XXV C 1178/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie A. T. i B. T. wnieśli pozew o ustalenie nieważności umowy kredytu budowlano-hipotecznego z 2007 roku, zawartej z poprzednikiem prawnym pozwanego Banku (...) S.A. Kwestionowali oni precyzyjne określenie kwoty kredytu w CHF, zarzucając sprzeczność z art. 69 Prawa Bankowego i art. 358 § 1 k.c., naruszenie zasady walutowości oraz abuzywność klauzul waloryzacyjnych. Argumentowali, że umowa powinna być nieważna na podstawie art. 58 k.c. i art. 353¹ k.c. Pozwany Bank wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut braku interesu prawnego powodów w ustaleniu nieważności, gdyż przysługuje im roszczenie o zapłatę. Bank twierdził, że umowa jest ważnym kredytem walutowym, a powodowie mieli możliwość spłaty w CHF i byli świadomi ryzyka. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo, uznając, że powodowie nie mieli interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie, ponieważ istnieje możliwość wytoczenia dalej idącego powództwa o zapłatę. Sąd podkreślił, że wyrok ustalający nie jest wykonalny egzekucyjnie i nie zakończy sporu definitywnie. Ponadto, sąd nie dopatrzył się nieważności umowy, uznając ją za ważny kredyt walutowy, gdzie kwota i spłata były w CHF. Sąd wskazał, że powodowie mieli możliwość spłaty w CHF, a pobieranie środków w PLN i przeliczanie ich przez bank było wynikiem ich decyzji o braku terminowej spłaty w CHF. Sąd powołał się również na Rozporządzenie Ministra Finansów zezwalające na rozliczenia w walutach wymienialnych między rezydentami, gdy jedną ze stron jest konsument. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo i zasądził od powodów na rzecz banku koszty procesu w kwocie 10 817 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie nieważności umowy kredytu, gdy możliwe jest powództwo o zapłatę. Potwierdzenie, że umowa z CHF może być ważnym kredytem walutowym, a nie denominowanym/indeksowanym, jeśli spełnione są określone warunki.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnych zapisów umowy. Interpretacja interesu prawnego może być różna w zależności od okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy powodowie posiadają interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy kredytu budowlano-hipotecznego, gdy przysługuje im dalej idące roszczenie o zapłatę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powodowie nie posiadają interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy, gdyż istnieje możliwość wytoczenia powództwa o zapłatę, które zapewni im skuteczniejszą ochronę prawną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyrok ustalający nieważność umowy nie zakończy sporu definitywnie i nie jest wykonalny egzekucyjnie, w przeciwieństwie do wyroku zasądzającego świadczenie. Powodowie mogą dochodzić swoich praw w drodze powództwa o zapłatę, powołując się na nieważność umowy lub bezskuteczność klauzul.
Czy umowa kredytu budowlano-hipotecznego, w której kwota kredytu wyrażona jest w CHF, a uruchomienie i spłata mogą nastąpić w PLN, jest ważnym kredytem walutowym, czy też jest nieważna z powodu braku precyzyjnego określenia kwoty lub naruszenia zasady walutowości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa jest ważnym kredytem walutowym, a nie kredytem denominowanym czy indeksowanym. Powodowie mieli możliwość spłaty w CHF i byli świadomi ryzyka walutowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa spełnia wymogi kredytu walutowego, gdyż kwota i spłata były w CHF. Fakt wypłaty w PLN i przeliczania przez bank wynikał z decyzji powodów o braku terminowej spłaty w CHF. Sąd powołał się również na przepisy zezwalające na rozliczenia w walutach wymienialnych między rezydentami, gdy jedną ze stron jest konsument.
Czy postanowienia umowy kredytu dotyczące zasad ustalania kursów wymiany walut przy przeliczaniu kwoty kredytu i rat są niedozwolone (abuzywne) i skutkują bezskutecznością tych postanowień?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie rozpatrywał tej kwestii szczegółowo, ponieważ uznał umowę za ważny kredyt walutowy, a powodowie mieli możliwość spłaty w CHF, co wykluczało stosowanie kursów banku jako podstawę do podważenia umowy.
Uzasadnienie
Sąd pominął zarzuty dotyczące abuzywności klauzul, uznając, że w przypadku kredytu walutowego, gdzie powodowie mogli spłacać raty bezpośrednio w CHF, problem stosowania kursów walut przez bank nie występuje.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. T. | osoba_fizyczna | powód |
| A. T. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank (...) S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny nie istnieje, gdy realnie możliwym jest uzyskanie przez powoda ochrony lub usunięcie stanu niepewności w inny sposób, np. poprzez powództwo o świadczenie.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że w ustawie przewidziano inny skutek, w szczególności ten, że na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy.
Prawo bankowe art. 69 § 1
Definicja umowy kredytu bankowego.
Prawo bankowe art. 69 § 2
Elementy umowy kredytu, w tym określenie kwoty i waluty kredytu.
Pomocnicze
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów; granice swobody wyznacza natura stosunku prawnego, ustawa i zasady współżycia społecznego.
Prawo dewizowe art. 3 § 1
Ograniczenia w obrocie dewizowym.
Prawo dewizowe art. 9
Rozliczenia w walutach obcych pomiędzy rezydentami.
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie ogólnych zezwoleń dewizowych art. 12
Zezwolenie na dokonywanie pomiędzy rezydentami rozliczeń w innych walutach wymienialnych, o ile jedną ze stron jest konsument.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powodowie nie mają interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy, gdyż przysługuje im dalej idące roszczenie o zapłatę. • Umowa kredytu jest ważnym kredytem walutowym, a nie denominowanym czy indeksowanym. • Powodowie mieli możliwość spłaty kredytu w CHF i byli świadomi ryzyka walutowego. • Rozliczenia w walutach wymienialnych między rezydentami, gdy jedną ze stron jest konsument, są dopuszczalne na podstawie przepisów prawa dewizowego.
Odrzucone argumenty
Umowa kredytu jest nieważna z powodu braku precyzyjnego określenia kwoty kredytu. • Umowa narusza zasadę walutowości. • Postanowienia umowy dotyczące kursów walut są niedozwolone (abuzywne).
Godne uwagi sformułowania
interes prawny jest przesłanką merytoryczną powództwa wytoczonego na podstawie art. 189 k.p.c. • jeżeli do usunięcia stanu niepewności czy zagrożenia sfery prawnej powoda istnieje możliwość wytoczenia innego powództwa, na przykład o świadczenie, to taka możliwość wytoczenia tego innego powództwa wyłącza istnienie interesu prawnego • wyrok ustalający w sprawie wszczętej w trybie art. 189 k.p.c. nie jest, w przeciwieństwie do wyroku zasądzającego, wykonalny w drodze egzekucji sądowej, ale ma charakter deklaratywny • sąd rozpoznający każdy spór cywilny zobowiązany jest brać pod uwagę z urzędu nieważność czynności prawnej w każdej sprawie • wbrew twierdzeniom powodów, mamy do czynienia z kredytem walutowym, a nie z kredytem denominowanym czy też z kredytem indeksowanym do waluty obcej • Problem z zastosowaniem kursów walut w takiej umowie po prostu nie występuje.
Skład orzekający
Elżbieta Lucyna Mojsa
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie nieważności umowy kredytu, gdy możliwe jest powództwo o zapłatę. Potwierdzenie, że umowa z CHF może być ważnym kredytem walutowym, a nie denominowanym/indeksowanym, jeśli spełnione są określone warunki."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnych zapisów umowy. Interpretacja interesu prawnego może być różna w zależności od okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i kwestii ich ważności, a także ważnej proceduralnie przesłanki interesu prawnego w powództwie o ustalenie.
“Kredyt we frankach: czy można żądać ustalenia jego nieważności, czy lepiej pozwać bank o zapłatę?”
Dane finansowe
WPS: 154 177,76 CHF
zwrot kosztów procesu: 10 817 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.