I UK 19/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku chorobowego ubezpieczonemu J.M. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych za okres po ustaniu zatrudnienia, w którym pełnił on funkcję członka rady nadzorczej w dwóch spółkach i otrzymywał z tego tytułu wynagrodzenie. Organ rentowy powołał się na art. 13 i art. 17 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, argumentując, że kontynuacja działalności zarobkowej po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego pozbawia prawa do zasiłku. Sądy niższych instancji początkowo oddaliły odwołanie J.M., uznając, że wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej stanowi działalność zarobkową. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 stycznia 2012 r. uchylił wyrok Sądu Okręgowego, wskazując na potrzebę rozróżnienia między art. 13 i art. 17 ustawy zasiłkowej oraz na konieczność dokładniejszej analizy, czy działalność w radzie nadzorczej stanowi tytuł do objęcia ubezpieczeniem chorobowym lub zapewnia świadczenia za okres niezdolności do pracy. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone decyzje i przyznał J.M. prawo do zasiłku chorobowego. Sąd Okręgowy ustalił, że ubezpieczony otrzymywał jedynie wynagrodzenie na podstawie art. 392 § 1 k.s.h., nie zawierano z nim dodatkowych umów stanowiących tytuł do ubezpieczenia chorobowego, ani nie był oddelegowany do stałego wykonywania czynności nadzorczych. Sąd uznał, że taka działalność nie stanowi tytułu do ubezpieczenia chorobowego ani nie zapewnia świadczeń za okres niezdolności do pracy. Sąd Najwyższy w obecnym wyroku oddalił skargę kasacyjną organu rentowego, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego. Podkreślono, że art. 13 ustawy zasiłkowej dotyczy sytuacji po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, a wynagrodzenie członka rady nadzorczej nie jest tytułem do ubezpieczenia chorobowego ani nie zapewnia świadczeń za okres niezdolności do pracy w rozumieniu tego przepisu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia, w szczególności w kontekście pełnienia funkcji w radach nadzorczych.
Dotyczy specyficznej sytuacji po ustaniu zatrudnienia i otrzymywania wynagrodzenia z tytułu członkostwa w radzie nadzorczej, bez dodatkowego tytułu do ubezpieczenia chorobowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wynagrodzenie otrzymywane z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej po ustaniu zatrudnienia stanowi działalność zarobkową, która pozbawia prawa do zasiłku chorobowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wynagrodzenie członka rady nadzorczej, nawet regularne, nie stanowi tytułu do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym ani nie zapewnia prawa do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby w rozumieniu art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej, jeśli nie wiąże się z dodatkową umową lub oddelegowaniem do stałego wykonywania czynności nadzorczych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozróżnił art. 13 i art. 17 ustawy zasiłkowej, wskazując, że art. 13 dotyczy sytuacji po ustaniu tytułu ubezpieczenia. Stwierdzono, że samo wynagrodzenie za członkostwo w radzie nadzorczej, o którym mowa w art. 392 § 1 k.s.h., nie jest tytułem do ubezpieczenia chorobowego ani nie zapewnia świadczeń za okres niezdolności do pracy. Kluczowe jest, czy działalność ta stanowi tytuł do ubezpieczenia chorobowego lub zapewnia świadczenia, a w tym przypadku tak nie było.
Jaka jest relacja między art. 13 a art. 17 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w kontekście prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Art. 13 ustawy zasiłkowej reguluje kwestie zachowania prawa do zasiłku po ustaniu tytułu ubezpieczenia, podczas gdy art. 17 dotyczy utraty prawa do wypłaty zasiłku w trakcie trwania ubezpieczenia. W przypadku sporu o zasiłek po ustaniu ubezpieczenia, zastosowanie ma art. 13.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 13 dotyczy osób, które nie są już ubezpieczone, ale mogą zachować ochronę ubezpieczeniową, podczas gdy art. 17 odnosi się do osób objętych ubezpieczeniem. Różnice dotyczą także okresów ochrony i używanych pojęć ('działalność zarobkowa' vs 'praca zarobkowa'). W analizowanej sprawie, gdzie spór dotyczył zasiłku po ustaniu zatrudnienia, właściwą podstawą był art. 13.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
ustawa zasiłkowa art. 13 § 1 pkt 2
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Działalność zarobkowa, która stanowi tytuł do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym albo zapewnia prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby, pozbawia prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia. Samo wynagrodzenie członka rady nadzorczej (art. 392 § 1 k.s.h.) nie spełnia tych kryteriów.
Pomocnicze
ustawa zasiłkowa art. 17
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Reguluje utratę prawa do zasiłku w trakcie trwania ubezpieczenia, a nie po jego ustaniu.
k.s.h. art. 392 § 1
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy wynagrodzenia członków rady nadzorczej.
u.s.u.s. art. 11
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa tytuły do objęcia ubezpieczeniem chorobowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wynagrodzenie członka rady nadzorczej nie stanowi tytułu do ubezpieczenia chorobowego ani nie zapewnia świadczeń za okres niezdolności do pracy. • Zastosowanie art. 13 ustawy zasiłkowej jest właściwe w przypadku sporu o zasiłek po ustaniu tytułu ubezpieczenia.
Odrzucone argumenty
Pełnienie funkcji członka rady nadzorczej i otrzymywanie wynagrodzenia stanowi działalność zarobkową pozbawiającą prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia. • Zastosowanie art. 17 ustawy zasiłkowej było właściwe.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie działalności zarobkowej wyrażone w powołanym przepisie obejmuje swym zakresem także przychody uzyskiwane z pełnienia funkcji członka rad nadzorczych • ratio legis powołanego wyżej przepisu art. 13 jest zapobieżenie sytuacji, gdy osoba niezdolna do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego posiada środki utrzymania ze źródeł wymienionych w art. 13 ust. 1 pkt 1-5 ustawy • innny jest zakres regulacji art. 13 i 17 ustawy zasiłkowej • art. 13, w znaczeniu podmiotowym, dotyczy osoby, która nie jest już ubezpieczonym • wynagrodzenie za członkostwo w radzie nadzorczej spółki kapitałowej, o którym mowa w art. 392 § 1 k.s.h., takim świadczeniem natomiast nie jest.
Skład orzekający
Zbigniew Hajn
przewodniczący
Maciej Pacuda
sprawozdawca
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia, w szczególności w kontekście pełnienia funkcji w radach nadzorczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji po ustaniu zatrudnienia i otrzymywania wynagrodzenia z tytułu członkostwa w radzie nadzorczej, bez dodatkowego tytułu do ubezpieczenia chorobowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu prawa do zasiłku chorobowego po zakończeniu umowy o pracę, gdy osoba jest nadal aktywna zawodowo w innej formie. Wyjaśnia subtelne różnice między przepisami i ich zastosowanie w praktyce.
“Czy zasiłek chorobowy przysługuje, gdy po zwolnieniu pracujesz w radzie nadzorczej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.