I ACa 144/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód P. B., adwokat, domagał się od pozwanej K. T. zapłaty 112.775 zł tytułem wynagrodzenia za sukces w sprawie reprywatyzacji nieruchomości, na podstawie umowy zlecenia z dnia 2 grudnia 2003 r. zawartej z braćmi J., M. i A. T., gdzie pozwana wstąpiła jako spadkobierczyni męża. Umowa przewidywała wynagrodzenie w wysokości 25% wartości odzyskanej i sprzedanej nieruchomości plus VAT. Sąd Okręgowy w Krakowie wydał nakaz zapłaty, a po sprzeciwie pozwanej zasądził od niej na rzecz powoda 112.545 zł. Pozwana zarzuciła przedawnienie roszczenia (art. 751 kc), sprzeczność umowy z zasadami współżycia społecznego, klauzule abuzywne oraz dorozumiane wypowiedzenie umowy z powodu konfliktu interesów. Sąd Okręgowy oddalił te zarzuty, uznając umowę za ważną, roszczenie za nieprzedawnione, a pozwaną za zobowiązaną do zapłaty jako spadkobierczynię. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację pozwanej, podzielając ustalenia faktyczne i prawne Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że umowa zlecenia nie wygasła z powodu śmierci zleceniodawcy (art. 747 kc), a pozwana wstąpiła w prawa i obowiązki męża. Stwierdzono, że powód wykonał swoje zobowiązania przed śmiercią M. T., a nieruchomości zostały odzyskane i sprzedane, co uzasadniało przyznanie wynagrodzenia. Zarzuty dotyczące przedawnienia, konfliktu interesów, abuzywności klauzul oraz naruszeń proceduralnych zostały odrzucone. Sąd Apelacyjny uznał, że wynagrodzenie, choć wysokie, było uzasadnione nakładem pracy powoda i nie naruszało zasad współżycia społecznego, a umowa była realizowana przez wiele lat bez zastrzeżeń przez zleceniodawców.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia umowy zlecenia po śmierci zleceniodawcy, odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe wynikające z umowy zlecenia, przedawnienia roszczeń z umowy zlecenia oraz oceny klauzul dotyczących wynagrodzenia za sukces w sprawach reprywatyzacyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji umowy zlecenia na prowadzenie spraw reprywatyzacyjnych i specyfiki wstąpienia spadkobiercy w prawa i obowiązki.
Zagadnienia prawne (4)
Czy roszczenie adwokata o wynagrodzenie za sukces w sprawie reprywatyzacji, na podstawie umowy zlecenia zawartej ze spadkodawcą, jest przedawnione, jeśli pozwana wstąpiła w prawa i obowiązki spadkodawcy po sprzedaży odzyskanej nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie jest przedawnione. Termin przedawnienia (dwuletni zgodnie z art. 751 kc) rozpoczął bieg od daty uzyskania przez pozwaną kwot ze sprzedaży nieruchomości (spłaty z umowy zniesienia współwłasności), a nie od daty ujawnienia własności w księgach wieczystych czy śmierci spadkodawcy.
Uzasadnienie
Roszczenie stało się wymagalne z chwilą uzyskania przez pozwaną kwot ze sprzedaży nieruchomości, co nastąpiło w sierpniu 2015 roku. Od tej daty należy liczyć dwuletni termin przedawnienia zgodnie z art. 751 § 1 k.c.
Czy umowa zlecenia zawarta z adwokatem na prowadzenie spraw reprywatyzacyjnych wygasa z chwilą śmierci zleceniodawcy, jeśli nie zawiera postanowień o jej wygaśnięciu, a pozwana jako spadkobierczyni nie wypowiedziała jej w sposób wyraźny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa zlecenia nie wygasła. Zgodnie z art. 747 kc, w braku odmiennej umowy zlecenie nie wygasa wskutek śmierci dającego zlecenie. Pozwana, jako spadkobierczyni, wstąpiła w prawa i obowiązki zmarłego męża i powinna była wypowiedzieć umowę w sposób wyraźny, czego nie uczyniła.
Uzasadnienie
Umowa zlecenia nie zawierała postanowień o wygaśnięciu w przypadku śmierci zleceniodawcy. Pozwana, wstępując w prawa i obowiązki męża, stała się stroną umowy i powinna ją wypowiedzieć pisemnie, zgodnie z umową, czego nie zrobiła. Nawet gdyby umowa została wypowiedziana, wynagrodzenie należałoby się, gdyż zlecenie zostało wykonane przed śmiercią M. T.
Czy postanowienia umowy zlecenia dotyczące wynagrodzenia za sukces (25% wartości odzyskanej nieruchomości plus VAT) są nieważne jako klauzule abuzywne lub sprzeczne z zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienia te nie są nieważne. Wynagrodzenie zostało określone w sposób konkretny i jednoznaczny, a jego wysokość, biorąc pod uwagę kilkunastoletni nakład pracy powoda i ryzyko braku wynagrodzenia w przypadku niepowodzenia, nie jest rażąco wygórowana ani sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Wynagrodzenie zostało jasno określone, a jego wysokość jest adekwatna do nakładu pracy i ryzyka ponoszonego przez adwokata. Zleceniodawcy przez lata akceptowali i realizowali umowę, co świadczy o jej zrozumiałości i braku sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Pozwana stała się stroną umowy po wielu latach jej obowiązywania.
Czy działania powoda w postępowaniu spadkowym, gdzie reprezentował braci zmarłego męża pozwanej, a nie samą pozwaną, świadczą o konflikcie interesów i dorozumianym wypowiedzeniu umowy zlecenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, działania powoda nie świadczą o konflikcie interesów skutkującym dorozumianym wypowiedzeniem umowy. Interes w odzyskaniu majątku był wspólny dla wszystkich spadkobierców. Powód działał na rzecz wszystkich spadkobierców do czasu prawomocnego ustalenia kręgu spadkobierców, a następnie poinformował pozwaną o umowie.
Uzasadnienie
Postępowanie spadkowe nie było postępowaniem spornym w rozumieniu konfliktu interesów. Powód reprezentował interesy wszystkich spadkobierców w zakresie odzyskania majątku. Pozwana mogła wypowiedzieć umowę po prawomocnym stwierdzeniu nabycia spadku, czego nie uczyniła. Wypowiedzenie umowy wymagało formy pisemnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. B. | osoba_fizyczna | powód |
| K. T. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 751 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy przedawnienia roszczeń z umowy zlecenia, dwuletni termin.
k.c. art. 747
Kodeks cywilny
Stanowi, że zlecenie nie wygasa wskutek śmierci dającego zlecenie ani utraty przez niego zdolności do czynności prawnych, jeśli nie ma odmiennej umowy.
k.c. art. 120 § § 1
Kodeks cywilny
Określa moment rozpoczęcia biegu przedawnienia (od dnia wymagalności roszczenia).
Pomocnicze
k.c. art. 922
Kodeks cywilny
Dotyczy wstąpienia spadkobiercy w prawa i obowiązki zmarłego.
k.c. art. 101 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy wygaśnięcia pełnomocnictwa po śmierci mocodawcy.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Dotyczy niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych).
k.p.c. art. 98 § § 1 i § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia orzeczenia.
k.c. art. 1027
Kodeks cywilny
Dotyczy udowadniania praw wynikających z dziedziczenia wobec osób trzecich.
k.c. art. 735
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku zapłaty wynagrodzenia za wykonanie zlecenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa zlecenia nie wygasła z powodu śmierci zleceniodawcy. • Pozwana jako spadkobierczyni wstąpiła w prawa i obowiązki zmarłego męża. • Roszczenie nie uległo przedawnieniu, gdyż bieg terminu rozpoczął się od daty wymagalności. • Wynagrodzenie za sukces było uzasadnione i nie stanowiło klauzuli abuzywnej. • Powód wykonał swoje zobowiązania przed śmiercią M. T. • Nie doszło do konfliktu interesów skutkującego dorozumianym wypowiedzeniem umowy.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda jest przedawnione. • Umowa zlecenia wygasła z powodu śmierci M. T. lub została dorozumianie wypowiedziana. • Umowa zawiera klauzule abuzywne i jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. • Istniał konflikt interesów między stronami. • Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, dokonując wybiórczej analizy dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Wynagrodzenie za sukces w postaci odzyskania jakiejkolwiek części Nieruchomości lub uzyskania dla Mocodawcy jakiejkolwiek kwoty odszkodowania lub jakiejkolwiek innej płatności związanej z Nieruchomością. • Zlecenie nie wygasa ani na skutek śmierci dającego zlecenie, ani wskutek utraty przez niego zdolności do czynności prawnych. • Pozwana odpowiada za dług spadkowy na zasadzie art. 922 kc. • W chwili śmierci M. T. nieruchomości były już odzyskane, a co więc ustalony był już nawet ich nabywca. • Zlecenie było w całości wykonane.
Skład orzekający
Teresa Rak
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Ducki
sędzia
Grzegorz Krężołek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia umowy zlecenia po śmierci zleceniodawcy, odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe wynikające z umowy zlecenia, przedawnienia roszczeń z umowy zlecenia oraz oceny klauzul dotyczących wynagrodzenia za sukces w sprawach reprywatyzacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umowy zlecenia na prowadzenie spraw reprywatyzacyjnych i specyfiki wstąpienia spadkobiercy w prawa i obowiązki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy wynagrodzenia adwokata za sukces w reprywatyzacji, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na wysokie kwoty i złożoność prawną. Pokazuje, jak umowy zlecenia i prawa spadkowe mogą wpływać na zobowiązania finansowe.
“Adwokat wygrał sprawę o milionowe wynagrodzenie za sukces w reprywatyzacji. Czy spadkobierca musi płacić?”
Dane finansowe
WPS: 112 775 PLN
wynagrodzenie za sukces: 112 545 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 4050 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.