# Czy klauzula odsetkowa odwołująca się do WIBOR jest abuzywna po wyroku TSUE C-471/24? *Data publikacji: 2026-05-21 · obszar prawa: finanse_konsumenckie · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/wibor-klauzula-zmiennej-stopy-abuzywnosc* ## Krótka odpowiedź (TL;DR) Nie — wyrok TSUE C-471/24 z 12 lutego 2026 r. **nie uznaje klauzuli WIBOR za abuzywną per se**. Trybunał orzekł, że warunek oparty na WIBOR **podlega** kontroli nieuczciwości (nie jest wyłączony art. 1 ust. 2 dyrektywy 93/13), lecz sam brak przejrzystości metodologii wskaźnika ani fakt, że bank jest jednym z dostawców danych, nie czynią go nieuczciwym, o ile wskaźnik był zgodny z rozporządzeniem BMR (2016/1011). Ostateczna ocena zależy od tego, czy warunek powoduje znaczącą nierównowagę praw i obowiązków ze szkodą dla konsumenta — co polskie sądy oceniają rozbieżnie. --- ## 1. Czy klauzula WIBOR podlega w ogóle kontroli abuzywności? Tak. TSUE w C-471/24 wyraźnie stwierdził, że wyłączenie z art. 1 ust. 2 dyrektywy 93/13 **nie ma zastosowania**, gdy przepisy krajowe jedynie ogólnie ramują ustalanie stopy oprocentowania, pozostawiając bankowi swobodę wyboru wskaźnika i marży. „wyłączenie z art. 1 ust. 2 dyrektywy 93/13 nie ma zastosowania, gdy przepisy krajowe jedynie ogólnie ramują ustalanie stopy oprocentowania, pozostawiając przedsiębiorcy swobodę wyboru wskaźnika referencyjnego i marży" ([C-471/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/c-471-24/wykladnia-dyrektywy-o-nieuczciwych-warunkach-kredyt-hipoteczny-wibor-3142116)). Stanowisko to koryguje linię sądów, które uważały, że odwołanie do WIBOR „odzwierciedla przepisy prawa" i jest wyłączone spod kontroli — jak w [IV C 776/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-c-776-23/oddalenie-powodztwa-o-wibor-w-kredycie-hipotecznym-3076374), gdzie Sąd Okręgowy w Warszawie uznał, że klauzula WIBOR nie podlega badaniu abuzywności, bo odzwierciedla art. 29 ust. 2 ustawy o kredycie hipotecznym. ## 2. Czy wymóg przejrzystości nakłada na bank dodatkowe obowiązki informacyjne? Nie — i to kluczowy wniosek C-471/24. Trybunał orzekł, że wymóg przejrzystości z art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 **nie nakłada** na kredytodawcę szczególnych obowiązków informacyjnych dotyczących metodologii wskaźnika, wykraczających poza dyrektywę 2014/17. „wymóg przejrzystości nie nakłada na kredytodawcę szczególnych obowiązków informacyjnych w odniesieniu do metodologii wskaźnika referencyjnego, wykraczających poza obowiązki wynikające z dyrektywy 2014/17" ([C-471/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/c-471-24/wykladnia-dyrektywy-o-nieuczciwych-warunkach-kredyt-hipoteczny-wibor-3142116)). To podważa stanowisko sądów, które uznawały abuzywność WIBOR właśnie z powodu braku informacji o metodologii — jak w [I C 207/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-c-207-25/zwrot-nadplaty-kredytu-abuzywne-klauzule-wibor-3080521), gdzie Sąd Okręgowy w Olsztynie zasądził zwrot nadpłaconych odsetek, stwierdzając, że bank nie poinformował konsumentów, czym jest WIBOR i kto go ustala. Podobnie w [I C 383/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-c-383-24/oddalenie-powodztwa-o-kredyt-darmowy-po-terminie-857562) sąd rejonowy uznał klauzulę za abuzywną z uwagi na naruszenie obowiązków informacyjnych. ## 3. Czy sam fakt, że bank jest dostawcą danych do WIBOR, czyni klauzulę nieuczciwą? Nie. TSUE uznał, że nie można stwierdzić, iż jeden spośród banków przekazujących dane jest w stanie sam wywierać decydujący wpływ na wartość wskaźnika. [C-471/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/c-471-24/wykladnia-dyrektywy-o-nieuczciwych-warunkach-kredyt-hipoteczny-wibor-3142116). Argument o konflikcie interesów był podnoszony przez kredytobiorców m.in. w [IV C 1300/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-c-1300-23/oddalenie-powodztwa-o-abuzywnosc-klauzul-wibor-13602), gdzie Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił zarzut manipulacyjności WIBOR, podkreślając, że wskaźnik ma uzasadnienie ekonomiczne i jest powiązany ze stopami NBP. ## 4. Czy klauzula WIBOR może być głównym świadczeniem wyłączonym z kontroli? To zależy od jej sformułowania. Zgodnie z art. 385(1) § 1 k.c. klauzula określająca główne świadczenie nie podlega kontroli, **jeśli została sformułowana w sposób jednoznaczny**. SN w [I CSK 46/11](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-46-11/niejednoznaczne-oprocentowanie-kredytu-bre-bank-uokik-749068) uchylił wyrok SA, stwierdzając, że klauzula zmiennego oprocentowania odwołująca się ogólnikowo do „WIBID/WIBOR, rentowności bonów skarbowych, stóp NBP" jest niejednoznaczna. „klauzula zmiennego oprocentowania nie może mieć charakteru blankietowego, lecz powinna dokładnie wskazywać czynniki usprawiedliwiające zmianę oprocentowania oraz relację między zmianą tych czynników a rozmiarem zmiany stopy" ([I CSK 46/11](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-46-11/niejednoznaczne-oprocentowanie-kredytu-bre-bank-uokik-749068)). Z kolei [XVII AMC 285/11](https://lexedit.ai/orzeczenia/xvii-amc-285-11/niedozwolone-postanowienie-bankowe-zmiana-oprocentowania-56454) — SOKiK uznał za niedozwolone postanowienie pozwalające bankowi na zmianę oprocentowania „w przypadku zmiany parametrów finansowych rynku", bez precyzowania przesłanek. Natomiast gdy klauzula precyzyjnie wskazuje konkretny wskaźnik (np. WIBOR 3M) i stałą marżę — sądy częściej oddalają zarzut abuzywności, jak w [XXV C 292/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/xxv-c-292-23/oddalenie-powodztwa-o-abuzywnosc-klauzul-wibor-648708). ## 5. Co z rozporządzeniem BMR i przejściem na POLSTR? Rozporządzenie 2016/1011 (BMR) ustanowiło ramy rzetelności wskaźników referencyjnych. TSUE w C-471/24 podkreślił, że stosowanie wskaźnika **zgodnego z BMR** co do zasady nie powoduje znaczącej nierównowagi praw i obowiązków. WIBOR po 1 stycznia 2023 r. stracił status wskaźnika regulowanego i został zastąpiony wskaźnikiem POLSTR (POLONIA Overnight). Dla umów zawartych przed tą datą kluczowa jest zgodność WIBOR z BMR w dacie zawarcia umowy. Sądy uwzględniają ten kontekst — [IV C 1300/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-c-1300-23/oddalenie-powodztwa-o-abuzywnosc-klauzul-wibor-13602) wskazał, że WIBOR miał zezwolenie administratora i był zgodny z BMR, co przemawiało przeciwko abuzywności. ## 6. Jakie są praktyczne skutki wyroku C-471/24 dla kredytobiorców? Wyrok C-471/24 **utrudnia** kredytobiorcom argumentację opartą wyłącznie na braku przejrzystości metodologii WIBOR czy konflikcie interesów banku. Trybunał przesądził, że te argumenty same w sobie nie czynią klauzuli nieuczciwą. Niemniej Trybunał pozostawił sądom krajowym ocenę, czy w konkretnej sprawie warunek powoduje znaczącą nierównowagę — co oznacza, że **sprawy WIBOR nadal będą rozstrzygane indywidualnie**. Linia orzecznicza pozostaje rozbieżna: część sądów uznaje klauzule za abuzywne ([I C 207/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-c-207-25/zwrot-nadplaty-kredytu-abuzywne-klauzule-wibor-3080521), [I C 383/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-c-383-24/oddalenie-powodztwa-o-kredyt-darmowy-po-terminie-857562)), inne oddalają powództwa ([IV C 776/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-c-776-23/oddalenie-powodztwa-o-wibor-w-kredycie-hipotecznym-3076374), [IV C 1300/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-c-1300-23/oddalenie-powodztwa-o-abuzywnosc-klauzul-wibor-13602), [XXV C 292/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/xxv-c-292-23/oddalenie-powodztwa-o-abuzywnosc-klauzul-wibor-648708)). --- **Źródła:** C-471/24 (TSUE, 12.02.2026), I CSK 46/11 (SN, 4.11.2011), XVII AMC 285/11 (SOKiK), I C 207/25 (SO Olsztyn, 18.08.2025), I C 383/24 (SR, 20.11.2025), IV C 776/23 (SO Warszawa, 3.02.2025), IV C 1300/23 (SO Warszawa, 8.02.2024), XXV C 292/23 (SO Warszawa, 3.12.2025). Przepisy: art. 385(1) k.c., dyrektywa 93/13/EWG, rozporządzenie 2016/1011 (BMR), dyrektywa 2014/17/UE. ## Źródła (orzeczenia) - [C-471/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/c-471-24/wykladnia-dyrektywy-o-nieuczciwych-warunkach-kredyt-hipoteczny-wibor-3142116) — Trybunał Sprawiedliwości — wyrok z 2026-02-12 > „wyłączenie z art. 1 ust. 2 dyrektywy 93/13 nie ma zastosowania, gdy przepisy krajowe jedynie ogólnie ramują ustalanie stopy oprocentowania, pozostawiając przedsiębiorcy swobodę wyboru wskaźnika referencyjnego i marży" - [IV C 776/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-c-776-23/oddalenie-powodztwa-o-wibor-w-kredycie-hipotecznym-3076374) — Sąd Okręgowy w Warszawie — wyrok z 2025-02-03 - [I C 207/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-c-207-25/zwrot-nadplaty-kredytu-abuzywne-klauzule-wibor-3080521) — Sąd Okręgowy w Olsztynie — wyrok z 2025-08-18 - [I C 383/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-c-383-24/oddalenie-powodztwa-o-kredyt-darmowy-po-terminie-857562) — Sąd Okręgowy w Warszawie — wyrok z 2025-11-04 - [IV C 1300/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-c-1300-23/oddalenie-powodztwa-o-abuzywnosc-klauzul-wibor-13602) — Sąd Okręgowy w Warszawie — wyrok z 2024-02-08 - [I CSK 46/11](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-46-11/niejednoznaczne-oprocentowanie-kredytu-bre-bank-uokik-749068) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2011-11-04 > „Klauzula zmiennego oprocentowania nie może mieć charakteru blankietowego, lecz powinna dokładnie wskazywać czynniki (okoliczności faktyczne) usprawiedliwiające zmianę oprocentowania oraz relację między zmianą tych czynników, a rozmiarem zmiany stopy" - [XVII AMC 285/11](https://lexedit.ai/orzeczenia/xvii-amc-285-11/niedozwolone-postanowienie-bankowe-zmiana-oprocentowania-56454) — Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów — wyrok z None - [XXV C 292/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/xxv-c-292-23/oddalenie-powodztwa-o-abuzywnosc-klauzul-wibor-648708) — Sąd Okręgowy w Warszawie — wyrok z 2025-12-03 ## Przepisy - art. 385(1) § 1 k.c. — Kodeks cywilny - art. 385(1) k.c. — Kodeks cywilny --- **Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt