XXIII ZS 93/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał skargę Konsorcjum (spółek akcyjnych z K. i R. oraz spółki z o.o. z S.) na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej (KIO) z dnia 7 sierpnia 2023 r. (sygn. akt KIO 2120/23). KIO uwzględniła odwołanie Przedsiębiorstwa X S.A. z D. i nakazała zamawiającemu (Gminie S.) wykluczenie konsorcjum z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz odrzucenie jego oferty. Podstawą wykluczenia miało być wprowadzenie zamawiającego w błąd poprzez udzielenie przeczącej odpowiedzi w JEDZ na pytanie o kary umowne naliczone w poprzedniej umowie (Kontrakt S.-W.). Sąd Okręgowy, analizując materiał dowodowy, w tym korespondencję między wykonawcami a Zarządem Dróg Wojewódzkich (ZDW) dotyczącą potencjalnego naliczenia kar umownych, doszedł do odmiennych wniosków niż KIO. Sąd uznał, że mimo wymiany korespondencji i zamiaru ZDW naliczenia kar, ostatecznie kary te nie zostały nałożone, co potwierdzały pisma ZDW z 27 lipca 2023 r. W związku z tym, zdaniem Sądu, konsorcjum nie miało obowiązku udzielenia twierdzącej odpowiedzi w JEDZ, a tym samym nie wprowadziło zamawiającego w błąd ani nie podlegało wykluczeniu na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy Prawo zamówień publicznych (PZP). Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok KIO, oddalając odwołanie w zakresie zarzutu numer 1 (dotyczącego wykluczenia konsorcjum) i obciążając kosztami postępowania odwoławczego odwołującego (Przedsiębiorstwo X S.A.). Jednocześnie zasądził od Przedsiębiorstwa X S.A. na rzecz konsorcjum koszty postępowania skargowego w kwocie 63 600 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w przypadku kar umownych, ocena dowodów przez KIO, wymogi uzasadnienia wyroku KIO.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z korespondencją dotyczącą kar umownych i brakiem ich faktycznego nałożenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak faktycznego nałożenia kar umownych, mimo korespondencji w sprawie ich potencjalnego naliczenia, obliguje wykonawcę do udzielenia twierdzącej odpowiedzi w JEDZ na pytanie o kary umowne i czy jego przecząca odpowiedź stanowi podstawę do wykluczenia z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy PZP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak faktycznego nałożenia kar umownych nie obliguje wykonawcy do udzielenia twierdzącej odpowiedzi w JEDZ, a jego przecząca odpowiedź nie stanowi podstawy do wykluczenia z postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że samo prowadzenie korespondencji dotyczącej możliwości naliczenia kar umownych nie jest równoznaczne z ich nałożeniem. Ponieważ kary umowne nie zostały faktycznie nałożone, wykonawca nie wprowadził zamawiającego w błąd udzielając przeczącej odpowiedzi w JEDZ, a tym samym nie podlegał wykluczeniu na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy PZP.
Czy Krajowa Izba Odwoławcza prawidłowo oceniła materiał dowodowy i ustaliła stan faktyczny w zakresie naliczenia kar umownych, a także czy jej uzasadnienie spełnia wymogi ustawowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Okręgowy uznał, że ocena dowodów przez KIO była dowolna i wybiórcza, a uzasadnienie wyroku KIO w zakresie oceny dowodów było wadliwe, co skutkowało błędnymi ustaleniami faktycznymi.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że KIO błędnie przyznała walor wiarygodności dowodom wskazującym na zamiar naliczenia kar, a jednocześnie nieuzasadnienie odmówiła wiarygodności dowodom potwierdzającym brak nałożenia kar. Sąd uznał również, że uzasadnienie KIO było wewnętrznie sprzeczne i nie pozwalało na pełną rekonstrukcję toku rozumowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina S. | organ_państwowy | zamawiający |
| Przedsiębiorstwo (...) spółka akcyjna w D. | spółka | przeciwnik skargi (odwołujący przed KIO) |
| Konsorcjum: (...) spółki akcyjnej w K. , (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. , (...) spółki akcyjnej w R. | spółka | skarżący |
Przepisy (13)
Główne
ustawa PZP art. 109 § 1
Ustawa z dnia 11 września 2019 roku - Prawo zamówień publicznych
Przepis dotyczy fakultatywnych podstaw wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. W szczególności pkt 7 odnosi się do sytuacji, gdy wykonawca z przyczyn leżących po jego stronie, w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał albo długotrwale nienależycie wykonywał istotne zobowiązanie wynikające z wcześniejszej umowy, co doprowadziło do wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania, wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi. Pojęcie 'odszkodowanie' obejmuje również kary umowne o charakterze odszkodowawczym. Pkt 8 dotyczy wprowadzenia zamawiającego w błąd lub zatajenia informacji dotyczących podstaw wykluczenia lub spełniania warunków udziału.
Pomocnicze
k.c. art. 483 § 1
Kodeks cywilny
Przepis reguluje instytucję kary umownej jako zapłaty określonej sumy pieniężnej w celu naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego. Kara umowna jest surogatem odszkodowania.
k.c. art. 65 § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczy wykładni oświadczeń woli, zgodnie z którą należy badać nie tylko dosłowne brzmienie, ale także cel i zamiar stron.
k.c. art. 65 § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczy wykładni oświadczeń woli, zgodnie z którą należy badać nie tylko dosłowne brzmienie, ale także cel i zamiar stron.
ustawa PZP art. 559 § 2
Ustawa z dnia 11 września 2019 roku - Prawo zamówień publicznych
Przepis określa wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku Krajowej Izby Odwoławczej, które powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia.
ustawa PZP art. 542 § 1
Ustawa z dnia 11 września 2019 roku - Prawo zamówień publicznych
Przepis dotyczy oceny materiału dowodowego przez Krajową Izbę Odwoławczą, która powinna być swobodna i wszechstronna.
ustawa PZP art. 534 § 2
Ustawa z dnia 11 września 2019 roku - Prawo zamówień publicznych
Przepis stanowi, że Krajowa Izba Odwoławcza może z urzędu dopuścić dowód niewskazany przez stronę, jeśli ma to istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.
ustawa PZP art. 536
Ustawa z dnia 11 września 2019 roku - Prawo zamówień publicznych
Przepis umożliwia Krajowej Izbie Odwoławczej zobowiązanie stron lub uczestników postępowania do przedstawienia dokumentów lub innych dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia.
ustawa PZP art. 552 § 1
Ustawa z dnia 11 września 2019 roku - Prawo zamówień publicznych
Przepis dotyczy rozstrzygania o kosztach postępowania odwoławczego.
ustawa PZP art. 588 § 2
Ustawa z dnia 11 września 2019 roku - Prawo zamówień publicznych
Przepis dotyczy uwzględnienia skargi w całości lub części.
ustawa PZP art. 589 § 1
Ustawa z dnia 11 września 2019 roku - Prawo zamówień publicznych
Przepis reguluje zasady odpowiedzialności za wynik sporu w postępowaniu skargowym.
ustawa PZP art. 557
Ustawa z dnia 11 września 2019 roku - Prawo zamówień publicznych
Przepis dotyczy rozstrzygania o kosztach postępowania odwoławczego.
ustawa PZP art. 575
Ustawa z dnia 11 września 2019 roku - Prawo zamówień publicznych
Przepis dotyczy rozstrzygania o kosztach postępowania odwoławczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kary umowne nie zostały faktycznie nałożone na wykonawców. • Korespondencja dotycząca potencjalnego naliczenia kar nie jest równoznaczna z ich nałożeniem. • Wykonawcy nie wprowadzili zamawiającego w błąd udzielając przeczącej odpowiedzi w JEDZ. • Ocena dowodów przez KIO była dowolna i wybiórcza. • Uzasadnienie wyroku KIO było wadliwe i wewnętrznie sprzeczne.
Odrzucone argumenty
Wykonawcy zostali poinformowani o naliczeniu kar umownych w piśmie z 16 grudnia 2022 r. • Wykonawcy podtrzymywali decyzję o naliczeniu kar umownych w marcu i kwietniu 2022 r. • KIO prawidłowo oceniła dowody i ustaliła stan faktyczny. • Uzasadnienie wyroku KIO spełniało wymogi ustawowe.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy nie przychyla się jednakże do dokonanej oceny dowodów oraz wniosków jakie Krajowa Izba Odwoławcza wysnuła z tak ustalonego stanu faktycznego, a także nie podziela rozważań prawnych w zakresie przesłanek wykluczenia wykonawcy z art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy PZP. • W ocenie Sądu Okręgowego nie można przyjąć, że sposób argumentacji przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 7 sierpnia 2023 roku uniemożliwiał rekonstrukcję ustaleń faktycznych i prawnych stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia Izby... • W myśl zasady wyrażonej w art. 6 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 534 ust. 1 PrZamPubl „Strony i uczestnicy postępowania odwoławczego są obowiązani wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne.” • Sąd Okręgowy przychyla się do stanowiska Skarżącego, iż w sposób niezasadny Izba uznała walor wiarygodności przedłożonym przez Odwołującego pism...
Skład orzekający
Aleksandra Komór
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w przypadku kar umownych, ocena dowodów przez KIO, wymogi uzasadnienia wyroku KIO."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z korespondencją dotyczącą kar umownych i brakiem ich faktycznego nałożenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzja w dokumentacji i komunikacji w przetargach publicznych, a także jak sąd drugiej instancji może zakwestionować ustalenia organu pierwszej instancji (KIO) w zakresie oceny dowodów i interpretacji przepisów.
“Kary umowne w przetargu: czy korespondencja wystarczy do wykluczenia wykonawcy?”
Dane finansowe
koszty postępowania odwoławczego: 3600 PLN
koszty postępowania skargowego: 63 600 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.