I ACA 1035/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J.M. wniósł pozew o ochronę dóbr osobistych przeciwko Skarbowi Państwa, domagając się od Prezydenta RP i Prezesa Rady Ministrów złożenia oświadczenia przepraszającego za naruszenie jego czci, dobrego imienia i godności osobistej poprzez publikację nieprawdziwych informacji w Raporcie o działaniach WSI. Sąd Okręgowy w Warszawie, uwzględniając częściowo powództwo, nakazał Ministrowi Obrony Narodowej złożenie publicznego oświadczenia przepraszającego. Sąd I instancji uznał, że to Minister Obrony Narodowej, a nie Prezydent RP czy Prezes Rady Ministrów, jest właściwym organem Skarbu Państwa odpowiedzialnym za naruszenie dóbr osobistych, ponieważ publikacja raportu dotyczyła działań związanych z obronnością państwa. Sąd Okręgowy oddalił również argumentację powoda dotyczącą bezprawnej publikacji raportu przed uchyleniem klauzuli tajności. Powód wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując wskazanie Ministra Obrony Narodowej jako strony odpowiedzialnej oraz domagając się przeprosin od Prezydenta RP i Prezesa Rady Ministrów. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację, podzielając ustalenia Sądu Okręgowego co do odpowiedzialności Ministra Obrony Narodowej. Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że choć Prezydent RP i Prezes Rady Ministrów mają pewne kompetencje związane z publikacją raportu, to jednak to Minister Obrony Narodowej jest organem, z którego działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, ze względu na charakter raportu dotyczący obronności państwa. Sąd Apelacyjny potwierdził również, że publikacja raportu nie była bezprawna, a powód nie wykazał naruszenia dóbr osobistych poprzez sam fakt publikacji. W konsekwencji, apelacja powoda została oddalona, a koszty postępowania apelacyjnego zasądzono od powoda na rzecz Skarbu Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwej statio fisci Skarbu Państwa w sprawach dotyczących działań organów władzy publicznej, odpowiedzialność Skarbu Państwa za naruszenie dóbr osobistych przez publikację raportów służb specjalnych, zasady ochrony dóbr osobistych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z raportem WSI i odpowiedzialnością konkretnych organów państwa. Interpretacja przepisów dotyczących statio fisci może być stosowana w innych sprawach z udziałem Skarbu Państwa.
Zagadnienia prawne (3)
Kto jest właściwym organem Skarbu Państwa odpowiedzialnym za naruszenie dóbr osobistych obywatela w związku z publikacją raportu o działaniach służb specjalnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych w związku z publikacją raportu o działaniach WSI ponosi Minister Obrony Narodowej, jako organ, z którego działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, a nie Prezydent RP czy Prezes Rady Ministrów.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że ze względu na charakter raportu dotyczący obronności państwa, Minister Obrony Narodowej jest właściwym organem Skarbu Państwa odpowiedzialnym za naruszenie dóbr osobistych, a nie Prezydent RP czy Prezes Rady Ministrów, mimo ich udziału w procesie publikacji.
Czy publikacja raportu o działaniach służb specjalnych, zawierającego nieprawdziwe informacje o osobie, przed uchyleniem klauzuli tajności, stanowi naruszenie dóbr osobistych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Publikacja raportu o działaniach służb specjalnych, nawet jeśli zawiera nieprawdziwe informacje, nie stanowi naruszenia dóbr osobistych, jeśli odbyła się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a sama publikacja nie była bezprawna.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że publikacja raportu przez Prezydenta RP i Prezesa Rady Ministrów była zgodna z prawem, a zniesienie klauzuli tajności nastąpiło w momencie wydania postanowienia o publikacji. Powód nie wykazał naruszenia dóbr osobistych poprzez sam fakt publikacji.
Jaka jest podstawa prawna i zakres roszczenia o usunięcie skutków naruszenia dóbr osobistych w postaci złożenia oświadczenia przepraszającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o złożenie oświadczenia przepraszającego jest roszczeniem niemajątkowym, opartym na art. 24 § 1 Kodeksu cywilnego, służącym ochronie już naruszonych dóbr osobistych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że roszczenie powoda miało charakter niemajątkowy i było oparte na art. 24 § 1 k.c., a nie na przepisach dotyczących odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa (art. 417 § 1 k.c., art. 417^2 k.c.).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
| Szef Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | reprezentant pozwanego |
| Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów | organ_państwowy | reprezentant pozwanego |
| Minister Obrony Narodowej | organ_państwowy | reprezentant pozwanego |
| Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa | organ_państwowy | zastępstwo procesowe pozwanego |
Przepisy (19)
Główne
k.p.c. art. 67 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zasady ustalania właściwej państwowej jednostki organizacyjnej reprezentującej Skarb Państwa w postępowaniu sądowym (statio fisci).
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Reguluje ochronę dóbr osobistych, w tym możliwość żądania zaniechania naruszeń, usunięcia ich skutków oraz zadośćuczynienia pieniężnego.
ustawa wprowadzająca art. 70a § ust. 1
Ustawa o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawa o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego
Określa obowiązek sporządzenia Raportu o działaniach żołnierzy i pracowników WSI.
ustawa wprowadzająca art. 70a § ust. 2
Ustawa o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawa o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego
Dotyczył podstawy umieszczenia w Raporcie informacji o osobach, które nie były związane z WSI ani nie zajmowały kierowniczych stanowisk.
ustawa wprowadzająca art. 70c § ust. 3
Ustawa o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawa o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego
Reguluje procedurę podania Raportu do publicznej wiadomości przez Prezydenta RP.
u.o.a.n. art. 10 § ust. 4
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Określa publikację w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" niektórych aktów prawnych, w tym postanowień Prezydenta RP.
Pomocnicze
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
k.c. art. 417 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy odpowiedzialności Skarbu Państwa z tytułu zgodnego z prawem wykonywania władzy publicznej (w przypadku wyrządzenia szkody na osobie) na zasadzie słuszności.
u.o.a.n. art. 4 § ust. 1
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Określa wejście w życie aktów normatywnych.
u.o.i.n. art. 21 § ust. 1 i 3
Ustawa o ochronie informacji niejawnych
Dotyczy przyznawania i znoszenia klauzuli tajności.
z.w.u. art. 17 § ust. 1
Ustawa o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa
Określa reprezentowanie Skarbu Państwa przez kierowników urzędów państwowych.
z.w.u. art. 17a § ust. 1
Ustawa o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa
Określa reprezentowanie Skarbu Państwa przez organy administracji publicznej.
Ustawa o pracownikach urzędów państwowych art. 1 § ust. 1
Definiuje urzędy państwowe.
Ustawa o służbie cywilnej art. 2 § ust. 1
Definiuje służbę cywilną i odnosi się do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Konstytucja RP art. 146 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa rolę Rady Ministrów w kierowaniu administracją rządową.
Konstytucja RP art. 147 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa skład Rady Ministrów.
Konstytucja RP art. 144 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa kompetencje Prezydenta RP.
Ustawa o Radzie Ministrów art. 27
Określa powoływanie i odwoływanie Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
u.P.G.S.P. art. 11 § ust. 3
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa
Reguluje koszty zastępstwa procesowego ponoszone przez Skarb Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Minister Obrony Narodowej jest właściwym organem Skarbu Państwa odpowiedzialnym za naruszenie dóbr osobistych w związku z publikacją raportu WSI. • Publikacja raportu była zgodna z prawem, a powód nie wykazał naruszenia dóbr osobistych poprzez sam fakt publikacji. • Roszczenie powoda miało charakter niemajątkowy i opierało się na art. 24 § 1 k.c.
Odrzucone argumenty
Prezydent RP i Prezes Rady Ministrów ponoszą odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych powoda. • Publikacja raportu była bezprawna, ponieważ nastąpiła przed uchyleniem klauzuli tajności. • Sąd Okręgowy naruszył przepisy postępowania, błędnie określając statio fisci Skarbu Państwa.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: apelacja powoda nie zasługiwała na uwzględnienie. • Powództwo J. M. zostało w zasadzie uwzględnione przez Sąd Okręgowy, jakkolwiek nie w sposób, który byłby w pełni zgodny z żądaniem zgłoszonym przez powoda i przy zasadniczo odmiennej argumentacji niż przywoływana przez stronę powodową na uzasadnienie dochodzonego roszczenia. • Kwestia ta dotyczyła ustalenia właściwej państwowej jednostki organizacyjnej (tzw. statio fisci ) reprezentującej w niniejszym procesie Skarb Państwa i rozważana była już szczegółowo przez Sąd Okręgowy, jak również stanowiła przedmiot zarzutów apelacyjnych.
Skład orzekający
Jerzy Paszkowski
przewodniczący
Maciej Dobrzyński
sprawozdawca
Robert Obrębski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwej statio fisci Skarbu Państwa w sprawach dotyczących działań organów władzy publicznej, odpowiedzialność Skarbu Państwa za naruszenie dóbr osobistych przez publikację raportów służb specjalnych, zasady ochrony dóbr osobistych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z raportem WSI i odpowiedzialnością konkretnych organów państwa. Interpretacja przepisów dotyczących statio fisci może być stosowana w innych sprawach z udziałem Skarbu Państwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu ochrony dóbr osobistych w kontekście działań służb specjalnych i odpowiedzialności państwa, co jest interesujące dla prawników i osób zainteresowanych historią najnowszą.
“Kto odpowiada za publikację raportu WSI? Sąd Apelacyjny rozstrzyga spór o dobra osobiste.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.