XXIV C 576/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie wnieśli pozew o rozwiązanie umowy kredytu mieszkaniowego z dnia 1 września 1995 r., powołując się na art. 357(1) Kodeksu cywilnego. Argumentowali, że nastąpiła nadzwyczajna zmiana stosunków, która doprowadziła do rażącej straty dla nich, a której nie przewidywali przy zawieraniu umowy. Wskazywali na skomplikowaną konstrukcję umowy, wysokie oprocentowanie i kapitalizację odsetek, które powodowały wzrost zadłużenia mimo regularnych spłat. Twierdzili, że spłacili już ponad dwukrotność pierwotnie pożyczonego kapitału, a mimo to ich zadłużenie nadal było wysokie. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo. W uzasadnieniu podkreślono, że zasada pacta sunt servanda ma fundamentalne znaczenie, a art. 357(1) kc stanowi wyjątek od tej reguły, wymagający nadzwyczajnej zmiany stosunków, a nie zwykłego ryzyka kontraktowego. Sąd uznał, że powodowie nie wykazali takiej zmiany, ani związku przyczynowego między nią a groźbą rażącej straty. Podkreślono, że umowa była zawarta skutecznie, zawierała wszystkie wymagane elementy, a strony, w tym poprzednik prawny powódki, który był prawnikiem, miały świadomość jej warunków. Sąd stwierdził, że inflacja i zmiany w sposobie ustalania normatywu nie stanowiły nadzwyczajnej zmiany stosunków, a powodowie byli informowani o wysokości zadłużenia. W związku z tym, że powodowie przegrali sprawę, zasądzono od nich na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 357(1) kc w kontekście umów kredytowych, analiza ryzyka kontraktowego i nadzwyczajnej zmiany stosunków.
Dotyczy specyficznych warunków umowy kredytowej z 1995 r. i konkretnego stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nastąpiła nadzwyczajna zmiana stosunków uzasadniająca rozwiązanie umowy kredytowej na podstawie art. 357(1) kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie zaszły przesłanki do zastosowania art. 357(1) kc.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powodowie nie wykazali nadzwyczajnej zmiany stosunków ani związku przyczynowego między nią a groźbą rażącej straty. Podkreślono, że strony miały świadomość warunków umowy i ponoszą zwykłe ryzyko kontraktowe, a inflacja i zmiany w sposobie ustalania normatywu nie stanowiły nadzwyczajnej zmiany.
Czy umowa kredytowa z 1995 r. zawierała wszystkie wymagane elementy zgodnie z Prawem bankowym z 1989 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa była zawarta skutecznie i zawierała wszystkie niezbędne elementy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że umowa była dwustronna, zawierała wszystkie wymagane przez Prawo bankowe elementy, a strony, w tym prawnik, miały świadomość jej warunków.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. (...) | osoba_fizyczna | powódka |
| J. J. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| B. S. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 357 § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten może być zastosowany tylko w przypadku nadzwyczajnej zmiany stosunków, która powoduje spełnienie świadczenia połączone z nadmiernymi trudnościami lub grozi rażącą stratą, czego strony nie przewidziały. Nie dotyczy zwykłego ryzyka kontraktowego.
Pomocnicze
k.c. art. 354
Kodeks cywilny
Reguluje zasadę należytego wykonania zobowiązania i stanowi podstawę zasady pacta sunt servanda.
p.b. art. 25
Prawo bankowe
Umożliwiało bankom udzielanie kredytów złotowych i w walucie obcej.
p.b. art. 26
Prawo bankowe
Regulowało udzielanie kredytów przez banki osobom prawnym i fizycznym.
p.b. art. 27
Prawo bankowe
Określało elementy umowy kredytowej, w tym kwotę, termin spłaty, oprocentowanie i zabezpieczenie.
p.b. art. 28
Prawo bankowe
Stanowiło, że bank uzależnia przyznanie kredytu od zdolności kredytowej.
p.b. art. 31
Prawo bankowe
Pozwalało bankom żądać od kredytobiorcy informacji niezbędnych do oceny jego sytuacji gospodarczej i finansowej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów postępowania.
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Określa związanie sądu podstawą żądania pozwu.
k.p.c. art. 174 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zawieszenia postępowania w przypadku śmierci strony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak nadzwyczajnej zmiany stosunków uzasadniającej zastosowanie art. 357(1) kc. • Powodowie ponoszą zwykłe ryzyko kontraktowe związane z umową kredytową. • Umowa kredytowa była zawarta skutecznie i zawierała wszystkie wymagane prawem elementy. • Strony, w tym prawnik, miały świadomość warunków umowy przy jej zawieraniu. • Powodowie byli informowani o wysokości zadłużenia i rat.
Odrzucone argumenty
Nadzwyczajna zmiana stosunków doprowadziła do rażącej straty dla powodów. • Skomplikowana konstrukcja umowy i wysokie odsetki powodują wzrost zadłużenia mimo spłat. • Umowa kredytowa nie spełniała wymogów Prawa bankowego.
Godne uwagi sformułowania
spełnienie świadczenia byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy • zasada pacta sunt servanda • zwykłe ryzyko kontraktowe • spirala zadłużenia
Skład orzekający
Monika Dominiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 357(1) kc w kontekście umów kredytowych, analiza ryzyka kontraktowego i nadzwyczajnej zmiany stosunków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych warunków umowy kredytowej z 1995 r. i konkretnego stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak skomplikowane umowy kredytowe z przeszłości mogą prowadzić do sporów, a także jak sądy interpretują kluczowe przepisy dotyczące zmiany stosunków i ryzyka kontraktowego.
“Czy umowa kredytowa sprzed lat może zostać rozwiązana z powodu 'nadzwyczajnej zmiany stosunków'? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 120 000 PLN
zwrot kosztów postępowania: 3617 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.