XVI Ca 447/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. J. domagał się zasądzenia od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej kwoty 4893,01 zł tytułem uzupełnienia odszkodowania za szkodę komunikacyjną. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, opierając się na braku legitymacji czynnej powoda. Ustalono, że powód nabył wierzytelność od A. J., ale następnie wielokrotnie ją zbywał i nabywał z powrotem. Sąd Rejonowy uznał, że w momencie doręczenia pozwu pozwanemu (27.10.2014 r.) powód nie posiadał już tej wierzytelności, gdyż zbył ją wcześniej na rzecz wspólników spółki cywilnej. Mimo późniejszych powrotnych przelewów, pozwany nie wyraził zgody na wstąpienie nowych podmiotów w miejsce powoda. Sąd Rejonowy powołał się na art. 192 pkt 3 k.p.c. i uchwałę SN II PZP 4/08, stwierdzając, że zbycie wierzytelności przed doręczeniem pozwu pozbawia zbywcę legitymacji czynnej. Apelacja powoda została oddalona przez Sąd Okręgowy, który podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy podkreślił, że zgodnie z art. 316 § 1 k.p.c. rozstrzygnięcie powinno uwzględniać stan rzeczy w momencie orzekania, a powód ponownie zbył wierzytelność przed wydaniem wyroku przez Sąd Rejonowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 192 pkt 3 k.p.c. w kontekście wielokrotnych przelewów wierzytelności i konieczności zgody pozwanego na zmianę strony powodowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji wielokrotnego zbywania wierzytelności i braku zgody pozwanego na wstąpienie nabywcy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powód, który wielokrotnie zbywał i nabywał wierzytelność w trakcie trwania postępowania sądowego, posiada legitymację czynną do dochodzenia roszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie posiadał legitymacji czynnej, ponieważ w momencie doręczenia pozwu pozwanemu nie posiadał już wierzytelności, a pozwany nie wyraził zgody na wstąpienie kolejnych nabywców w jego miejsce. Dodatkowo, przed wydaniem wyroku przez Sąd Rejonowy, powód ponownie zbył wierzytelność.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji uznał, że zbycie wierzytelności przed doręczeniem pozwu pozwanemu pozbawia zbywcę legitymacji czynnej, zgodnie z art. 192 pkt 3 k.p.c. Sąd Okręgowy dodał, że zgodnie z art. 316 § 1 k.p.c. należy uwzględnić stan rzeczy w momencie orzekania, a powód ponownie zbył wierzytelność przed wydaniem wyroku.
Jaki jest wpływ wielokrotnych przelewów wierzytelności na legitymację czynną powoda w sprawie o zapłatę, zwłaszcza gdy pozwany nie wyraża zgody na wstąpienie nabywcy w miejsce powoda?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wielokrotne przelewy wierzytelności, bez zgody pozwanego na wstąpienie nabywcy w miejsce powoda, pozbawiają powoda legitymacji czynnej, szczególnie jeśli w momencie doręczenia pozwu i w momencie orzekania powód nie jest już uprawniony do dochodzenia roszczenia.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy wskazał, że zawisłość sporu następuje z momentem doręczenia odpisu pozwu pozwanemu. Późniejsze przelewy wierzytelności nie wpływają na zmianę podmiotów po stronie powodowej bez zgody pozwanego. Sąd Okręgowy podkreślił, że brak legitymacji czynnej w momencie doręczenia pozwu uniemożliwia skuteczne dochodzenie roszczenia, a stan rzeczy w momencie orzekania jest kluczowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. J. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
| A. J. | osoba_fizyczna | pierwotny wierzyciel |
| A. D. | osoba_fizyczna | nabywca wierzytelności |
| K. J. | osoba_fizyczna | nabywca wierzytelności |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 192 § pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Następstwo procesowe po stronie powodowej może mieć miejsce po doręczeniu odpisu pozwu pozwanemu. Zbycie prawa, o które toczy się proces, zanim sprawa uzyska status "sprawy w toku", pozbawia zbywcę legitymacji czynnej, jeśli pozwany nie wyraża zgody na wstąpienie nabywcy.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd orzeka na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 353
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd rozstrzyga o kosztach w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.
Dz.U. 2015 poz. 1804 art. § 2 pkt 3 i §10 ust.1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód nie posiadał legitymacji czynnej w momencie doręczenia pozwu pozwanemu, gdyż wcześniej zbył wierzytelność. • Pozwany nie wyraził zgody na wstąpienie nabywców wierzytelności w miejsce powoda. • W momencie orzekania przez Sąd Rejonowy, powód ponownie zbył wierzytelność, co potwierdza brak jego legitymacji czynnej.
Odrzucone argumenty
Zbycie wierzytelności w toku sporu nie ma wpływu na bieg sprawy, jeśli nastąpiło po doręczeniu pozwu pozwanemu (argumentacja apelacji powoda).
Godne uwagi sformułowania
zawisłość sporu między stronami następuje z momentem doręczenia odpisu pozwu stronie pozwanej • Późniejsze przelewy wierzytelności nie miały wpływu na zmianę podmiotów po stronie powodowej, bowiem pozwany nie wyrażał zgody na wstąpienie nabywców wierzytelności w miejsce pierwotnego powoda. • rozstrzygnięcie winno uwzględniać stan rzeczy w zakresie osoby, której służy prawo na datę orzekania, zgodnie z art. 316 § 1 k.p.c.
Skład orzekający
Teresa Karczyńska – Szumilas
przewodniczący-sprawozdawca
Jarosław Urban
sędzia
Marcin Jensko
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 192 pkt 3 k.p.c. w kontekście wielokrotnych przelewów wierzytelności i konieczności zgody pozwanego na zmianę strony powodowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wielokrotnego zbywania wierzytelności i braku zgody pozwanego na wstąpienie nabywcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje złożoność prawną związaną z obrotem wierzytelnościami i znaczenie legitymacji procesowej, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Wielokrotny przelew wierzytelności: kiedy tracisz prawo do dochodzenia swoich pieniędzy?”
Dane finansowe
WPS: 4893,01 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.