I ACa 1200/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka z o.o. wystąpiła z pozwem przeciwko Instytutowi Centrum o zapłatę kwoty 117.773,62 zł, stanowiącej ekwiwalent pieniężny za dostarczone towary, lub odsetek, powołując się na art. 494 kc w związku z odstąpieniem od umowy sprzedaży. Wcześniejsze powództwo tej spółki o zapłatę należności za te same towary zostało oddalone przez Sąd Okręgowy z powodu przedawnienia. Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie zasądził dochodzoną kwotę, uznając, że przedawnienie roszczenia o zapłatę nie wyłącza możliwości odstąpienia od umowy i dochodzenia odszkodowania na podstawie art. 494 kc. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, oddalając powództwo. Sąd Apelacyjny uznał, że po upływie terminu przedawnienia roszczenia o zapłatę, zobowiązanie dłużnika przekształca się w zobowiązanie naturalne, co uniemożliwia skuteczne odstąpienie od umowy z powodu zwłoki w zapłacie w rozumieniu art. 491 kc. W związku z tym, podstawowa przesłanka do odstąpienia od umowy nie została spełniona, a co za tym idzie, powództwo o zwrot wzajemnego świadczenia na podstawie art. 494 kc było nieuzasadnione. Sąd Apelacyjny oddalił apelację strony pozwanej w zakresie zarzutu rzeczy osądzonej, uznając, że sprawa o zapłatę należności (art. 535 kc) i sprawa o zwrot świadczenia wzajemnego (art. 494 kc) nie są tożsame.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków przedawnienia roszczenia o zapłatę dla możliwości odstąpienia od umowy wzajemnej oraz dla zarzutu rzeczy osądzonej w sprawach o zapłatę i o zwrot świadczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pierwotne roszczenie o zapłatę zostało oddalone z powodu przedawnienia, a następnie wierzyciel próbuje dochodzić zwrotu świadczenia na podstawie odstąpienia od umowy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy po upływie terminu przedawnienia roszczenia o zapłatę należności za towar, wierzycielowi przysługuje prawo do odstąpienia od umowy sprzedaży z powodu zwłoki dłużnika w zapłacie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, po upływie terminu przedawnienia roszczenia o zapłatę, zobowiązanie dłużnika przekształca się w zobowiązanie naturalne, co uniemożliwia skuteczne odstąpienie od umowy z powodu zwłoki w zapłacie w rozumieniu art. 491 kc.
Uzasadnienie
Przedawnienie roszczenia o zapłatę przekształca je w zobowiązanie naturalne, które nie podlega egzekucji. W związku z tym, nie można uznać dłużnika za pozostającego w zwłoce w rozumieniu art. 491 kc, co jest warunkiem skutecznego odstąpienia od umowy. Wierzyciel nie może skutecznie odstąpić od umowy, jeśli jego roszczenie o zapłatę jest już przedawnione.
Czy sprawa o zwrot świadczenia wzajemnego na podstawie art. 494 kc jest tożsama ze sprawą o zapłatę należności za dostarczony towar na podstawie art. 535 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, te sprawy nie są tożsame, ponieważ mają różne podstawy faktyczne i prawne.
Uzasadnienie
Zarzut rzeczy osądzonej (res iudicata) wymaga tożsamości stron, podstawy faktycznej i prawnej roszczenia. Sprawa o zapłatę ceny dotyczy pierwotnego zobowiązania umownego, podczas gdy sprawa o zwrot świadczenia wzajemnego po odstąpieniu od umowy dotyczy skutków prawnych odstąpienia i ma inną podstawę prawną (art. 494 kc).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| Instytut Centrum (...) | instytucja | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
kc art. 494
Kodeks cywilny
Przepis regulujący skutki odstąpienia od umowy wzajemnej, w tym prawo do żądania zwrotu świadczeń.
kc art. 491 § § 1
Kodeks cywilny
Określa przesłanki odstąpienia od umowy wzajemnej z powodu zwłoki drugiej strony, w tym konieczność wyznaczenia dodatkowego terminu.
Pomocnicze
kc art. 5
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zakazu nadużywania prawa podmiotowego.
kc art. 455
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący terminu spełnienia świadczenia, gdy nie jest oznaczony.
kc art. 535
Kodeks cywilny
Przepis określający umowę sprzedaży.
kpc art. 199 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zarzutu rzeczy osądzonej.
kpc art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zasady odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
kpc art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie roszczenia o zapłatę przekształca je w zobowiązanie naturalne, co uniemożliwia skuteczne odstąpienie od umowy z powodu zwłoki w zapłacie. • Sprawa o zwrot świadczenia wzajemnego (art. 494 kc) nie jest tożsama ze sprawą o zapłatę ceny (art. 535 kc).
Odrzucone argumenty
Odstąpienie od umowy sprzedaży było skuteczne mimo przedawnienia roszczenia o zapłatę, ponieważ przedawnienie nie wyłącza zwłoki w rozumieniu art. 491 kc. • Sprawa o zwrot świadczenia wzajemnego jest tożsama ze sprawą o zapłatę ceny, co uzasadnia zarzut rzeczy osądzonej.
Godne uwagi sformułowania
Wskutek przedawnienia roszczenia o zapłatę, zobowiązanie strony pozwanej do zapłaty należności przekształciło się w zobowiązanie naturalne, niemożliwe do zrealizowania przy pomocy przymusu państwowego, a to oznacza brak możliwości skutecznego żądania tej zapłaty. • nie można już przyjąć, że strona pozwana pozostaje w zwłoce z zapłatą ceny w rozumieniu art. 491 kc.
Skład orzekający
Dariusz Limiera
przewodniczący
Lilla Mateuszczyk
sprawozdawca
Bożena Rządzińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków przedawnienia roszczenia o zapłatę dla możliwości odstąpienia od umowy wzajemnej oraz dla zarzutu rzeczy osądzonej w sprawach o zapłatę i o zwrot świadczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pierwotne roszczenie o zapłatę zostało oddalone z powodu przedawnienia, a następnie wierzyciel próbuje dochodzić zwrotu świadczenia na podstawie odstąpienia od umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje subtelne, ale kluczowe różnice między przedawnieniem roszczenia a możliwością odstąpienia od umowy, co jest częstym problemem w obrocie gospodarczym. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozumienie skutków prawnych przedawnienia.
“Czy przedawnione długi można odzyskać przez odstąpienie od umowy? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 117 773,62 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.