XXV C 292/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka A. S. wniosła pozew przeciwko Bankowi (...) S.A. o ustalenie, że zapisy umowy kredytu hipotecznego z 2014 roku dotyczące oprocentowania opartego na wskaźniku WIBOR są abuzywne i nie wiążą jej, a także o zapłatę kwoty 36.137,55 zł tytułem zwrotu nadpłaconych odsetek. Ewentualnie domagała się ustalenia, że oprocentowanie składa się wyłącznie z marży banku. Argumentowała brak indywidualnego uzgodnienia klauzul, niewystarczające poinformowanie o ryzyku oraz nieprzejrzystość wskaźnika WIBOR. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo główne i ewentualne. Sąd uznał, że umowa kredytu została zawarta zgodnie z prawem bankowym, a mechanizm zmiennego oprocentowania oparty na stałej marży i wskaźniku WIBOR nie jest abuzywny. Podkreślono, że WIBOR jest wskaźnikiem ustalonym przez zewnętrzny podmiot, a bank dopełnił obowiązków informacyjnych wobec konsumentki, przedstawiając jej ryzyka związane ze zmienną stopą procentową. Sąd stwierdził, że klauzule te nie naruszają dobrych obyczajów ani rażąco interesów konsumenta, a powódka miała możliwość weryfikacji wysokości wskaźnika. W konsekwencji, sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądań ustalenia czy zapłaty, a także do zastosowania art. 357 1 k.c. (nadzwyczajna zmiana stosunków).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie stanowiska sądów w zakresie oceny klauzul WIBOR w umowach kredytowych, obowiązków informacyjnych banków oraz braku abuzywności wskaźnika WIBOR, gdy jest on ustalany przez zewnętrzny podmiot.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy. Ocena abuzywności klauzul zawsze wymaga indywidualnej analizy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umowy kredytu hipotecznego dotyczące oprocentowania opartego na wskaźniku WIBOR stanowią niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) w rozumieniu art. 385 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienia umowy kredytu dotyczące zmiennego oprocentowania opartego na wskaźniku WIBOR nie stanowią niedozwolonych postanowień umownych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mechanizm oprocentowania oparty na WIBORze jest zgodny z prawem, ponieważ WIBOR jest wskaźnikiem ustalonym przez zewnętrzny podmiot, a bank nie ma na niego wpływu. Ponadto, bank dopełnił obowiązków informacyjnych wobec konsumentki, przedstawiając jej ryzyka związane ze zmienną stopą procentową. Klauzule te nie naruszają dobrych obyczajów ani rażąco interesów konsumenta.
Czy bank dopełnił obowiązków informacyjnych wobec konsumentki przed zawarciem umowy kredytu hipotecznego dotyczącej ryzyka związanego ze zmienną stopą procentową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bank dopełnił obowiązków informacyjnych.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że powódka otrzymała stosowne formularze informacyjne i oświadczenia, w których została poinformowana o ryzyku zmiennej stopy procentowej, w tym o możliwości wzrostu kosztów obsługi kredytu. Przedstawiono jej symulacje i wyjaśniono mechanizm działania wskaźnika WIBOR.
Czy istnieje interes prawny w ustaleniu treści stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu, gdy powódka domaga się również zapłaty?
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku dochodzenia roszczenia o zapłatę, interes prawny w ustaleniu zazwyczaj nie zachodzi.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. nie zachodzi, gdy powód może osiągnąć pełną ochronę swoich praw na innej drodze, np. w drodze powództwa o zasądzenie świadczeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolonymi postanowieniami umownymi są klauzule umowne, które spełniają łącznie trzy przesłanki pozytywne: zawarte zostały w umowach z konsumentami, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszają interesy konsumenta. Kontrola abuzywności wyłączona jest, gdy postanowienie zostało indywidualnie uzgodnione lub określa główne świadczenia stron i jest sformułowane jednoznacznie.
Pr. bank. art. 69 § ust. 1
Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu.
Pr. bank. art. 69 § ust. 2 pkt 5
Prawo bankowe
Umowa kredytu powinna określać wysokość oprocentowania kredytu i warunki jego zmiany.
Pomocnicze
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Powód musi wykazać istnienie interesu prawnego w ustaleniu prawa lub stosunku prawnego.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący świadczenia nienależnego.
k.c. art. 357¹
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący nadzwyczajnej zmiany stosunków.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bank dopełnił obowiązków informacyjnych wobec konsumenta. • Mechanizm oprocentowania oparty na WIBORze jest zgodny z prawem i nie jest abuzywny. • WIBOR jest wskaźnikiem ustalonym przez zewnętrzny podmiot, a bank nie ma na niego wpływu. • Powódka miała możliwość weryfikacji wysokości wskaźnika WIBOR. • Brak podstaw do zastosowania art. 357 1 k.c. (nadzwyczajna zmiana stosunków).
Odrzucone argumenty
Zapisy umowy dotyczące oprocentowania oparte na WIBORze są abuzywne. • Bank nie poinformował należycie o ryzyku związanym ze zmienną stopą procentową. • Wskaźnik WIBOR jest nieprzejrzysty i nie odzwierciedla rzeczywistego kosztu finansowania. • Istnieje interes prawny w ustaleniu treści stosunku prawnego.
Godne uwagi sformułowania
WIBOR nie oddaje rzeczywistego kosztu po jakim banki pozyskują finansowanie, a zatem nie oddaje istoty wskaźnika. • Bank pobiera od powódki podwójne wynagrodzenie, tj. stałą marży oraz różnicę pomiędzy wysokością WIBOR a ceną pieniądza na rynku, co jest niezgodne z ustawą Prawo bankowe oraz naturą stosunku zobowiązaniowego. • Wobec tego kwestionowane postanowienia umowne należało poddać ocenie pod kątem spełniania przesłanek z art. 385 1 k.c. • Wskaźnik WIBOR odzwierciedla zatem poziom stopy procentowej, po jakiej banki mogłyby składać w innych bankach środki pieniężne (depozyty) na określony termin. • Sąd powszechny nie ma podstawy, by stosując przesłanki z art. 385 1 k.c. uznać odwołanie się do tego wskaźnika za wadliwe. • Wobec tego powodowie, zawierając umowę kredytu winni liczyć się z tym, że w trakcie wykonywania umowy kredytu może nastąpić wzrost oprocentowania kredytu, skutkujący zwiększeniem wysokości rat kredytowych.
Skład orzekający
Paweł Duda
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądów w zakresie oceny klauzul WIBOR w umowach kredytowych, obowiązków informacyjnych banków oraz braku abuzywności wskaźnika WIBOR, gdy jest on ustalany przez zewnętrzny podmiot."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy. Ocena abuzywności klauzul zawsze wymaga indywidualnej analizy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów hipotecznych opartych na WIBORze i potencjalnej abuzywności klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników.
“WIBOR w umowach kredytowych – czy banki nadal mogą stosować ten wskaźnik? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 36 137,55 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.