Orzeczenie · 2023-10-12

I ACA 2073/22Oddalenie apelacji rekompensata za koszty odzyskiwania należności

Sąd

Sąd Apelacyjny w Łodzi

Miejsce

Łódź

Data

2023-10-12

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaapelacyjny

terminy płatnościtransakcje handlowekoszty odzyskiwania należnościrekompensataart. 5 k.c.nadużycie prawadyrektywa UEfakturykoszty zastępstwa procesowego

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi, który zasądził na rzecz powoda jedynie 444,93 zł tytułem rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, podczas gdy powód domagał się 13.712,94 zł. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, implementującej dyrektywę UE. Sąd pierwszej instancji uznał, że rekompensata w wysokości 40, 70 lub 100 euro przysługuje od transakcji, ale w przypadku powoda, który nie wykazał precyzyjnie liczby transakcji i nie powołał się na harmonogram płatności w umowie, należało przyznać tylko jedną kwotę rekompensaty (100 euro). Ponadto, sąd uznał żądanie powoda przekraczające tę kwotę za nadużycie prawa (art. 5 k.c.), wskazując na brak faktycznie poniesionych kosztów i rażąco wysokie żądanie w stosunku do wartości faktur. Sąd Apelacyjny podzielił zarzuty apelacji dotyczące błędnej oceny dowodów (tabeli z wyliczeniami), uznając ją za dowód w sprawie. Potwierdził również, że rekompensata co do zasady należy się od każdej niezapłaconej faktury, zgodnie z orzecznictwem TSUE. Jednakże, Sąd Apelacyjny zgodził się z Sądem Okręgowym co do nadużycia prawa w rozumieniu art. 5 k.c., argumentując, że celem ustawy jest mobilizacja do terminowych płatności i rekompensata kosztów, a nie generowanie dodatkowego dochodu przez wierzyciela. Wskazano, że powód nie poniósł szkody, a pozwany szpital dobrowolnie uregulował należność główną. Sąd uznał, że żądanie zapłaty rekompensaty od każdej z 76 faktur, w tym opiewających na bardzo niskie kwoty, stanowiło nadużycie prawa, zwłaszcza w kontekście stałych relacji gospodarczych i świadomości trudnej sytuacji finansowej szpitali. W konsekwencji, apelacja została oddalona, a powód obciążony kosztami postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja art. 5 k.c. w kontekście żądania rekompensaty za koszty odzyskiwania należności w transakcjach handlowych, a także zasady stosowania ustawy o terminach zapłaty w specyficznych sytuacjach.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w tym braku faktycznie poniesionej szkody i dobrowolnego uregulowania należności głównej przez dłużnika.

Zagadnienia prawne (3)

Czy rekompensata za koszty odzyskiwania należności, o której mowa w ustawie o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, przysługuje od każdej niezapłaconej w terminie faktury, nawet jeśli faktury te zostały przedstawione w ramach jednego roszczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, rekompensata co do zasady należy się od każdej niezapłaconej w terminie faktury, jednakże jej dochodzenie w nadmiernej wysokości może stanowić nadużycie prawa.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny, powołując się na orzecznictwo TSUE, potwierdził, że rekompensata przysługuje od każdej niezapłaconej transakcji handlowej. Niemniej jednak, sąd uznał, że żądanie zapłaty tej rekompensaty w kwocie rażąco przewyższającej równowartość 100 euro, zwłaszcza gdy wierzyciel nie poniósł faktycznie szkody, a dłużnik dobrowolnie uregulował należność główną, stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c.

Czy żądanie zapłaty zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności w kwocie rażąco przewyższającej faktycznie poniesione koszty lub potencjalne koszty, a także w oderwaniu od wartości świadczenia głównego, może być uznane za nadużycie prawa podmiotowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, takie żądanie może być uznane za nadużycie prawa, jeśli jest sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że żądanie przez powoda zapłaty kwoty znacznie przekraczającej równowartość 100 euro tytułem rekompensaty, zwłaszcza gdy nie wykazał on poniesienia takich kosztów, a pozwany szpital dobrowolnie uregulował należność główną, stanowi nadużycie prawa. Celem rekompensaty jest pokrycie uzasadnionych kosztów odzyskiwania należności, a nie generowanie dodatkowego dochodu przez wierzyciela.

Czy dokument w postaci tabeli z wyliczeniami, załączony do pozwu, ale niepodpisany zgodnie z wymogami reprezentacji spółki, może stanowić dowód w sprawie?

Odpowiedź sądu

Tak, taki dokument może stanowić dowód w sprawie, jeśli jest pismem procesowym, a nie załącznikiem do pisma procesowego, który nie wymaga szczególnej formy podpisu.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy błędnie odmówił mocy dowodowej tabeli z wyliczeniami, ponieważ przepis art. 126 § 1 pkt 6 k.p.c. odnosi się do pisma procesowego, a nie do załącznika w postaci tabeli. Tabela wraz z załączonymi fakturami stanowi dowód w postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Wojewódzki Szpital (...) w S.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N.	spółka	powód
Wojewódzkiego Szpitala (...) w S.	instytucja	pozwany

Przepisy (9)

Główne

u.p.t.h. art. 10 § 1-3

Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

Określa wysokość i sposób wyliczenia rekompensaty za koszty odzyskiwania należności od transakcji handlowej.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący nadużycia prawa podmiotowego, stosowany do oceny zasadności żądania rekompensaty.

Pomocnicze

u.p.t.h. art. 11 § 1-2

Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

Reguluje możliwość ustalenia harmonogramu spełnienia świadczenia pieniężnego w częściach i prawo do rekompensaty w takim przypadku.

k.p.c. art. 126 § 1 pkt 6

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymogi formalne pism procesowych, w tym wymóg podpisania.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny materiału dowodowego przez sąd.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania apelacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądanie rekompensaty w kwocie przekraczającej równowartość 100 euro stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. • Cel ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych to mobilizacja do terminowych płatności i rekompensata uzasadnionych kosztów, a nie generowanie dodatkowego dochodu. • Powód nie poniósł faktycznie szkody, a należność główna została dobrowolnie uregulowana przez pozwanego.

Odrzucone argumenty

Każda faktura stanowi odrębną transakcję handlową, za którą przysługuje odrębna rekompensata. • Tabela z wyliczeniami nie mogła stanowić dowodu w sprawie z powodu braku odpowiedniego podpisu.

Godne uwagi sformułowania

żądanie przez powoda zapłaty kwoty ponad 13.000 zł rekompensaty na pokrycie pozasądowych kosztów odzyskiwania należności jest nadużyciem prawa podmiotowego (w zakresie przekraczającym maksymalną kwotę jednej rekompensaty, tj. 100 euro) i z mocy art. 5 k.c. nie podlega ochronie prawnej. • Celem omawianej regulacji prawnej jest zatem to, aby wierzyciel uzyskał od dłużnika środki pieniężne na pokrycie (pozasądowych) kosztów odzyskiwania należności pieniężnej wynikającej z transakcji handlowej, w szczególności (choć nie wyłącznie) rekompensatę na koszty już na ten cel poniesione. • żądanie zapłaty rekompensaty w kwocie przewyższającej kwotę zasądzoną przez Sąd pierwszej instancji było niezgodne z przeznaczeniem tego prawa i jako takie nie może korzystać z ochrony.

Skład orzekający

Bożena Wiklak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 5 k.c. w kontekście żądania rekompensaty za koszty odzyskiwania należności w transakcjach handlowych, a także zasady stosowania ustawy o terminach zapłaty w specyficznych sytuacjach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w tym braku faktycznie poniesionej szkody i dobrowolnego uregulowania należności głównej przez dłużnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak prawo mające na celu ochronę przedsiębiorców przed nadmiernymi opóźnieniami w płatnościach może być nadużywane, a sąd stosuje klauzulę generalną art. 5 k.c. do ograniczenia żądań.

“Czy można zarobić na odsetkach od faktur? Sąd Apelacyjny: Tylko z umiarem!”

Dane finansowe

WPS: 13 712,94 PLN

zwrot kosztów odzyskiwania należności: 444,93 PLN

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników