XI UZ 10/24Brak legitymacji procesowej nie podstawą odrzucenia odwołania
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania płatnika składek (Przedsiębiorstwa Usługowego (...) spółki jawnej) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która przyznała ubezpieczonej K. C. zasiłek chorobowy i macierzyński, obliczony od nowej podstawy wymiaru uwzględniającej wynagrodzenie za godziny nadliczbowe i urlopowe. Płatnik składek kwestionował zaliczenie spornego wynagrodzenia do podstawy wymiaru zasiłków oraz nakazanie mu wypłaty wyrównania. Sąd Rejonowy odrzucił odwołanie płatnika, uznając go za podmiot niebędący stroną postępowania w rozumieniu art. 477¹¹ k.p.c., ponieważ decyzja ZUS nie wpływała bezpośrednio na jego prawa i obowiązki, a zasiłki finansowane są ze środków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie płatnika, uchylił postanowienie Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy uznał, że choć płatnik składek rzeczywiście nie posiada legitymacji czynnej do występowania w sporze o wysokość zasiłku, to brak ten nie stanowi podstawy do odrzucenia odwołania na podstawie art. 199 § 1 k.p.c. (niedopuszczalność drogi sądowej), lecz powinien skutkować oddaleniem odwołania w merytorycznym rozstrzygnięciu. Sąd Okręgowy podkreślił, że płatnik składek, mimo braku legitymacji czynnej, ma prawo zaskarżyć orzeczenie wydane z jego udziałem. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że brak legitymacji procesowej czynnej nie jest podstawą do odrzucenia odwołania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a jedynie do jego oddalenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji płatnika składek w postępowaniu dotyczącym zasiłków.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak legitymacji procesowej czynnej płatnika składek w sprawie o ustalenie wysokości zasiłku chorobowego i macierzyńskiego stanowi podstawę do odrzucenia jego odwołania od decyzji organu rentowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak legitymacji procesowej czynnej płatnika składek nie stanowi podstawy do odrzucenia odwołania, lecz do jego oddalenia w merytorycznym rozstrzygnięciu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że choć płatnik składek nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 477¹¹ k.p.c. (nie ma legitymacji czynnej), to brak ten nie jest przesłanką procesową skutkującą odrzuceniem odwołania na podstawie art. 199 § 1 k.p.c. (niedopuszczalność drogi sądowej). Prawidłowym rozstrzygnięciem jest oddalenie odwołania.
Czy pracodawca będący płatnikiem składek jest stroną postępowania w sprawie o ustalenie podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i macierzyńskiego dla swojego pracownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca jako płatnik składek nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 477¹¹ § 1 k.p.c. (ani inną osobą, której praw i obowiązków dotyczy decyzja, ani zainteresowanym), ponieważ decyzja organu rentowego dotycząca wysokości zasiłku nie wpływa bezpośrednio na jego prawa i obowiązki, a świadczenia finansowane są ze środków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy (a Sąd Okręgowy podzielił tę argumentację co do braku legitymacji) wskazał, że płatnik składek jedynie technicznie wypłaca zasiłki, które są finansowane z FUS. Decyzja ZUS ustalająca podstawę wymiaru zasiłku nie kształtuje bezpośrednio jego sytuacji prawnej ani obowiązków, a jedynie wskazuje na konieczność dokonania wypłaty, która jest zwracana przez ZUS.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo Usługowe (...) spółka jawna | spółka | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. | instytucja | organ rentowy |
| K. C. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 477¹¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stronami są ubezpieczony, inna osoba, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja, organ rentowy i zainteresowany.
k.p.c. art. 477¹¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zainteresowanym jest ten, czyje prawa lub obowiązki zależą od rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.c. art. 199 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odrzuci pozew m.in. jeżeli droga sądowa jest niedopuszczalna.
ustawa zasiłkowa art. 61 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Płatnicy składek na ubezpieczenie chorobowe, którzy zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych, ustalają prawo do zasiłków i ich wysokość oraz wypłacają je swoim pracownikom.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uchylenia postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu, sąd drugiej instancji może wydać postanowienie co do kosztów postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 397 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Do postępowania w przedmiocie rozpoznania zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu apelacyjnym.
ustawa zasiłkowa art. 36 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego i macierzyńskiego jest ustalana na podstawie wynagrodzenia.
ustawa zasiłkowa art. 63 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Organ rentowy może nakazać płatnikowi składek wypłacenie zasiłków wedle zmienionej podstawy ich wymiaru.
k.p.c. art. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Kodeks postępowania cywilnego normuje postępowanie sądowe m.in. w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak legitymacji procesowej czynnej płatnika składek nie jest podstawą do odrzucenia odwołania, lecz do jego oddalenia. • Płatnik składek, mimo braku legitymacji czynnej, ma prawo zaskarżyć orzeczenie wydane z jego udziałem. • Sąd Rejonowy błędnie zastosował art. 199 § 1 k.p.c. (niedopuszczalność drogi sądowej) jako podstawę odrzucenia odwołania.
Odrzucone argumenty
Odwołanie płatnika składek powinno zostać odrzucone, ponieważ nie był on stroną postępowania (nie posiadał legitymacji procesowej czynnej).
Godne uwagi sformułowania
Brak legitymacji czynnej powoda (odwołującego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych) nie stanowi podstawy do odrzucenia pozwu (odwołania), lecz do oddalenia powództwa (odwołania). • Zaskarżone postanowienie dotyczyło odwołującego, to był on legitymowany do wniesienia zażalenia mimo akcentowanego przez niego samego braku legitymacji czynnej do występowania w niniejszym sporze. • Pracodawca jako płatnik składek nie ma statusu zainteresowanego w rozumieniu art. 477 11 § 2 k.p.c. w sprawie o ustalenie podstawy wymiaru zasiłku chorobowego dla ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Skład orzekający
Anna Petri
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak legitymacji procesowej czynnej nie jest podstawą do odrzucenia odwołania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a jedynie do jego oddalenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji płatnika składek w postępowaniu dotyczącym zasiłków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą legitymacji procesowej w sprawach ubezpieczeniowych, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje, jak sąd wyższej instancji koryguje błąd sądu niższej instancji.
“Błąd sądu pierwszej instancji: dlaczego brak legitymacji procesowej nie zawsze oznacza odrzucenie sprawy?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.