XII GA 162/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Krakowie, rozpoznając apelację strony pozwanej, zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Tarnowie, oddalając powództwo o zapłatę kosztów windykacji. Sąd Rejonowy pierwotnie uwzględnił powództwo, opierając się na ustawie o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, która przewiduje zwrot kosztów odzyskiwania należności. Strona powodowa zleciła windykację wierzytelności, a następnie obciążyła powódkę prowizją. Sąd Okręgowy uznał jednak, że w okolicznościach tej sprawy dochodzenie tych kosztów stanowiło nadużycie prawa cywilnego (art. 5 k.c.). Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że strona powodowa, po zleceniu windykacji, niemal natychmiast umocowała profesjonalnego pełnomocnika, który skierował sprawę na drogę postępowania sądowego. Nakaz zapłaty został uzyskany, a następnie całe roszczenie zostało zaspokojone w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd Okręgowy podkreślił, że firma windykacyjna nie podjęła żadnych faktycznych działań w celu odzyskania należności, a twierdzenia o jej udziale w nadzorze nad postępowaniem egzekucyjnym nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym. Wierzyciel równolegle skorzystał z drogi sądowej, co doprowadziło do sytuacji, w której dłużnik musiałby ponieść koszty dwukrotnie. Sąd uznał, że takie postępowanie narusza zasady lojalności kupieckiej i stanowi nadużycie prawa. Dodatkowo, sąd apelacyjny zwrócił uwagę na wadliwe zasądzenie odsetek przez sąd pierwszej instancji, które nie były objęte żądaniem pozwu, co stanowi naruszenie art. 321 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNadużycie prawa przy dochodzeniu kosztów windykacji, gdy wierzyciel działa równolegle na drodze sądowej i egzekucyjnej, a firma windykacyjna nie podjęła działań.
Dotyczy sytuacji, gdy wierzyciel zleca windykację, a następnie sam inicjuje postępowanie sądowe i egzekucyjne, a firma windykacyjna nie wykazuje aktywności. Kluczowe jest wykazanie braku faktycznych działań windykatora i równoległości działań wierzyciela.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wierzyciel może dochodzić zwrotu kosztów windykacji od dłużnika, jeśli sam równolegle skierował sprawę na drogę postępowania sądowego i egzekucyjnego, a firma windykacyjna nie podjęła faktycznych działań?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie żądanie stanowi nadużycie prawa cywilnego (art. 5 k.c.).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dochodzenie kosztów windykacji w sytuacji, gdy wierzyciel podjął inne kroki prawne w celu odzyskania należności, a firma windykacyjna nie wykazała żadnej aktywności, narusza zasady lojalności kupieckiej i stanowi nadużycie prawa.
Czy sąd może zasądzić odsetki ustawowe, jeśli strona powodowa żądała odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych, ale nie sprecyzowała żądania odsetek ustawowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził naruszenie art. 321 k.p.c. przez Sąd Rejonowy, który zasądził odsetki ustawowe, mimo że strona powodowa nie zgłosiła takiego żądania. Sąd nie może modyfikować żądania pozwu w tym zakresie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M. | spółka | powód |
| (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w T. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
u.t.z.t.h. art. 10 § 2
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Zwrot dalszych kosztów odzyskiwania należności przysługuje wierzycielowi, jeśli koszty te przekroczą 40 euro, jednakże zasadność żądania powinna być rozważana w świetle art. 5 k.c.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Sąd powinien badać, czy wierzyciel nie nadużył przyznanego mu prawa, biorąc pod uwagę okoliczności konkretnej sprawy i zasady współżycia społecznego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie.
k.p.c. art. 505/4
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana podstawy faktycznej powództwa w postępowaniu uproszczonym jest niedopuszczalna.
k.p.c. art. 386
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dochodzenie kosztów windykacji, gdy firma windykacyjna nie podjęła działań, a wierzyciel skierował sprawę na drogę sądową, stanowi nadużycie prawa (art. 5 k.c.). • Zmiana podstawy faktycznej powództwa w postępowaniu uproszczonym jest niedopuszczalna (art. 505/4 k.p.c.). • Sąd nie może zasądzać odsetek, które nie były objęte żądaniem pozwu (art. 321 k.p.c.).
Odrzucone argumenty
Powództwo o zwrot kosztów windykacji jest zasadne na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, niezależnie od sposobu odzyskania należności.
Godne uwagi sformułowania
brak ku temu podstaw albowiem dłużna kwota nie została uzyskana w ramach postępowania windykacyjnego lecz w toku postępowania przed sądem powszechnym • brak jakiegokolwiek dowodu na podjęcie jakichkolwiek czynności przez firmę windykacyjną • domaganie się przez powódkę zwrotu kosztów windykacji stanowi naruszenie prawa w rozumieniu art 5 k.c. • doszło wszak do naruszenia zasady lojalności kupieckiej • nie jest rzeczą sądu uznawanie, iż skoro strona powodowa żądała odsetek choć innych, kto w to miejsce należały się jej odsetki ustawowe
Skład orzekający
Bożena Cincio-Podbiera
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nadużycie prawa przy dochodzeniu kosztów windykacji, gdy wierzyciel działa równolegle na drodze sądowej i egzekucyjnej, a firma windykacyjna nie podjęła działań."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wierzyciel zleca windykację, a następnie sam inicjuje postępowanie sądowe i egzekucyjne, a firma windykacyjna nie wykazuje aktywności. Kluczowe jest wykazanie braku faktycznych działań windykatora i równoległości działań wierzyciela.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może ocenić żądanie kosztów jako nadużycie prawa, nawet jeśli formalnie wynika z ustawy, podkreślając znaczenie zasad współżycia społecznego i lojalności kupieckiej.
“Czy można żądać kosztów windykacji, gdy firma nic nie zrobiła, a sprawę załatwił sąd?”
Dane finansowe
WPS: 663 PLN
koszty procesu: 377 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 165 PLN
Sektor
usługi finansowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.