I ACA 1305/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powoda o zapłatę zaległego czynszu najmu oraz kary umownej w wysokości 155.448,48 zł, naliczonej w związku z rozwiązaniem umowy najmu lokalu użytkowego i powierzchni reklamowej z winy pozwanej E. R. z powodu opóźnień w płatnościach. Sąd Okręgowy zasądził na rzecz powoda kwotę 38.174,88 zł tytułem nieuregulowanych należności, jednak oddalił żądanie zapłaty kary umownej. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na stanowisku, że zgodnie z art. 483 k.c., kara umowna może być zastrzeżona wyłącznie na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego, a zastrzeżenie jej na wypadek zwłoki w zapłacie świadczenia pieniężnego jest niedopuszczalne. Powód w apelacji zarzucił naruszenie art. 483 § 1 k.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając w całości argumentację Sądu Okręgowego. Podkreślono, że nawet jeśli umowa przewiduje karę umowną na wypadek odstąpienia od niej, ocena jej skuteczności musi uwzględniać, na czym polegało niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. W niniejszej sprawie podstawą rozwiązania umowy było opóźnienie w zapłacie czynszu, co stanowiło niewykonanie zobowiązania pieniężnego, a zatem kara umowna zastrzeżona w tym kontekście była niedopuszczalna. Sąd Apelacyjny przyjął ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego i uznał apelację za bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ścisłej interpretacji art. 483 k.c. w zakresie dopuszczalności zastrzegania kar umownych na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązań pieniężnych.
Dotyczy głównie umów najmu i podobnych stosunków zobowiązaniowych, gdzie pojawiają się zaległości płatnicze.
Zagadnienia prawne (3)
Czy kara umowna może być skutecznie zastrzeżona na wypadek zwłoki w zapłacie świadczenia pieniężnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kara umowna może być zastrzeżona wyłącznie na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 483 k.c., zgodnie z którym kara umowna nie może dotyczyć świadczeń pieniężnych. Rozwiązanie umowy z powodu opóźnienia w zapłacie czynszu jest niewykonaniem zobowiązania pieniężnego, co wyklucza możliwość naliczenia kary umownej.
Czy postanowienie umowy najmu przewidujące karę umowną na wypadek rozwiązania umowy z winy najemcy z powodu zaległości czynszowych jest skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zaległości dotyczą świadczeń pieniężnych, takie postanowienie jest nieważne jako sprzeczne z art. 483 k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo sformułowania umowy, podstawą rozwiązania umowy było opóźnienie w zapłacie czynszu, co jest świadczeniem pieniężnym. Kara umowna zastrzeżona w takim przypadku jest niedopuszczalna.
Czy sąd jest związany brakiem zarzutu strony pozwanej co do niedopuszczalności kary umownej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd jest zobowiązany do zastosowania właściwego prawa materialnego z urzędu, nawet jeśli strony nie podniosły odpowiednich zarzutów.
Uzasadnienie
Zasada 'da mihi factum, dabo tibi ius' nakłada na sąd obowiązek ustalenia stanu faktycznego i zastosowania prawa materialnego, niezależnie od stanowiska stron w kwestiach prawnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| E. R. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 659 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 483
Kodeks cywilny
Kara umowna może być zastrzeżona wyłącznie na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego. Zastrzeżenie kary na wypadek zwłoki w zapłacie świadczenia pieniężnego jest niedopuszczalne.
Pomocnicze
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 162
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kara umowna nie może być zastrzeżona na wypadek zwłoki w zapłacie świadczenia pieniężnego (art. 483 k.c.). • Rozwiązanie umowy najmu z powodu opóźnienia w zapłacie czynszu stanowi niewykonanie zobowiązania pieniężnego, co wyklucza naliczenie kary umownej.
Odrzucone argumenty
Kara umowna zastrzeżona na wypadek rozwiązania umowy z winy najemcy z powodu zaległości czynszowych jest skuteczna. • Sąd Okręgowy naruszył art. 328 § 2 k.p.c. przez niewyjaśnienie podstawy prawnej oddalenia powództwa w zakresie kary umownej, mimo braku zarzutu pozwanej.
Godne uwagi sformułowania
kara umowna może być zastrzeżona wyłącznie na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego • nie ulega wątpliwości, że współpraca stron oparta na zasadach szczegółowo określonych w umowach najmu opierająca się na przepisie art. 659 § 1 k.c. układała się przez pewien czas pomyślnie. • Sąd rozpoznający niniejszą sprawę jest sądem orzekającym merytorycznie i jego obowiązkiem było zastosowanie właściwego prawa materialnego niezależnie od twierdzeń i poglądów stron w tym zakresie.
Skład orzekający
Jerzy Paszkowski
przewodniczący-sprawozdawca
Beata Kozłowska
sędzia
Ada Sędrowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji art. 483 k.c. w zakresie dopuszczalności zastrzegania kar umownych na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązań pieniężnych."
Ograniczenia: Dotyczy głównie umów najmu i podobnych stosunków zobowiązaniowych, gdzie pojawiają się zaległości płatnicze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa jasno rozstrzyga powszechny problem prawny dotyczący kar umownych w kontekście zobowiązań pieniężnych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników.
“Kara umowna za zaległy czynsz? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy jest to niedopuszczalne.”
Dane finansowe
WPS: 193 623,36 PLN
zaległy czynsz najmu: 38 174,88 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.