# Czy SN przyjmuje skargi kasacyjne w sprawach o zasiedzenie nieruchomości?

*Data publikacji: 2026-05-21 · obszar prawa: cywilne · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/cluster-odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-zasiedzenie*

**TL;DR:** Tak, Sąd Najwyższy przyjmuje skargi kasacyjne w sprawach o zasiedzenie — to sprawy z zakresu prawa rzeczowego, w których skarga kasacyjna przysługuje bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 519^1 § 1 k.p.c.). Praktyka pokazuje jednak, że SN rygorystycznie selekcjonuje skargi na etapie tzw. przedsądu i większość z nich odrzuca z braku przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c..

---

## 1. Czy skarga kasacyjna w sprawie o zasiedzenie jest dopuszczalna bez względu na wartość?

Tak. Zgodnie z art. 519^1 § 1 k.p.c., w sprawach z zakresu prawa rzeczowego — a zasiedzenie niewątpliwie do nich należy — skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji co do istoty sprawy bez ograniczenia kwotowego. SN wyraźnie to potwierdził w postanowieniu „w sprawach o zasiedzenie skarga kasacyjna jest dopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia" ([IV CNP 41/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-cnp-41-17/odrzucenie-skargi-niezgodnosc-z-prawem-zasiedzenie-675913)), odrzucając skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wniesioną przez uczestników, którzy błędnie uznali, że niska wartość przedmiotu sporu (35 000 zł) uniemożliwia im wniesienie skargi kasacyjnej. Podobnie w [V CSK 131/14](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-131-14/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-brak-przeslanek-1982126) SN odmówił przyjęcia skargi, podkreślając, że jego rolą nie jest korygowanie błędów w każdej indywidualnej sprawie.

## 2. Kiedy SN przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w sprawie o zasiedzenie?

SN stosuje instytucję „przedsądu" z art. 398^9 § 1 k.p.c. i przyjmuje skargę tylko wtedy, gdy zachodzi istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Przykładowo, w [III CSK 75/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-csk-75-18/zasiedzenie-nieruchomosci-przejetych-przez-skarbu-panstwa-492365) oraz [I CSK 2260/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-2260-22/przyjecie-skarg-kasacyjnych-zasiedzenie-300636) SN przyjął skargi kasacyjne do rozpoznania, uznał bowiem, że spełniają one wymogi formalne i merytoryczne. W [III CSK 9/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-csk-9-18/zasiedzenie-nieruchomosci-dobra-wiara-skarbu-panstwa-237404) SN przyjął obie skargi kasacyjne — wnioskodawczyni (Gminy Miejskiej) i uczestnika (Skarbu Państwa). Z kolei w [IV CSK 350/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-csk-350-17/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-zasiedzenie-1983583) SN odmówił przyjęcia skargi, podkreślając: „Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia" ([IV CSK 350/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-csk-350-17/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-zasiedzenie-1983583)).

## 3. Czym jest „oczywista zasadność" skargi kasacyjnej w sprawach o zasiedzenie?

Najczęstsza przesłanka powoływana przez skarżących — oczywista zasadność — wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia prawa widocznej prima facie. W [III CSK 187/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-csk-187-19/zasiedzenie-nieruchomosci-skarga-kasacyjna-sad-najwyzszy-3058445) SN wyjaśnił, że „konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej" ([III CSK 187/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-csk-187-19/zasiedzenie-nieruchomosci-skarga-kasacyjna-sad-najwyzszy-3058445)). Skarżące twierdziły, że Skarb Państwa był jedynie dzierżycielem, jednak SN uznał, że kwestionowanie ustaleń faktycznych jest wykluczone na mocy art. 398^3 § 3 k.p.c.. Podobnie w [I CSK 183/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-183-17/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-zasiedzenie-530062) SN odmówił przyjęcia skargi Skarbu Państwa, stwierdzając, że skarżący nie wykazał ewidentnej wadliwości zaskarżonego postanowienia widocznej prima vista.

## 4. Czy zarzuty dotyczące oceny dowodów mogą stanowić podstawę skargi kasacyjnej?

Nie. W [IV CSK 350/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-csk-350-17/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-zasiedzenie-1983583) SN jednoznacznie wskazał, że „Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów" ([IV CSK 350/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-csk-350-17/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-zasiedzenie-1983583)). To kluczowe ograniczenie w sprawach o zasiedzenie, gdzie spór często dotyczy charakteru posiadania i jego przejawów. W [II CSK 376/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-csk-376-17/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-zasiedzenie-478790) SN dodatkowo podkreślił, że „Zagadnienie prawne w rozumieniu art. 398^9 § 1 k.p.c. ma mieć poważny, istotny i uniwersalny charakter" ([II CSK 376/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-csk-376-17/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-zasiedzenie-478790)), a argumentacja skarżącego dotycząca korzystania z nieruchomości za zgodą właściciela w podeszłym wieku była zbyt kazuistyczna.

## 5. Co z zasiedzeniem w postępowaniu o zniesienie współwłasności?

Tu obowiązuje inna reguła. W sprawach o zniesienie współwłasności i dział spadku skarga kasacyjna nie przysługuje, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł (art. 519^1 § 4 k.p.c.). W [IV CSK 627/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-csk-627-19/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-zniesienie-wspolwlasnosci-653264) SN odrzucił skargę kasacyjną, wyjaśniając, że „spory o własność, które są rozstrzygane na podstawie art. 618 § 1 k.p.c., tracą swoją samodzielność i stają się częścią sprawy o zniesienie współwłasności" ([IV CSK 627/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-csk-627-19/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-zniesienie-wspolwlasnosci-653264)). Oznacza to, że zarzut zasiedzenia podniesiony w postępowaniu o zniesienie współwłasności podlega temu samemu progowi kwotowemu.

## 6. Kiedy SN merytorycznie uwzględnia skargę kasacyjną w sprawie o zasiedzenie?

Rzadko, ale się zdarza. W [V CSK 505/11](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-505-11/zasiedzenie-nieruchomosci-posiadanie-samoistne-sad-najwyzszy-744320) SN uchylił postanowienie Sądu Okręgowego, przyjmując argument wnioskodawczyni, że „świadomość posiadacza, że nie jest właścicielem posiadanej rzeczy ma jedynie wpływ na kwalifikowanie istnienia dobrej lub złej wiary posiadacza samoistnego" ([V CSK 505/11](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-505-11/zasiedzenie-nieruchomosci-posiadanie-samoistne-sad-najwyzszy-744320)). Sąd Okręgowy błędnie uznał, że brak ogrodzenia i deklarowanie woli uregulowania stanu prawnego wykluczają samoistne posiadanie — SN ten pogląd skorygował. Z kolei w [II CZ 26/14](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cz-26-14/niedopuszczalnosc-skargi-kasacyjnej-zasiedzenie-505495) SN wyjaśnił, że skarga kasacyjna w postępowaniu nieprocesowym przysługuje wyłącznie od postanowień wymienionych w art. 519^1 k.p.c., a postanowienie oddalające zażalenie na odrzucenie wniosku o uchylenie prawomocnego postanowienia nie jest rozstrzygnięciem co do istoty sprawy.

---

**Źródła:** IV CNP 41/17, V CSK 131/14, III CSK 75/18, I CSK 2260/22, IV CSK 350/17, III CSK 187/19, I CSK 183/17, II CSK 376/17, IV CSK 627/19, V CSK 505/11, II CZ 26/14, III CSK 9/18; art. 519^1 § 1 k.p.c., art. 519^1 § 4 k.p.c., art. 398^9 § 1 k.p.c., art. 398^3 § 3 k.p.c., [art. 618 § 1 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-618), [art. 172 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-172), [art. 336 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-336)

## Źródła (orzeczenia)

- [IV CNP 41/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-cnp-41-17/odrzucenie-skargi-niezgodnosc-z-prawem-zasiedzenie-675913) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2018-01-29
- [V CSK 131/14](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-131-14/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-brak-przeslanek-1982126) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2014-10-03
- [III CSK 75/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-csk-75-18/zasiedzenie-nieruchomosci-przejetych-przez-skarbu-panstwa-492365) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2020-11-12
- [I CSK 2260/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-2260-22/przyjecie-skarg-kasacyjnych-zasiedzenie-300636) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2022-06-10
- [III CSK 9/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-csk-9-18/zasiedzenie-nieruchomosci-dobra-wiara-skarbu-panstwa-237404) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2020-07-17
- [IV CSK 350/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-csk-350-17/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-zasiedzenie-1983583) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2017-12-22
  > „Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia"
- [III CSK 187/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-csk-187-19/zasiedzenie-nieruchomosci-skarga-kasacyjna-sad-najwyzszy-3058445) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2019-12-20
  > „konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej"
- [I CSK 183/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-183-17/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-zasiedzenie-530062) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2017-10-04
- [II CSK 376/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-csk-376-17/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-zasiedzenie-478790) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2017-11-30
  > „Zagadnienie prawne w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. ma mieć poważny, istotny i uniwersalny charakter"
- [IV CSK 627/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-csk-627-19/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-zniesienie-wspolwlasnosci-653264) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2020-07-24
  > „spory o własność, które są rozstrzygane na podstawie art. 618 § 1 k.p.c., albo które zostały przekazane zgodnie z art. 618 § 2 k.p.c., tracą swoją samodzielność i stają się częścią sprawy o zniesienie współwłasności"
- [V CSK 505/11](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-505-11/zasiedzenie-nieruchomosci-posiadanie-samoistne-sad-najwyzszy-744320) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2012-11-21
  > „Świadomość posiadacza, że nie jest właścicielem posiadanej rzeczy ma jedynie wpływ na kwalifikowanie istnienia dobrej lub złej wiary posiadacza samoistnego"
- [II Cz 26/14](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cz-26-14/nadanie-klauzuli-wykonalnosci-nastepcy-prawnego-ograniczenie-kwoty-54196) — Sąd Okręgowy w Kaliszu — wyrok z 2014-01-20
- [II CZ 26/14](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cz-26-14/niedopuszczalnosc-skargi-kasacyjnej-zasiedzenie-505495) — wyrok z 2014-07-24

## Przepisy

- [art. 618 § 1 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-618) — Kodeks postępowania cywilnego
- [art. 172 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-172) — Kodeks cywilny
- [art. 336 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-336) — Kodeks cywilny

---

**Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research

Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt
