VIII U 462/24Składowanie umowy zlecenia powiązane spółki
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołań płatnika składek, Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowo-Produkcyjnego (...) Sp. z o.o., od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. Decyzje ZUS stwierdzały, że przychody osiągnięte przez pracowników spółki z tytułu umów zlecenia zawartych z inną spółką, (...) Sp. z o.o., powinny stanowić podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. ZUS argumentował, że obie spółki były powiązane osobowo, kapitałowo i gospodarczo, działały w ramach konsorcjum, a pracownicy formalnie zatrudnieni w (...) Sp. z o.o. faktycznie wykonywali pracę na rzecz tej spółki również w ramach umów zlecenia z (...) Sp. z o.o. Płatnik składek zarzucił ZUS naruszenie przepisów, w tym art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, twierdząc, że umowy zlecenia były odrębnymi stosunkami prawnymi. Sąd Okręgowy w Gdańsku, połączając sprawy do wspólnego rozpoznania, oddalił odwołania. Sąd uznał, że w sytuacji istnienia powiązań między spółkami, wspólnego celu gospodarczego i faktu, że praca wykonywana w ramach umów zlecenia była faktycznie świadczona na rzecz pracodawcy (tj. (...) Sp. z o.o.), zastosowanie znajduje art. 8 ust. 2a ustawy systemowej. Oznacza to, że przychody z umów zlecenia powinny być wliczone do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, a (...) Sp. z o.o. jest płatnikiem tych składek. Sąd podkreślił, że celem takiej regulacji jest zapobieganie omijaniu przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych poprzez tworzenie pozornych zbiegów tytułów do ubezpieczeń.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie podstawy wymiaru składek w przypadku zbiegu umów o pracę i umów zlecenia między powiązanymi podmiotami.
Dotyczy sytuacji, gdy pracownik pozostaje w stosunku pracy z jednym podmiotem, a wykonuje pracę na rzecz tego podmiotu w ramach umowy zlecenia zawartej z innym, powiązanym podmiotem.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przychody z umów zlecenia zawartych przez pracowników z inną spółką, z którą pracodawca pozostaje w stosunku pracy i która jest z nim powiązana kapitałowo i osobowo, powinny być wliczone do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przychody te powinny być wliczone do podstawy wymiaru składek, ponieważ zastosowanie znajduje art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w sytuacji powiązań kapitałowych i osobowych między spółkami, wspólnego celu gospodarczego oraz faktu, że praca wykonywana w ramach umów zlecenia była faktycznie świadczona na rzecz pracodawcy, należy traktować zleceniobiorców jako pracowników w rozumieniu ustawy systemowej. Celem takiej regulacji jest zapobieganie omijaniu przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
Czy sąd w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych bada zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przy wydaniu decyzji przez organ rentowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. Badanie wad decyzji administracyjnych spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania pozostaje poza przedmiotem tego postępowania, chyba że wady te dyskwalifikują decyzję jako akt administracyjny.
Uzasadnienie
Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skupia się na wadach wynikających z naruszenia prawa materialnego. Zarzuty naruszenia KPA nie stanowią podstawy do wzruszenia decyzji przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, chyba że wady te są na tyle istotne, że odbierają decyzji cechy aktu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo Usługowo - Handlowo - Produkcyjne (...) Sp. z o.o. | spółka | płatnik składek / odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
| M. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| S. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| M. Z. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| Z. K. (1) | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | zainteresowany |
Przepisy (8)
Główne
u.s.u.s. art. 8 § ust. 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za pracownika uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.
u.s.u.s. art. 18 § ust. 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
W przypadku osób, o których mowa w art. 8 ust. 2a, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy zlecenia.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.
u.ś.o.z.f.ś.p. art. 81 § ust. 1, 5, 6
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
k.c. art. 58 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności może orzec o bezskuteczności czynności prawnej.
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może zawiesić postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ze względu na powiązania między spółkami i faktyczne świadczenie pracy na rzecz pracodawcy. • Praca wykonywana w ramach umów zlecenia na rzecz pracodawcy, z którym pracownik pozostaje w stosunku pracy, podlega oskładkowaniu jak praca w ramach stosunku pracy. • Cel wprowadzenia art. 8 ust. 2a ustawy systemowej - zapobieganie omijaniu przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. • Postępowanie sądowe w sprawach ubezpieczeniowych nie bada zarzutów naruszenia KPA, chyba że dyskwalifikują one decyzję jako akt administracyjny.
Odrzucone argumenty
Umowy zlecenia zawarte z inną spółką były odrębnymi stosunkami prawnymi i nie powinny wpływać na podstawę wymiaru składek. • Zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przy wydaniu decyzji przez ZUS.
Godne uwagi sformułowania
Stworzenie pozornego zbiegu tytułów do ubezpieczeń służyło obniżeniu kosztów wynikających z obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne oraz ominięcia ograniczenia wynikającego z przepisów o czasie pracy w godzinach nadliczbowych. • Praca wykonywana na rzecz pracodawcy, nawet jeśli formalnie zawarta z osobą trzecią, jest traktowana jak świadczenie pracy w ramach klasycznego stosunku pracy. • Celem takiej regulacji było ograniczenie korzystania przez pracodawców z umów cywilnoprawnych w celu zatrudnienia własnych pracowników dla realizacji tych samych zadań, które wykonują oni w ramach łączącego strony stosunku pracy, by w ten sposób ominąć ograniczenia wynikające z ochronnych przepisów prawa pracy i uniknąć obciążeń z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne od tychże umów.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy wymiaru składek w przypadku zbiegu umów o pracę i umów zlecenia między powiązanymi podmiotami."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracownik pozostaje w stosunku pracy z jednym podmiotem, a wykonuje pracę na rzecz tego podmiotu w ramach umowy zlecenia zawartej z innym, powiązanym podmiotem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu oskładkowania umów zlecenia w kontekście powiązań między firmami, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i pracowników.
“Czy praca dla powiązanej firmy to praca dla własnego szefa? ZUS i sąd wyjaśniają, kiedy umowa zlecenie podlega oskładkowaniu.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.