Orzeczenie · 2003-06-04

WA 26/03

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2003-06-04
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentówWysokanajwyższy
art. 272 k.k.podstępwprowadzenie w błądpoświadczenie nieprawdybroń palnakodeks karnyorzecznictwo karneSąd Najwyższy

Sprawa dotyczyła apelacji prokuratora wniesionej od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w W., który uniewinnił Krzysztofa N. od zarzutu wyłudzenia poświadczenia nieprawdy (art. 272 k.k.) i warunkowo umorzył postępowanie w zakresie zarzutu przekazania broni osobie nieuprawnionej (art. 263 § 3 k.k.). Prokurator zarzucił sądowi pierwszej instancji obrazę prawa materialnego, argumentując, że działanie oskarżonego wypełniało znamiona art. 272 k.k., mimo braku cech podstępu. Sąd Najwyższy, rozpoznając apelację, szczegółowo zanalizował pojęcie "podstępnego wprowadzenia w błąd" w rozumieniu art. 272 k.k. Podkreślono, że jest to kwalifikowana forma wprowadzenia w błąd, wymagająca podjęcia przez sprawcę przebiegłych, skrytych działań, które pozorują zgodność nieprawdziwych oświadczeń z rzeczywistością i utrudniają wykrycie prawdy. Sąd Najwyższy uznał, że samo złożenie nieprawdziwego oświadczenia o posiadaniu broni, bez podjęcia dodatkowych, podstępnych zabiegów, nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 272 k.k. W ocenie Sądu Najwyższego, oskarżony jedynie złożył nieprawdziwe oświadczenie, nie podejmując działań, które mogłyby zostać uznane za podstępne. W związku z tym apelacja prokuratora została uznana za bezzasadną, a zaskarżony wyrok w części uniewinniającej utrzymał moc.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia "podstępnego wprowadzenia w błąd" w kontekście art. 272 k.k., rozróżnienie między zwykłym kłamstwem a podstępem wymagającym dodatkowych działań.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego kontekstu prawnego i faktycznego sprawy, ale zasady interpretacyjne mogą być stosowane w innych sprawach dotyczących oszustwa lub poświadczenia nieprawdy.

Zagadnienia prawne (1)

Czy samo złożenie nieprawdziwego oświadczenia o posiadaniu broni, bez podjęcia dodatkowych, przebiegłych działań, wypełnia znamiona przestępstwa "podstępnego wprowadzenia w błąd" z art. 272 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo złożenie nieprawdziwego oświadczenia nie wystarcza do wypełnienia znamion przestępstwa z art. 272 k.k. Konieczne jest podjęcie dodatkowych, przebiegłych i skrytych działań, które pozorują zgodność oświadczenia z rzeczywistością i utrudniają wykrycie prawdy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zinterpretował pojęcie "podstępnego wprowadzenia w błąd" jako kwalifikowaną formę wprowadzenia w błąd, wymagającą działań wykraczających poza zwykłe kłamstwo. Odwołując się do wcześniejszego orzecznictwa i doktryny, podkreślono, że podstęp polega na zastosowaniu zabiegów mających na celu zmylenie odbiorcy i utrudnienie odkrycia prawdy. W analizowanej sprawie oskarżony jedynie złożył nieprawdziwe oświadczenie, nie podejmując takich podstępnych działań.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku
Strona wygrywająca
oskarżony Krzysztof N.

Strony

NazwaTypRola
Krzysztof N.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowejorgan_państwowyskarżący

Przepisy (5)

Główne

k.k. art. 272

Kodeks karny

"Podstępne wprowadzenie w błąd" wymaga podjęcia przez sprawcę przebiegłych, skrytych działań, które pozorują zgodność nieprawdziwego oświadczenia z rzeczywistością i utrudniają wykrycie prawdy. Samo złożenie nieprawdziwego oświadczenia nie jest wystarczające.

Pomocnicze

k.k. art. 263 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 193

Kodeks karny

Przepis z 1932 r., na gruncie którego przyjmowano, że pojęcie "podstępnego wprowadzenia w błąd" wymaga podjęcia przez sprawcę podstępnych zabiegów.

k.k. art. 306 § pkt 2

Kodeks karny

Przepis z 1969 r. dotyczący żołnierzy, gdzie interpretowano pojęcie "podstępnego zabiegu" jako coś więcej niż samo kłamstwo.

k.k. art. 342

Kodeks karny

Przepis z 1997 r., gdzie pojęcie "podstępnego zabiegu" zastąpiono pojęciem "podstępu".

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działanie oskarżonego nie wypełniało znamion "podstępnego wprowadzenia w błąd" z art. 272 k.k., ponieważ brak było przebiegłych i skrytych zabiegów, a jedynie złożenie nieprawdziwego oświadczenia. • Wykładnia art. 272 k.k. wymaga, aby "podstępne wprowadzenie w błąd" było kwalifikowaną formą wprowadzenia w błąd, polegającą na działaniach przebiegłych, których wykrycie wymaga uwagi wykraczającej ponad miarę przeciętną.

Odrzucone argumenty

Działanie oskarżonego, polegające na złożeniu nieprawdziwego oświadczenia o posiadaniu broni, wypełniało znamiona przestępstwa z art. 272 k.k., mimo braku cech podstępu w ścisłym tego słowa znaczeniu.

Godne uwagi sformułowania

„Podstępne wprowadzenie w błąd” w rozumieniu art. 272 k.k. oznacza szczególną, a nie zwykłą formę „wprowadzenia w błąd”. • Dla wypełnienia znamion przestępstwa określonego w art. 272 k.k. nie wystarcza samo złożenie nieprawdziwego oświadczenia, ale konieczne jest podjęcie jeszcze pewnych działań, np. przebiegłych, pozorujących jego zgodność z rzeczywistością i utrudniających wykrycie nieprawdy. • „Podstępne wprowadzenie w błąd”, to kwalifikowana forma „wprowadzenia w błąd”, polegająca na działaniach przebiegłych, których wykrycie wymaga uwagi wychodzącej ponad miarę przeciętną.

Skład orzekający

W. Maciak

przewodniczący

M. Pietruszyński

sprawozdawca

Z. Stefaniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"podstępnego wprowadzenia w błąd\" w kontekście art. 272 k.k., rozróżnienie między zwykłym kłamstwem a podstępem wymagającym dodatkowych działań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu prawnego i faktycznego sprawy, ale zasady interpretacyjne mogą być stosowane w innych sprawach dotyczących oszustwa lub poświadczenia nieprawdy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na szczegółową analizę i wykładnię kluczowego pojęcia "podstępnego wprowadzenia w błąd" w prawie karnym, co ma znaczenie praktyczne w wielu sprawach.

Czy zwykłe kłamstwo to już podstęp? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice art. 272 k.k.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst