XII Ga 15/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę kwoty 29.904,50 zł od spadkobierców zmarłego prezesa zarządu spółki (...) spółki z o.o. Strona powodowa nabyła wierzytelność i domagała się zasądzenia jej od pozwanych, powołując się na art. 299 k.s.h. i art. 1034 k.c., argumentując bezskuteczność egzekucji wobec spółki. Sąd Rejonowy dwukrotnie oddalał powództwo, wskazując na niewystarczające działania egzekucyjne wierzyciela i brak wykazania przesłanki bezskuteczności egzekucji. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wierzyciel nie powinien ograniczać się jedynie do zajęcia rachunków bankowych, a powinien aktywnie poszukiwać innych składników majątkowych dłużnika. Apelacja strony powodowej została oddalona przez Sąd Okręgowy. Sąd Okręgowy podkreślił, że odpowiedzialność członków zarządu jest subsydiarna i ciężar udowodnienia bezskuteczności egzekucji spoczywa na wierzycielu. Stwierdzono, że postanowienie o umorzeniu egzekucji nie kreuje domniemania bezskuteczności, a wierzyciel zaniechał podjęcia dalszych niezbędnych czynności egzekucyjnych. Sąd uznał, że opinia biegłego, wskazująca na możliwość zaspokojenia wierzyciela z majątku spółki (nieruchomości, środki pieniężne), była miarodajna. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że pozwanymi są małoletnie spadkobierczynie, co dodatkowo wzmacnia wymóg ścisłego dowodzenia przesłanek odpowiedzialności przez wierzyciela. Zaniechanie wierzyciela w aktywnym dochodzeniu należności od spółki zostało ocenione jako potencjalne nadużycie prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady, że ciężar udowodnienia bezskuteczności egzekucji spoczywa na wierzycielu dochodzącym zapłaty od członków zarządu lub ich spadkobierców, oraz że zaniechanie wierzyciela może prowadzić do oddalenia powództwa, a nawet być uznane za nadużycie prawa.
Dotyczy sytuacji, gdy wierzyciel nie podjął wszystkich niezbędnych kroków w celu egzekucji od spółki, a dochodzi roszczeń od spadkobierców członków zarządu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wierzyciel wykazał bezskuteczność egzekucji wobec spółki, aby móc dochodzić zapłaty od spadkobierców członka zarządu na podstawie art. 299 k.s.h.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wierzyciel nie wykazał bezskuteczności egzekucji wobec spółki, ponieważ zaniechał podjęcia niezbędnych czynności egzekucyjnych, które mogłyby doprowadzić do zaspokojenia.
Uzasadnienie
Ciężar udowodnienia bezskuteczności egzekucji spoczywa na wierzycielu. Umorzenie egzekucji przez komornika z powodu zaniechania wierzyciela nie oznacza automatycznie bezskuteczności egzekucji w rozumieniu art. 299 k.s.h. Istniały inne możliwości egzekucyjne, których wierzyciel nie podjął.
Czy postanowienie komornika o umorzeniu egzekucji kreuje domniemanie bezskuteczności egzekucji w rozumieniu art. 299 k.s.h.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie o umorzeniu egzekucji z powodu zaniechania wierzyciela nie kreuje domniemania bezskuteczności egzekucji.
Uzasadnienie
Przepis art. 299 k.s.h. nie zawiera domniemania bezskuteczności egzekucji. Wierzyciel musi aktywnie wykazać, że egzekucja była bezskuteczna.
Czy zaniechanie wierzyciela w prowadzeniu egzekucji wobec spółki może być uznane za nadużycie prawa w kontekście dochodzenia roszczeń od spadkobierców członka zarządu?
Odpowiedź sądu
Tak, zaniechanie przez wierzyciela elementarnych czynności egzekucyjnych, które mogły prowadzić do odzyskania należności, i przerzucenie odpowiedzialności na spadkobierców może być oceniane w kategoriach nadużycia prawa (art. 5 k.c.).
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przerzucanie odpowiedzialności na spadkobierców, którzy mają ograniczony dostęp do informacji o spółce, w sytuacji gdy wierzyciel zaniechał aktywnych działań, może być uznane za nadużycie prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki jawnej | spółka | powód |
| M. R. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. R. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. R. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.s.h. art. 299 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki ma charakter posiłkowy i rodzi się, gdy wierzyciel nie może być zaspokojony z majątku spółki. Ciężar udowodnienia bezskuteczności egzekucji spoczywa na wierzycielu.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub z przeznaczeniem tego prawa; takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uprawnieniem i nie korzysta z ochrony.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 244 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone.
k.p.c. art. 182
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący umorzenia postępowania w stosunku do pozwanej A. R.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez stronę powodową bezskuteczności egzekucji wobec spółki. • Zaniechanie przez wierzyciela podjęcia niezbędnych czynności egzekucyjnych. • Odpowiedzialność członków zarządu jest subsydiarna i wymaga udowodnienia przesłanek. • Umorzenie egzekucji z powodu zaniechania wierzyciela nie stanowi dowodu bezskuteczności.
Odrzucone argumenty
Apelacja strony powodowej zarzucająca błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów postępowania. • Argumentacja strony powodowej o istnieniu domniemania bezskuteczności egzekucji z postanowienia komornika.
Godne uwagi sformułowania
odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki w myśl zasady wynikającej z art. 299 ksh ma charakter posiłkowy • powód musi wykazać bezskuteczność egzekucji • Wskazana regulacja nie kreuje domniemania tej bezskuteczności • zaniechanie przez wierzyciela elementarnych czynności, które mogły prowadzić do odzyskania należności od pierwotnie zadłużonej spółki i przerzucenie tej odpowiedzialności na spadkobierców byłego członka zarządu, musi być oceniane również w kategoriach nadużycia prawa w rozumieniu art. 5 kc
Skład orzekający
Bożena Cincio-Podbiera
przewodniczący-sprawozdawca
Beata Kozłowska-Sławęcka
sędzia
Janusz Beim
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że ciężar udowodnienia bezskuteczności egzekucji spoczywa na wierzycielu dochodzącym zapłaty od członków zarządu lub ich spadkobierców, oraz że zaniechanie wierzyciela może prowadzić do oddalenia powództwa, a nawet być uznane za nadużycie prawa."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wierzyciel nie podjął wszystkich niezbędnych kroków w celu egzekucji od spółki, a dochodzi roszczeń od spadkobierców członków zarządu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest aktywne działanie wierzyciela w procesie egzekucyjnym i jakie mogą być konsekwencje jego zaniechań, szczególnie w kontekście odpowiedzialności subsydiarnej członków zarządu i ich spadkobierców.
“Zaniechałeś egzekucji? Nie dochodź zapłaty od spadkobierców członka zarządu!”
Dane finansowe
WPS: 29 904,5 PLN
Sektor
gospodarcze
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.