XVII AMC 3016/12Zakaz stosowania klauzuli o zwrocie kosztow dostawy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód - Stowarzyszenie (...) z siedzibą w K. - wniósł pozew o uznanie za niedozwolone i zakazanie wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia wzorca umowy pozwanego S. J. o treści: "Gwarantujemy zwrot wartości produktu. (…) Koszt dostawy i odesłania towaru nie podlega zwrotowi.". Powód wskazał, że klauzula ta jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, wypełniając hipotezę art. 385[1] § 1 kc, a także art. 385[3] pkt 17 kc. Podkreślono sprzeczność z art. 7 ust. 3 Ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów. Pozwany domagał się oddalenia powództwa, kwestionując legitymację procesową powoda i powołując się na art. 6 ust. 1 i 2 Dyrektywy 97/7/WE, zgodnie z którym konsument nie ponosi żadnych kosztów poza bezpośrednimi kosztami zwrotu towarów. Sąd Okręgowy ustalił stan faktyczny, że pozwany posługiwał się spornym wzorcem. Sąd uznał, że Stowarzyszenie posiada legitymację procesową na podstawie art. 479[38] kpc. W ocenie Sądu, sporne postanowienie nie dotyczy głównych świadczeń stron, nie było indywidualnie uzgodnione (w kontekście abstrakcyjnej kontroli wzorca) i kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco narusza jego interesy. Sąd podkreślił, że dobre obyczaje wymagają, by przedsiębiorca nie nadużywał swojej pozycji i nie przenosił ryzyka działalności na konsumenta. Koszty dostawy powinny być zwracane konsumentowi. Sąd nie podzielił jednak stanowiska powoda co do wypełnienia przesłanek z art. 385[3] pkt 17 kc. W konsekwencji, na podstawie art. 385[1] § 1 kc, Sąd uznał postanowienie za niedozwolone i na podstawie art. 479[42] § 1 kpc zakazał jego wykorzystywania. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 102 kpc w zakresie kosztów procesu, zasądzając je na rzecz powoda. Zarządzono publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie niedozwolonego charakteru klauzul dotyczących kosztów dostawy w umowach zawieranych na odległość, zasady ochrony konsumentów w obrocie internetowym.
Dotyczy konkretnego sformułowania klauzuli i specyfiki umów zawieranych na odległość. Interpretacja może być odmienna dla innych postanowień lub w innych kontekstach prawnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie wzorca umowy o treści 'Koszt dostawy i odesłania towaru nie podlega zwrotowi' jest niedozwoloną klauzulą umowną w rozumieniu art. 385[1] § 1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie to jest niedozwolone, ponieważ jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienie narusza dobre obyczaje, ponieważ przedsiębiorca nie powinien nadużywać swojej pozycji kontraktowej i przenosić ryzyka działalności na konsumenta. Rażące naruszenie interesów konsumenta wynika z faktu, że konsument nie odzyskuje kosztów dostawy, co może pozbawić go możliwości odzyskania ceny towaru i powoduje inne niedogodności (np. utrata czasu, trudności organizacyjne). Sytuacja konsumenta byłaby lepsza, gdyby klauzula nie istniała, co jest sprzeczne z prawem.
Czy Stowarzyszenie (...) posiada legitymację procesową do wystąpienia z powództwem o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Stowarzyszenie posiada legitymację procesową.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 479[38] kpc, z powództwem takim może wystąpić organizacja społeczna, do której zadań statutowych należy ochrona interesów konsumentów. Regulamin Stowarzyszenia wskazuje na działanie na rzecz popularyzacji kultury prawnej w obrocie konsumenckim, co jest wystarczające do uznania posiadania legitymacji.
Czy postanowienie wzorca umowy dotyczące zwrotu kosztów dostawy wypełnia przesłanki z art. 385[3] pkt 17 kc (nakładanie obowiązku zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego)?
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie to nie wypełnia przesłanek z art. 385[3] pkt 17 kc.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że samo zastrzeżenie nie zwracania kosztów przesyłki nie może być traktowane jako rażąco wygórowana kara umowna lub odstępne.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stowarzyszenie (...) | instytucja | powód |
| S. J. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone są postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, nieuzgodnione z nim indywidualnie, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy – z wyłączeniem postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.p.c. art. 479³⁸
Kodeks postępowania cywilnego
Z powództwem w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone może wystąpić, między innymi, organizacja społeczna, do której zadań statutowych należy ochrona interesów konsumentów.
k.p.c. art. 479⁴² § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd uwzględniając powództwo zakazuje wykorzystywania w obrocie z udziałem konsumentów niedozwolonych postanowień wzorca umowy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Pomocnicze
k.c. art. 385³ § pkt 17
Kodeks cywilny
Niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które nakładają na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od umowy, obowiązek zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego.
u.o.p.k. art. 7 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2012 roku o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny
W razie odstąpienia od umowy umowa jest uważana za niezawartą, a konsument jest zwolniony z wszelkich zobowiązań. To co strony świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym.
k.p.c. art. 479³⁷
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłącza stosowanie art. 479[12] § 2 kpc w postępowaniu o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.
k.p.c. art. 479⁴⁰
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia wszczynanie i prowadzenie postępowań o uznanie wzorca umowy za niedozwolone także w sytuacji zaniechania stosowania takiego postanowienia.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Nakazanie pobrania od strony pozwanej opłaty od pozwu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie wzorca umowy jest sprzeczne z dobrymi obyczajami. • Postanowienie wzorca umowy rażąco narusza interesy konsumentów. • Stowarzyszenie posiada legitymację procesową do wytoczenia powództwa. • Koszty dostawy powinny być zwracane konsumentowi w przypadku odstąpienia od umowy.
Odrzucone argumenty
Stowarzyszenie nie posiada legitymacji procesowej. • Koszty dostawy i odesłania towaru nie podlegają zwrotowi na podstawie art. 6 Dyrektywy 97/7/WE. • Postanowienie wypełnia przesłanki z art. 385[3] pkt 17 kc.
Godne uwagi sformułowania
dobre obyczaje to normy postępowania polecające nienadużywanie w stosunku do słabszego uczestnika obrotu posiadanej przewagi ekonomicznej. • Oczekiwanym jest także, by pozwany przedsiębiorca nie przenosił na konsumenta ryzyka związanego z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. • naruszenie interesów konsumenta, aby było rażące, musi być doniosłe czy też znaczące. • Nie jest bowiem przedmiotem tego postępowania nakazanie przedsiębiorcy zaniechania stosowania niedozwolonego postanowienia, ale uznanie go za niedozwolone i zakazanie stosowania go z mocą wiążącą wobec osób trzecich.
Skład orzekający
Jacek Łabuda
sędzia referent
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedozwolonego charakteru klauzul dotyczących kosztów dostawy w umowach zawieranych na odległość, zasady ochrony konsumentów w obrocie internetowym."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego sformułowania klauzuli i specyfiki umów zawieranych na odległość. Interpretacja może być odmienna dla innych postanowień lub w innych kontekstach prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kosztów dostawy w handlu internetowym i stanowi przykład skutecznej ochrony konsumentów przed nieuczciwymi praktykami przedsiębiorców.
“Czy sprzedawca może zatrzymać Twoje pieniądze za dostawę, gdy zwracasz towar? Sąd mówi: NIE!”
Sektor
e-commerce
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.