XIII GC 3060/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi rozpoznał sprawę z powództwa spółki (...) sp. z o.o. przeciwko B. Ś. o zapłatę kwoty 3.395,92 zł tytułem rekompensaty za koszty odzyskiwania należności na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (uTZTH). Powódka dochodziła tej kwoty w związku z nieterminowymi wpłatami pozwanej za czynsz oraz media i tabliczkę informacyjną. Sąd ustalił, że strony zawarły dwie umowy najmu lokali. W zakresie faktur za media i tabliczkę informacyjną, sąd uznał, że powódka nie wykazała, w jakim terminie faktury te zostały doręczone pozwanej, a tym samym nie udowodniła opóźnienia w zapłacie. W związku z tym żądanie rekompensaty w tym zakresie uznał za niezasadne. W odniesieniu do należności czynszowych, których termin płatności był określony w umowie, sąd uznał, że opóźnienie pozwanej było bezsporne, co co do zasady uzasadniało powstanie roszczenia o odsetki, a tym samym o rekompensatę. Jednakże, analizując okoliczności sprawy w kontekście art. 5 Kodeksu cywilnego (zasady współżycia społecznego), sąd stwierdził, że powódka częściowo nadużyła prawa. Wskazał na krótki czas opóźnienia pozwanej (do tygodnia), dobrowolne zapłaty wszystkich faktur, rażąco wygórowaną wysokość dochodzonej rekompensaty w stosunku do potencjalnych odsetek lub miesięcznego czynszu, a także długi okres akceptowania przez powódkę praktyki nieterminowych płatności przez pozwaną. Sąd uznał, że zasadne jest przyznanie jedynie 25% dochodzonej kwoty rekompensaty, co stanowiło 602,54 zł. Ostatecznie jednak, sąd oddalił powództwo w całości, ponieważ powódka złożyła pozwanej skuteczne oświadczenie o potrąceniu swojej wierzytelności (602,54 zł) z wierzytelnością wzajemną pozwanej o zwrot kaucji w wysokości 1.074,04 zł. W wyniku potrącenia obie wierzytelności umorzyły się nawzajem do wysokości niższej wierzytelności. O kosztach postępowania sąd orzekł na rzecz pozwanej, zasądzając od powódki kwotę 917 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 10 ust. 1 uTZTH w kontekście najmu, zastosowanie art. 5 KC do ograniczenia wysokości rekompensaty, skutki potrącenia wierzytelności.
Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, w tym interpretacji umowy najmu i oceny nadużycia prawa. Ograniczone zastosowanie do spraw, gdzie opóźnienia są niewielkie i dobrowolnie zapłacone.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wierzycielowi przysługuje rekompensata za koszty odzyskiwania należności (art. 10 ust. 1 uTZTH) w przypadku nieterminowej zapłaty czynszu najmu, gdy opóźnienie jest niewielkie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do rekompensaty powstaje po bezskutecznym upływie terminu płatności czynszu najmu, jednakże sąd może ograniczyć jej wysokość z uwagi na nadużycie prawa (art. 5 KC).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do rekompensaty powstaje po upływie terminu płatności czynszu. Jednakże, biorąc pod uwagę krótki czas opóźnienia, dobrowolne zapłaty, rażąco wygórowaną wysokość rekompensaty i długi okres akceptowania przez powódkę praktyki nieterminowych płatności, sąd stwierdził częściowe nadużycie prawa przez powódkę i ograniczył przyznaną kwotę do 25% dochodzonej należności.
Czy wierzyciel może dochodzić rekompensaty za koszty odzyskiwania należności (art. 10 ust. 1 uTZTH) w przypadku faktur za media i tabliczkę informacyjną, jeśli nie udowodnił terminu ich doręczenia i opóźnienia w zapłacie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wierzyciel nie udowodni opóźnienia dłużnika w zapłacie, żądanie rekompensaty jest niezasadne.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że powódka nie przedstawiła dowodów na datę doręczenia pozwanej faktur za media i tabliczkę informacyjną, co uniemożliwiło wykazanie opóźnienia w zapłacie. W związku z tym, żądanie rekompensaty w tym zakresie było niezasadne.
Czy oświadczenie o potrąceniu wierzytelności jest skuteczne, gdy jedna z wierzytelności została częściowo ograniczona przez sąd z uwagi na nadużycie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli przesłanki do potrącenia (wzajemność, wymagalność, zaskarżalność) są spełnione, potrącenie jest skuteczne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że oświadczenie o potrąceniu było skuteczne, ponieważ obie wierzytelności (powódki o rekompensatę, pozwanej o zwrot kaucji) były wzajemne, wymagalne i zaskarżalne. W wyniku potrącenia wierzytelności umorzyły się nawzajem do wysokości niższej wierzytelności.
Czy sąd powinien badać nadużycie prawa (art. 5 KC) przy dochodzeniu zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności (art. 10 ust. 1 uTZTH)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest zobowiązany badać nadużycie prawa z urzędu ze względu na dolegliwość sankcji.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazujące, że ze względu na dolegliwość sankcji z art. 10 ust. 1 uTZTH, sąd powinien badać, czy wierzyciel nie nadużył przyznanego mu prawa, uwzględniając to z urzędu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) sp. z o.o. | spółka | powódka |
| B. Ś. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
uTZTH art. 10 § 1
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Przepis ten przyznaje wierzycielowi, od dnia nabycia uprawnienia do odsetek, równowartość kwoty 40 € przeliczonej na złote, stanowiącą rekompensatę za koszty odzyskiwania należności. Powstaje on wraz z powstaniem prawa do odsetek.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
KPC art. 498 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje przesłanki potrącenia wierzytelności.
k.c. art. 7 § 1
Kodeks cywilny
W transakcjach handlowych wierzycielowi przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych.
Pomocnicze
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.
k.c. art. 659 § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.
k.c. art. 662 § 1
Kodeks cywilny
Do dalszych obowiązków wynajmującego należy m.in. utrzymywanie rzeczy w należytym stanie przez cały okres najmu.
k.c. art. 664
Kodeks cywilny
Dotyczy uprawnień najemcy w przypadku wad przedmiotu najmu.
KPC art. 217 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddali wniosek dowodowy, jeżeli okoliczności, na które dowód został powołany, zostały już stwierdzone zgodnie z twierdzeniem strony.
KPC art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Dotyczy klauzul niedozwolonych w umowach z konsumentami, nie miał zastosowania w tej sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez powódkę opóźnienia w zapłacie za media i tabliczkę informacyjną. • Częściowe nadużycie prawa przez powódkę przy dochodzeniu rekompensaty (art. 5 KC). • Skuteczne potrącenie wierzytelności powódki z wierzytelnością pozwanej o zwrot kaucji.
Odrzucone argumenty
Żądanie pełnej kwoty rekompensaty za koszty odzyskiwania należności. • Argumentacja powódki dotycząca zasadności naliczania rekompensaty za media i tabliczkę informacyjną.
Godne uwagi sformułowania
żaden z zapisów umowy nie wskazywał, w jakim terminie zapłata tych należności ma nastąpić • wierzytelność z faktur w tym zakresie była płatna niezwłocznie po doręczeniu faktury pozwanej • powódka nie przedstawiła jednak jakiegokolwiek dowodu na datę doręczenia pozwanej faktur • powódka w znacznej części czyni to w sposób sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa • rekompensata [...] musi się jawić jako rażąco wygórowana • brak zapłaty przez pozwaną w terminie powodował po stronie powódki podjęcie działań choćby miękkiej windykacji
Skład orzekający
Dariusz Rogala
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 10 ust. 1 uTZTH w kontekście najmu, zastosowanie art. 5 KC do ograniczenia wysokości rekompensaty, skutki potrącenia wierzytelności."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, w tym interpretacji umowy najmu i oceny nadużycia prawa. Ograniczone zastosowanie do spraw, gdzie opóźnienia są niewielkie i dobrowolnie zapłacone.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może ograniczyć rygorystyczne przepisy (rekompensata za koszty windykacji) w oparciu o zasady słuszności i współżycia społecznego, a także jak ważne jest udowodnienie wszystkich przesłanek dochodzenia roszczenia.
“Czy rekompensata za koszty windykacji zawsze się należy? Sąd ograniczył żądanie powoda z powodu nadużycia prawa.”
Dane finansowe
WPS: 3395,92 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.