VIII U 780/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 17.02.2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Ł. odmówił H. S. ponownego ustalenia wysokości emerytury, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4.06.2024 r. (SK 140/20), który orzekł o niezgodności art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z Konstytucją. Ubezpieczona złożyła odwołanie, domagając się ponownego ustalenia wysokości świadczenia. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił odwołanie. Sąd wskazał, że zgodnie z orzecznictwem, podstawą do wzruszenia prawomocnej decyzji organu rentowego w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie art. 114 ustawy emerytalnej. Ponadto, sąd podkreślił, że wyrok TK z dnia 4.06.2024 r. nie miał zastosowania do wnioskodawczyni, ponieważ organ rentowy nie zastosował wobec niej przepisu art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, a nawet gdyby zastosował, wnioskodawczyni urodzona w 1950 r. miała możliwość złożenia wniosku o emeryturę w wieku powszechnym przed wejściem w życie niekorzystnych przepisów, co uchroniło ją od skutków mechanizmu potrąceniowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wzruszania prawomocnych decyzji ZUS w oparciu o wyroki Trybunału Konstytucyjnego, a także kwestia zastosowania wyroków TK w kontekście wadliwości składu orzekającego i braku publikacji.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawczyni i jej rocznika, a także kontrowersji wokół składu TK i publikacji jego orzeczeń.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją stanowi podstawę do ponownego ustalenia wysokości emerytury na podstawie art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z FUS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 145a KPA, a nie do ponownego ustalenia wysokości emerytury na podstawie art. 114 ustawy emerytalnej.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych, zgodnie z którym wyrok TK o niezgodności przepisu z Konstytucją jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145a KPA, a nie do ponownego ustalenia świadczenia w trybie art. 114 ustawy emerytalnej, który ma inne przesłanki.
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4.06.2024 r. (SK 140/20) ma zastosowanie do wnioskodawczyni, której emerytura została przyznana w 2010 r. i nie była pomniejszana na podstawie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TK nie ma zastosowania do wnioskodawczyni, ponieważ organ rentowy nie zastosował wobec niej przepisu art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, a nawet gdyby zastosował, wnioskodawczyni urodzona w 1950 r. miała możliwość złożenia wniosku o emeryturę w wieku powszechnym przed wejściem w życie niekorzystnych przepisów.
Uzasadnienie
Sąd analizuje wyrok TK SK 140/20 i stwierdza, że nie dotyczy on osób, które nie były objęte skutkami nowelizacji z 2012 r. wprowadzającej art. 25 ust. 1b, lub które miały możliwość złożenia wniosku o emeryturę na starych zasadach przed wejściem w życie przepisu. Wnioskodawczyni spełniała te kryteria.
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4.06.2024 r. (SK 140/20) został ogłoszony w Dzienniku Ustaw i czy został wydany przez skład zgodny z prawem?
Odpowiedź sądu
Wyrok nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, a skład orzekający budzi wątpliwości co do zgodności z prawem, co podważa jego moc obowiązującą.
Uzasadnienie
Sąd analizuje przepisy dotyczące ogłaszania orzeczeń TK i stwierdza, że wyrok SK 140/20 nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw. Dodatkowo, sąd przytacza orzecznictwo ETPCz i SN wskazujące na wątpliwości co do składu TK orzekającego w tej sprawie, co uniemożliwia jego zastosowanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
k.p.a. art. 145a
Kodeks postępowania administracyjnego
Stanowi podstawę do wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
Pomocnicze
u.e.r. art. 114
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Nie stanowi podstawy do wzruszenia decyzji w oparciu o wyrok TK.
Konstytucja RP art. 190
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa wejście w życie orzeczeń TK z dniem ogłoszenia.
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych art. 9 § ust. 1 pkt 6
Orzeczenia TK dotyczące aktów normatywnych ogłoszonych w Dzienniku Ustaw ogłasza się w Dzienniku Ustaw.
u.e.r. art. 25 § ust. 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją, ale nie miał zastosowania do wnioskodawczyni.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok TK nie stanowi podstawy do wzruszenia decyzji w trybie art. 114 ustawy emerytalnej, a jedynie w trybie art. 145a KPA. • Wyrok TK z dnia 4.06.2024 r. (SK 140/20) nie miał zastosowania do wnioskodawczyni, ponieważ nie była ona objęta jego skutkami lub miała możliwość skorzystania z przepisów sprzed nowelizacji. • Wyrok TK nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, a skład orzekający budzi wątpliwości prawne.
Odrzucone argumenty
Wyrok TK z dnia 4.06.2024 r. (SK 140/20) stanowi podstawę do ponownego ustalenia wysokości emerytury na podstawie art. 114 ustawy emerytalnej.
Godne uwagi sformułowania
nie można twierdzić, że przyrzeczenia złożone tym osobom przed zmianą przepisów pozostały bez pokrycia albo że wycofanie się państwa z dotychczasowych uregulowań miało nagły charakter • nie został ogłoszony Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej • wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r., w sprawie o sygn. akt SK 140/20, został wydany przez sąd konstytucyjny orzekający w składzie odpowiadającym wymogom przewidzianym w standardzie unijnym, konwencyjnym i także konstytucyjnym dla sądu ustanowionego zgodnie z ustawą
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wzruszania prawomocnych decyzji ZUS w oparciu o wyroki Trybunału Konstytucyjnego, a także kwestia zastosowania wyroków TK w kontekście wadliwości składu orzekającego i braku publikacji."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawczyni i jej rocznika, a także kontrowersji wokół składu TK i publikacji jego orzeczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z wyrokami Trybunału Konstytucyjnego, ich mocą obowiązującą i sposobem stosowania przez organy rentowe, a także kontrowersji wokół składu TK i publikacji jego orzeczeń, co ma szerokie znaczenie dla obywateli.
“Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego naprawdę zmienia zasady gry? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy orzeczenie TK nie wystarczy do przeliczenia emerytury.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.