Orzeczenie · 2025-11-05

I ACa 1351/23

Sąd
Sąd Apelacyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2025-11-05
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaapelacyjny
roszczenia budowlaneprzedawnieniedowodyoświadczenie o braku roszczeńspadkobiercafaktury VATkoszty postępowania

Powód K. K. (1), jako spadkobierca swojego ojca K. K. (2), dochodził od Parafii Św. A. A. w W. zapłaty kwoty 988.834,92 zł z tytułu wynagrodzenia za budowę liceum przy ul. (...) w Warszawie. Roszczenie opierało się na fakturach VAT wystawionych przez K. K. (2) w latach 2000-2001. Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 10 listopada 2022 r. oddalił powództwo w całości, uznając je za bezzasadne z dwóch głównych powodów: po pierwsze, powód nie wykazał istnienia roszczenia zgodnie z art. 6 k.c., a przedłożone faktury nie stanowiły wystarczającego dowodu, zwłaszcza w kontekście pisemnego oświadczenia K. K. (2) z dnia 15 marca 2002 r., w którym zrzekł się on wszelkich roszczeń finansowych wobec inwestora. Opinia biegłego potwierdziła autentyczność podpisu na tym oświadczeniu. Po drugie, Sąd Okręgowy uznał, że roszczenie jest przedawnione, stosując 3-letni termin przedawnienia właściwy dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Termin wymagalności ostatniej faktury przypadał na wrzesień 2001 r., co oznaczało przedawnienie najpóźniej z dniem 20 września 2004 r., podczas gdy pozew wniesiono w 2013 r. Powód w apelacji zarzucił naruszenie prawa procesowego (art. 233 k.p.c.) poprzez błędną ocenę dowodów oraz naruszenie prawa materialnego (art. 118 k.c.) w związku z przedawnieniem. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację, uznając zarzuty za bezzasadne. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu Okręgowego co do autentyczności podpisu na oświadczeniu z 15 marca 2002 r., podkreślając, że powód nie wykazał, aby podpis został złożony "in blanco" lub aby dokument powstał w innym terminie. Sąd Apelacyjny potwierdził również skuteczność zarzutu przedawnienia, wskazując, że roszczenie związane z działalnością gospodarczą przedawniło się w ciągu 3 lat, a ostatnia faktura z 31 października 2001 r. czyniła roszczenie wymagalnym najpóźniej 6 listopada 2001 r., co oznaczało przedawnienie przed wniesieniem pozwu w 2013 r. Sąd Apelacyjny oddalił również wnioski dowodowe powoda jako nieprzydatne lub powtórzone. W konsekwencji apelacja została oddalona, a powód obciążony kosztami postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń z działalności gospodarczej, ocena dowodów w postaci oświadczeń i faktur, znaczenie oświadczenia o braku roszczeń.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji k.c. z 2018 r. w zakresie przedawnienia. Specyfika stanu faktycznego (relacje między stronami, forma rozliczeń).

Zagadnienia prawne (5)

Czy pisemne oświadczenie wykonawcy robót budowlanych o braku roszczeń finansowych wobec inwestora, podpisane przez wykonawcę, stanowi dowód na wygaśnięcie tych roszczeń, zwłaszcza gdy powołuje się na nie inwestor jako podstawę obrony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pisemne oświadczenie wykonawcy o braku roszczeń, którego autentyczność podpisu została potwierdzona przez biegłego, stanowi dowód na wygaśnięcie tych roszczeń, pod warunkiem, że powód nie udowodni okoliczności podważających jego moc dowodową (np. złożenie "in blanco").

Uzasadnienie

Sąd oparł się na opinii biegłego potwierdzającej autentyczność podpisu na oświadczeniu. Powód nie wykazał, aby podpis został złożony "in blanco" lub aby dokument powstał w innym terminie. Oświadczenie, choć nie zawierało konkretnej kwoty, potwierdzało brak roszczeń finansowych na dzień jego złożenia.

Jaki jest termin przedawnienia roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie robót budowlanych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Trzy lata.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 118 k.c. (w brzmieniu obowiązującym przed zmianami z 2018 r.), roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawniają się w terminie trzech lat.

Od kiedy rozpoczyna bieg termin przedawnienia roszczenia o zapłatę wynikającego z faktury VAT, dla której nie oznaczono terminu płatności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Od dnia wystawienia faktury, jako najwcześniejszego momentu, w którym roszczenie mogło stać się wymagalne.

Uzasadnienie

W przypadku braku oznaczonego terminu płatności, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania (art. 455 k.c.). Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, lub od dnia, w którym stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie (art. 120 § 1 k.c.).

Czy śmierć wierzyciela lub złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej po upływie terminu przedawnienia przerywa bieg przedawnienia roszczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie.

Uzasadnienie

Śmierć wierzyciela nie stanowi podstawy do zawieszenia lub przerwania biegu przedawnienia (art. 121 k.c.). Wniosek o zawezwanie do próby ugodowej złożony po upływie terminu przedawnienia nie ma wpływu na jego bieg.

Czy sąd może dokonać swobodnej oceny dowodów, a jeśli tak, to jakie są jej granice?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd ocenia dowody według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, ale w granicach prawa procesowego, logiki i doświadczenia życiowego.

Uzasadnienie

Skuteczność zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, a nie tylko przedstawienia własnej oceny dowodów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Parafii Św. A. A. w W.

Strony

NazwaTypRola
K. K. (1)osoba_fizycznapowód
Parafia Św. A. A. w W.instytucjapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu istnienia roszczenia spoczywa na powodzie.

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Trzyletni termin przedawnienia dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

k.c. art. 120 § § 1

Kodeks cywilny

Bieg przedawnienia od dnia wymagalności roszczenia lub najwcześniejszego możliwego terminu.

k.c. art. 117 § § 1

Kodeks cywilny

Roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

Moc dowodowa dokumentu prywatnego.

k.p.c. art. 253

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek udowodnienia prawdziwości dokumentu prywatnego.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Spełnienie świadczenia bezterminowego.

k.c. art. 123 § § 1

Kodeks cywilny

Przerwanie biegu przedawnienia.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady orzekania o kosztach procesu.

k.p.c. art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady orzekania o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oświadczenie K. K. (2) z dnia 15 marca 2002 r. o braku roszczeń finansowych. • Autentyczność podpisu K. K. (2) na oświadczeniu z dnia 15 marca 2002 r. • Przedawnienie roszczenia na podstawie 3-letniego terminu dla działalności gospodarczej. • Brak dowodów na istnienie i wysokość dochodzonego roszczenia.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów. • Naruszenie art. 118 k.c. poprzez błędne zastosowanie przepisu o przedawnieniu. • Kwestionowanie autentyczności podpisu na oświadczeniu z 15 marca 2002 r. • Twierdzenie o złożeniu podpisu "in blanco" lub o innym terminie powstania dokumentu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Apelacyjny podziela ustalenie Sądu Okręgowego, że oświadczenie z dnia 15 marca 2002 r. zostało podpisane przez ojca powoda - K. K. (2). • Wobec kwestionowania przez powoda chwili złożenia podpisu na oświadczeniu z dnia 15 marca 2002 r. (...) Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego (...) jednak dowód ten nie był możliwy do przeprowadzenia. • Roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawniają się w terminie trzech lat. • Najwcześniejszym momentem, w którym K. K. (2) mógł podjąć działania w celu dochodzenia zapłaty roszczeń wynikających z faktur były daty wystawienia każdej z faktur VAT.

Skład orzekający

Katarzyna Jakubowska – Pogorzelska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń z działalności gospodarczej, ocena dowodów w postaci oświadczeń i faktur, znaczenie oświadczenia o braku roszczeń."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji k.c. z 2018 r. w zakresie przedawnienia. Specyfika stanu faktycznego (relacje między stronami, forma rozliczeń).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii procesowych i materialnych, takich jak ciężar dowodu, przedawnienie roszczeń z działalności gospodarczej oraz moc dowodowa oświadczeń. Jest to typowy przykład sporu o zapłatę w kontekście budowlanym, gdzie kluczowe stają się dowody i upływ czasu.

Czy oświadczenie o braku roszczeń i przedawnienie mogą pogrzebać wielotysięczne żądanie zapłaty za budowę?

Dane finansowe

WPS: 988 834,92 PLN

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 8100 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst