwyczajności zmiany stosunków i proporcjonalnego rozłożenia ryzyka.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia waloryzacji sumy gwarancyjnej w ubezpieczeniach OC po wielu latach od wypadku, co ma istotne znaczenie praktyczne dla poszkodowanych i ubezpieczycieli.

“Czy ubezpieczyciel musi płacić rentę po kilkudziesięciu latach? Sąd Apelacyjny rozstrzyga kluczową kwestię waloryzacji sumy gwarancyjnej.”

Dane finansowe

renta z tytułu utraconego zarobku i zwiększonych potrzeb: 4371,65 PLN

renta z tytułu utraconego zarobku i zwiększonych potrzeb: 4881,41 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników