VIII U 4064/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 12 września 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. stwierdził, że E. Z. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym jako pracownik u płatnika składek A. P. od dnia 2 maja 2014 roku. Organ rentowy uznał umowę o pracę za pozorną, wskazując na brak zgłoszenia innych pracowników, brak dokumentów potwierdzających kondycję finansową firmy, brak list obecności oraz korespondencję mailową ograniczoną do właściciela firmy. Stwierdzono również, że przed zgłoszeniem do ubezpieczeń E. Z. nie posiadała tytułu do ubezpieczenia chorobowego. E. Z. wniosła odwołanie, twierdząc, że umowa o pracę nie była pozorna, a praca była faktycznie wykonywana. Podniosła, że warunki zatrudnienia odpowiadały jej wykształceniu i doświadczeniu, a wynagrodzenie nie odbiegało od dochodów z prowadzonej wcześniej działalności gospodarczej. Wskazała, że zaprzestanie pracy było spowodowane utratą ciąży i zaleceniami lekarskimi. Sąd Okręgowy, po analizie materiału dowodowego, uznał odwołanie za niezasadne. Sąd podzielił stanowisko ZUS, że umowa o pracę miała charakter pozorny i była zawarta w celu obejścia przepisów prawa i uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Wskazano na brak racjonalnych podstaw zatrudnienia, wątpliwe kwalifikacje wnioskodawczyni do pracy w branży farmaceutycznej, a także na okoliczności związane z ciążą ubezpieczonej, która była zagrożona od początku. Sąd uznał, że strony miały świadomość stanu ciąży wnioskodawczyni i podejmowały decyzje z tym związane, co sugeruje planowanie zgłoszenia do ubezpieczeń w celu uzyskania świadczeń. Sąd podkreślił, że pozorność umowy o pracę polega na braku zamiaru wywołania skutków prawnych i próbie zmylenia osób trzecich. W ocenie Sądu, umowa o pracę nie wiązała się z faktycznym świadczeniem pracy, a zgłoszenie do ubezpieczenia nastąpiło jedynie pod pozorem istnienia tytułu ubezpieczenia. W związku z tym, Sąd Okręgowy oddalił odwołanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie pozorności umowy o pracę w kontekście ubezpieczeń społecznych, szczególnie w sytuacjach związanych z ciążą i potencjalnym uzyskaniem świadczeń.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa o pracę zawarta między płatnikiem składek a pracownikiem, który jest w ciąży, może być uznana za pozorną, jeśli istnieją wątpliwości co do faktycznego wykonywania pracy i racjonalności zatrudnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa o pracę może być uznana za pozorną, jeśli nie wiąże się z faktycznym świadczeniem pracy i została zawarta w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego, nawet jeśli formalnie spełnia wymogi umowy o pracę.
Uzasadnienie
Sąd uznał umowę za pozorną, ponieważ brak było racjonalnych podstaw zatrudnienia, wątpliwe były kwalifikacje pracownicy, a okoliczności związane z ciążą i jej zagrożeniem sugerowały, że celem było uzyskanie świadczeń, a nie faktyczne wykonywanie pracy. Brak dowodów na rzeczywiste świadczenie pracy i kierowanie przez pracodawcę potwierdził pozorność umowy.
Czy formalne spełnienie wymogów umowy o pracę i odprowadzanie składek jest wystarczające do podlegania ubezpieczeniom społecznym, jeśli umowa jest pozorna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, formalne spełnienie wymogów umowy o pracę i odprowadzanie składek nie jest wystarczające, jeśli umowa jest pozorna i nie wiąże się z faktycznym świadczeniem pracy.
Uzasadnienie
Podleganie pracowniczym ubezpieczeniom społecznym jest uwarunkowane nie tylko opłacaniem składek, ale przede wszystkim legitymowaniem się statusem pracownika rzeczywiście świadczącego pracę w ramach ważnego stosunku pracy. Pozorna umowa o pracę nie tworzy stosunku ubezpieczeniowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. Z. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
| A. P. | osoba_fizyczna | płatnik składek |
Przepisy (13)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pracownicy podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
u.s.u.s. art. 8 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym podlegają osoby podlegające obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
u.s.u.s. art. 11 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby podlegające obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
u.s.u.s. art. 12 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
u.s.u.s. art. 13 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne dla osób podlegających obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
ustawa zasiłkowa art. 1 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Osobom podlegającym obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu przysługują świadczenia pieniężne w razie choroby lub macierzyństwa.
ustawa zasiłkowa art. 4 § 1 i 2
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego.
ustawa zasiłkowa art. 29 § 1 pkt 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego urodziła dziecko.
k.c. art. 83
Kodeks cywilny
Nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru.
k.p. art. 22 § 1
Kodeks pracy
Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
Pomocnicze
k.p. art. 300
Kodeks pracy
W sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala odwołanie, jeżeli uzna je za nieuzasadnione.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa o pracę była pozorna, zawarta w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego. • Brak było racjonalnych podstaw ekonomicznych do zatrudnienia pracownicy. • Pracownica nie posiadała odpowiednich kwalifikacji do wykonywania pracy w branży farmaceutycznej. • Okoliczności związane z ciążą pracownicy i jej zagrożeniem sugerowały cel uzyskania świadczeń, a nie faktyczne świadczenie pracy. • Brak dowodów na faktyczne świadczenie pracy przez pracownicę i kierowanie jej pracą przez pracodawcę. • Formalne sporządzenie dokumentacji pracowniczej nie świadczy o faktycznym istnieniu stosunku pracy.
Odrzucone argumenty
Umowa o pracę nie była pozorna, a praca była faktycznie wykonywana. • Warunki zatrudnienia odpowiadały wykształceniu i doświadczeniu pracownicy. • Wynagrodzenie nie odbiegało od dochodów z prowadzonej wcześniej działalności gospodarczej. • Zaprzestanie pracy było spowodowane utratą ciąży i zaleceniami lekarskimi.
Godne uwagi sformułowania
umowa o pracę zawarta dla pozoru • nie skutkuje w sferze prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego taka umowa o pracę, która nie wiąże się z wykonywaniem tej umowy • zgłoszenie do ubezpieczenia następuje tylko pod pozorem istnienia tytułu ubezpieczenia w postaci zatrudnienia • nie było wolą stron zawieranie umowy o pracę • celem stron było jedynie umożliwienie wnioskodawczyni skorzystania ze świadczeń z zakresu ubezpieczeń społecznych, a nie świadczenie pracy w ramach zawartej umowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie pozorności umowy o pracę w kontekście ubezpieczeń społecznych, szczególnie w sytuacjach związanych z ciążą i potencjalnym uzyskaniem świadczeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy częstego problemu pozornych umów o pracę w celu uzyskania świadczeń z ZUS, a dodatkowym elementem jest ciąża ubezpieczonej, co nadaje jej ludzki wymiar i podkreśla wagę prawidłowego ustalenia stosunku pracy.
“Pozorna umowa o pracę w ciąży – czy ZUS zawsze wykryje próbę wyłudzenia świadczeń?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.