XVII AMC 285/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód T. L. wniósł pozew o uznanie za niedozwolone postanowienia stosowanego przez (...) Bank S.A. we W. o treści: „Zmiana wysokości oprocentowania może następować także w przypadku zmiany parametrów finansowych rynku pieniężnego i kapitałowego w kraju (lub krajów zrzeszonych w UE), którego waluta jest podstawą indeksacji”. Powód argumentował, że klauzula ta jest zbyt ogólna, daje bankowi swobodę w kształtowaniu oprocentowania, narusza dobre obyczaje i rażąco narusza interes konsumenta. Pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa, twierdząc, że postanowienie zostało indywidualnie uzgodnione, ponieważ ostatecznie wykreślono je z umowy powoda po negocjacjach. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał powództwo za uzasadnione. Sąd podkreślił, że ocena dotyczy abstrakcyjnego wzorca umowy, a nie konkretnej umowy z powodem. Zakwestionowane postanowienie nie zostało uzgodnione indywidualnie, ponieważ konsument nie miał na nie rzeczywistego wpływu. Sąd uznał, że klauzula jest niedozwolona, ponieważ nie precyzuje przesłanek zmiany oprocentowania, daje bankowi dowolność w tym zakresie, jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interes konsumenta, prowadząc do nieusprawiedliwionej dysproporcji praw i obowiązków na jego niekorzyść. Sąd zakazał stosowania tego postanowienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja klauzul abuzywnych dotyczących zmiany oprocentowania kredytów hipotecznych, ocena indywidualnego uzgodnienia postanowień wzorca umowy, stosowanie przepisów o ochronie konsumentów w umowach bankowych.
Dotyczy konkretnego typu klauzuli i specyfiki oceny abstrakcyjnego wzorca umowy. Orzeczenie Sądu Okręgowego, może być przedmiotem kontroli instancyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie wzorca umowy kredytu hipotecznego, dotyczące możliwości zmiany wysokości oprocentowania w przypadku zmiany parametrów finansowych rynku pieniężnego i kapitałowego, jest niedozwolonym postanowieniem umownym w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie to jest niedozwolonym postanowieniem umownym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienie jest niedozwolone, ponieważ nie zostało indywidualnie uzgodnione, jest nieprecyzyjne, daje bankowi dowolność w zmianie oprocentowania, jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interes konsumenta.
Czy postanowienie wzorca umowy zostało indywidualnie uzgodnione, jeśli ostatecznie zostało wykreślone z umowy z konsumentem po negocjacjach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie nie zostało indywidualnie uzgodnione w kontekście oceny abstrakcyjnego wzorca umowy.
Uzasadnienie
Sąd ocenia abstrakcyjny wzorzec umowy, a nie konkretną umowę. Brak indywidualnych uzgodnień dotyczy postanowień wzorców użytych przy zawieraniu umowy, ale nieobjętych konsensem. Bank nie wykazał, że generalnie negocjował treść zakwestionowanego postanowienia z konsumentami.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. L. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone postanowienia umowne to te, które nie zostały uzgodnione indywidualnie z konsumentem, kształtują jego prawa i obowiązki sprzecznie z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, i nie dotyczą głównych świadczeń stron sformułowanych jednoznacznie.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Nie uzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu, w szczególności przejęte z wzorca umowy zaproponowanego przez kontrahenta.
k.c. art. 385³ § pkt 9
Kodeks cywilny
Wymienione jako przykładowe postanowienie naruszające interes konsumenta.
Prawo bankowe art. 69 § ust. 2 pkt 5
Ustawa - Prawo bankowe
Umowa kredytu powinna określać wysokość oprocentowania i warunki jego zmiany.
Prawo bankowe art. 76
Ustawa - Prawo bankowe
Zasady oprocentowania określa umowa, a w przypadku stopy zmiennej należy określić warunki zmiany stopy procentowej.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Okoliczności, których strona nie przyznała, ale których nie zaprzeczyła, mogą być przez sąd uznane za przyznane.
k.p.c. art. 479⁴²
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zakazania stosowania niedozwolonych postanowień wzorca umowy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
u.k.s.s.c. art. 26 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Wysokość opłaty od pozwu.
u.k.s.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obciążenie pozwanego kosztami sądowymi.
rozp. MS art. 14 § ust. 3 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Opłaty za czynności radców prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie jest nieprecyzyjne i ogólnikowe. • Postanowienie daje bankowi dowolność w zmianie oprocentowania. • Postanowienie jest sprzeczne z dobrymi obyczajami. • Postanowienie rażąco narusza interes konsumenta. • Postanowienie nie zostało indywidualnie uzgodnione.
Odrzucone argumenty
Postanowienie zostało indywidualnie uzgodnione poprzez negocjacje i wykreślenie z umowy. • Postanowienie nie jest sprzeczne z dobrymi obyczajami ani nie narusza rażąco interesów konsumenta.
Godne uwagi sformułowania
Zmiana wysokości oprocentowania może następować także w przypadku zmiany parametrów finansowych rynku pieniężnego i kapitałowego w kraju (lub krajów zrzeszonych w UE), którego waluta jest podstawą indeksacji • Sąd dokonuje abstrakcyjnej oceny wzorca celem ustalenia, czy zawarte w nim klauzule mają charakter niedozwolonych postanowień umownych • Niedozwolone postanowienia umowne określają przepisy art. 385¹ – 385³ k.c., mające na celu ochronę konsumenta przed niekorzystnymi postanowieniami umowy łączącej go z profesjonalistą • Nie uzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu • „dobre obyczaje” to reguły postępowania niesprzeczne z etyką, moralnością i aprobowanymi społecznie obyczajami • „rażące naruszenie interesów konsumenta” polega na nieusprawiedliwionej dysproporcji praw i obowiązków na niekorzyść konsumenta w określonym stosunku umownym • klauzula zmiennego oprocentowania nie może mieć charakteru blankietowego, lecz powinna dokładnie wskazywać czynniki (okoliczności faktyczne) usprawiedliwiające zmianę oprocentowania
Skład orzekający
Maria Witkowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul abuzywnych dotyczących zmiany oprocentowania kredytów hipotecznych, ocena indywidualnego uzgodnienia postanowień wzorca umowy, stosowanie przepisów o ochronie konsumentów w umowach bankowych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu klauzuli i specyfiki oceny abstrakcyjnego wzorca umowy. Orzeczenie Sądu Okręgowego, może być przedmiotem kontroli instancyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (kredyt hipoteczny) i ważnego zagadnienia ochrony konsumentów przed nieuczciwymi klauzulami bankowymi, co jest interesujące dla szerokiego grona odbiorców.
“Czy Twój bank może dowolnie zmieniać oprocentowanie kredytu? Sąd mówi: nie zawsze!”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.