I ACA 162/17

Sprawa dotyczyła żądania zwrotu wadium w wysokości 150 000 zł, które zostało zatrzymane przez pozwanego zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na dostawę żywego narybku węgorza europejskiego. Powodowie, działający jako konsorcjum, wnieśli ofertę i wpłacili wadium. Pozwany wezwał ich do uzupełnienia brakujących dokumentów i złożenia wyjaśnień, wskazując na szereg nieprawidłowości. Powodowie wystąpili z wnioskiem o przedłużenie terminu, tłumacząc to niemożnością kontaktu z osobami zarządzającymi duńską spółką z konsorcjum. Pozwany uznał braki za nieuzupełnione w terminie i zatrzymał wadium na podstawie art. 46 ust. 4a ustawy Prawo zamówień publicznych (p.z.p.). Sąd Okręgowy w Olsztynie pierwotnie oddalił powództwo, uznając, że powodowie wykazali się biernością i złą wolą. Jednak Sąd Apelacyjny w Białymstoku uchylił ten wyrok z powodu nieważności postępowania wynikającej z wadliwej reprezentacji spółki. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Okręgowy zasądził zwrot wadium, uznając, że nie zaistniały podstawy do jego zatrzymania. Sąd ten podkreślił, że przepis art. 46 ust. 4a p.z.p. powinien być interpretowany ściśle, a zatrzymanie wadium jest uzasadnione jedynie w przypadku umyślnego działania wykonawcy, mającego na celu obejście prawa lub stworzenie warunków do udzielenia zamówienia najdroższej ofercie. W tej sprawie, wniosek o przedłużenie terminu nie nosił znamion złej woli, a brak uzupełnienia dokumentów nie wpłynął na wynik przetargu, w którym wybrano niższą ofertę innego wykonawcy. Pozwany wniósł apelację, zarzucając m.in. nieważność postępowania z powodu nienależytej reprezentacji, naruszenie art. 46 ust. 4a p.z.p. i sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym. Sąd Apelacyjny oddalił apelację. Uzasadnił, że kwestia reprezentacji została wyjaśniona poprzez złożenie prawidłowego pełnomocnictwa i zatwierdzenie czynności procesowych przez pełnomocnika. Podkreślił, że zarzuty dotyczące etapu składania oferty były irrelewantne dla oceny zasadności zatrzymania wadium, które zależy od etapu uzupełniania braków. Sąd Apelacyjny podzielił wykładnię art. 46 ust. 4a p.z.p. przyjętą przez Sąd Okręgowy, wskazując, że przepis ten ma charakter sankcyjny i wymaga udowodnienia winy wykonawcy, a nie tylko niedbalstwa. Stwierdził, że w niniejszej sprawie brak jest dowodów na celowe działanie powodów zmierzające do obejścia prawa lub stworzenia warunków do udzielenia zamówienia najdroższej ofercie. W konsekwencji, apelacja pozwanego została oddalona, a pozwany obciążony kosztami postępowania odwoławczego.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający