XXV C 1039/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał dwie połączone sprawy: jedną z powództwa A.K. i R.K. przeciwko (...) Bank (...) SA o zapłatę i ustalenie nieważności umowy kredytu hipotecznego, a drugą z powództwa banku przeciwko A.K. i R.K. o zapłatę. W pierwszej sprawie, sąd ustalił, że umowa kredytu hipotecznego w walucie wymienialnej zawarta w 2007 roku jest nieważna. Uzasadnieniem była sprzeczność postanowień umowy z naturą stosunku zobowiązaniowego oraz zasadami współżycia społecznego, a także abuzywność klauzul pozwalających bankowi na jednostronne kształtowanie kursów walut. Sąd zasądził od banku na rzecz kredytobiorców łącznie kwoty 211 120,92 zł i 138 154,30 CHF wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. W drugiej sprawie, sąd zasądził od kredytobiorców na rzecz banku kwoty stanowiące zwrot wypłaconego kapitału wraz z odsetkami, uznając roszczenie banku za uzasadnione w zakresie waloryzacji kwoty nienależnego świadczenia. Sąd podkreślił, że bankowi nie przysługuje prawo do żądania zapłaty za korzystanie z kapitału na podstawie nieważnej umowy. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło z uwzględnieniem wyniku sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnianie nieważności umów kredytów walutowych z powodu abuzywności klauzul kursowych i naruszenia zasad współżycia społecznego oraz natury stosunku prawnego.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie zawarcia umowy (2007 r.) i specyfiki postanowień tej umowy. Interpretacja przepisów o ochronie konsumentów i klauzulach abuzywnych może ewoluować.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa kredytu hipotecznego w walucie wymienialnej, w której bank jednostronnie ustala kursy walut, jest nieważna z powodu naruszenia zasad współżycia społecznego i natury stosunku prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa jest nieważna, ponieważ postanowienia dotyczące jednostronnego ustalania kursów walut przez bank naruszają naturę stosunku prawnego i zasady współżycia społecznego, przekraczając granice swobody umów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przyznanie bankowi prawa do jednostronnego ustalania kursów walut narusza równowagę kontraktową i naturę stosunku zobowiązaniowego, prowadząc do nieważności umowy.
Czy postanowienia umowy kredytu denominowanego w walucie obcej, dotyczące sposobu ustalania kursów walut, są niedozwolonymi postanowieniami umownymi (abuzywnymi)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te są abuzywne, ponieważ nie zostały sformułowane w sposób jasny i zrozumiały dla konsumenta, a także rażąco naruszają jego interesy poprzez nierównomierne rozłożenie ryzyka walutowego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że bank nie wykazał, aby konsument został w sposób wyczerpujący i zrozumiały poinformowany o ekonomicznych konsekwencjach stosowania mechanizmu denominacji i ryzyka kursowego, co czyni te postanowienia abuzywnymi.
Czy bankowi przysługuje prawo do żądania od konsumenta zapłaty za korzystanie z kapitału kredytu uruchomionego w oparciu o nieważną umowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bankowi nie przysługuje prawo do żądania od konsumenta zapłaty za korzystanie z kapitału kredytu na podstawie nieważnej umowy.
Uzasadnienie
Skoro umowa została uznana za nieważną, bank może domagać się jedynie zwrotu wypłaconego kapitału, a nie dodatkowego wynagrodzenia za korzystanie z niego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | powód |
| R. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank (...) SA | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Granice swobody umów, w tym zasada, że treść lub cel umowy nie mogą sprzeciwiać się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą.
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Niedozwolone (abuzywne) postanowienia umowne.
pr. bank. art. 69 § ust. 1
Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 3
Kodeks cywilny
Częściowa nieważność czynności prawnej.
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Kryteria oceny niedozwolonego charakteru postanowień umownych.
pr. bank. art. 69 § ust. 2 pkt 4 i 8
Prawo bankowe
Elementy umowy kredytu.
Ustawa o zmianie ustawy - prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw art. 4
Stosowanie przepisów dotyczących kredytu indeksowanego/denominowanego do umów zawartych przed wejściem w życie ustawy.
Ustawa o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami art. 6
Dopuszczalność kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej.
Ustawa o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami art. 10 pkt 7
Dopuszczalność kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej.
k.c. art. 22¹
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność umowy kredytu ze względu na sprzeczność postanowień z naturą stosunku prawnego i zasadami współżycia społecznego. • Abuzywność postanowień dotyczących sposobu ustalania kursów walut. • Brak należytego poinformowania konsumenta o ryzyku kursowym i ekonomicznych konsekwencjach umowy. • Naruszenie granic swobody umów przez jednostronne ustalanie kursów walut przez bank.
Odrzucone argumenty
Dopuszczalność umowy kredytu denominowanego w walucie obcej. • Przedawnienie roszczenia banku. • Indywidualne uzgodnienie postanowień umowy. • Postanowienia dotyczące kursów walut jako główne świadczenia stron, wyłączone spod kontroli abuzywności. • Jednoznaczność postanowień umowy.
Godne uwagi sformułowania
umowa jest nieważna ze względu na zastosowanie w niej zasad ustalania kursów walut prowadzących do sprzeczności z naturą (właściwością) stosunku prawnego • zawarcie w umowie kredytu indeksowanego (denominowanego) postanowień umożliwiających bankowi jednostronne kształtowanie kursów walut służących wykonaniu przeliczeń co do zasady prowadzić będzie do nieważności takiej umowy • nie ma więc miejsca na przyznanie jednej ze stron zobowiązania możliwości jednostronnego, władczego oddziaływania na pozycję drugiej strony • sprzeczne z naturą stosunku prawnego kredytu indeksowanego do waluty obcej są postanowienia, w których kredytodawca jest upoważniony do jednostronnego oznaczenia kursu waluty właściwej do wyliczenia wysokości zobowiązania kredytobiorcy oraz ustalenia wysokości rat kredytu, jeżeli z treści stosunku prawnego nie wynikają obiektywne i weryfikowalne kryteria oznaczenia tego kursu. • wymóg przejrzystości warunków umownych nie można zawężać do zrozumiałości tych warunków pod względem formalnym i gramatycznym
Skład orzekający
Kamil Gołaszewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnianie nieważności umów kredytów walutowych z powodu abuzywności klauzul kursowych i naruszenia zasad współżycia społecznego oraz natury stosunku prawnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie zawarcia umowy (2007 r.) i specyfiki postanowień tej umowy. Interpretacja przepisów o ochronie konsumentów i klauzulach abuzywnych może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywności klauzul walutowych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i konsumentów.
“Bank przegrał sprawę o kredyt frankowy! Sąd uznał umowę za nieważną z powodu abuzywnych klauzul.”
Dane finansowe
zwrot kapitału: 211 120,92 PLN
zwrot kapitału: 138 154,3 PLN
zwrot kapitału: 495 980,76 PLN
zwrot kapitału: 424 096,76 PLN
zwrot kapitału: 71 884 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.