VIII U 342/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołań płatnika składek, Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowo-Produkcyjnego (...) Sp. z o.o., od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. ZUS stwierdził, że przychody uzyskane przez pracowników tego przedsiębiorstwa z tytułu umów zlecenia zawartych z powiązaną spółką (...) Sp. z o.o. powinny stanowić podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne u pracodawcy. ZUS argumentował, że obie spółki były powiązane osobowo, kapitałowo i gospodarczo, a pracownicy formalnie zatrudnieni na umowę o pracę w jednej spółce, faktycznie wykonywali pracę na rzecz tej samej grupy kapitałowej, co uzasadniało zastosowanie art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Płatnik składek zarzucił m.in. błędną wykładnię i zastosowanie przepisów dotyczących systemu ubezpieczeń społecznych, prawa cywilnego oraz KPA. Sąd Okręgowy, po połączeniu pięciu odwołań, ustalił stan faktyczny, który wykazał silne powiązania między spółkami, w tym wspólnych członków zarządu i wspólników, a także realizację wspólnych kontraktów w ramach konsorcjum. Sąd uznał, że pracownicy, mimo formalnego zatrudnienia w dwóch podmiotach, faktycznie świadczyli pracę na rzecz pracodawcy, a umowy zlecenia z powiązaną spółką miały na celu obejście przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił odwołania, potwierdzając stanowisko ZUS i zasądzając koszty zastępstwa procesowego na rzecz organu rentowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie podstawy wymiaru składek w przypadku zbiegu tytułów ubezpieczenia, gdy pracownik wykonuje pracę na rzecz swojego pracodawcy w ramach umowy zlecenia zawartej z podmiotem powiązanym.
Dotyczy sytuacji silnych powiązań osobowych, kapitałowych i gospodarczych między podmiotami oraz faktycznego świadczenia pracy na rzecz pracodawcy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przychody uzyskane przez pracownika z tytułu umowy zlecenia zawartej z podmiotem powiązanym z pracodawcą powinny być wliczane do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne u pracodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przychody te powinny być wliczane do podstawy wymiaru składek u pracodawcy, zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pracownicy formalnie zatrudnieni na umowę o pracę w jednej spółce, a jednocześnie wykonujący pracę na podstawie umowy zlecenia u podmiotu powiązanego z pracodawcą, faktycznie świadczą pracę na rzecz swojego pracodawcy. Powiązania osobowe, kapitałowe i gospodarcze między spółkami, a także realizacja wspólnych kontraktów, wskazują na celowe działanie mające na celu obejście przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. W takich przypadkach pracodawca jest płatnikiem składek od łącznego przychodu.
Czy naruszenie przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego w postępowaniu przed ZUS może stanowić podstawę do uchylenia decyzji przez sąd ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie przed sądem w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych podlega przepisom Kodeksu Postępowania Cywilnego, a nie KPA. Sąd bada wady decyzji administracyjnej tylko w stopniu dyskwalifikującym ją jako akt administracyjny.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie sądowe w sprawach ubezpieczeń społecznych toczy się według przepisów KPC. Naruszenia przepisów KPA nie stanowią samodzielnej przesłanki do wzruszenia decyzji przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, chyba że dyskwalifikują one decyzję jako akt administracyjny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo Usługowo - Handlowo - Produkcyjne (...) Sp. z o.o. | spółka | płatnik składek / odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
| D. G. (1) | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| W. F. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| K. H. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| A. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| K. B. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| (...) Spółka z o.o. | spółka | zainteresowany |
Przepisy (7)
Główne
u.s.u.s. art. 8 § ust. 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za pracownika uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.
u.s.u.s. art. 18 § ust. 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
W przypadku ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 2a, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się przychód z tytułu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło.
u.ś.o.z. art. 81 § ust. 1, 5 i 6
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.
k.c. art. 58 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności może orzec o bezskuteczności czynności prawnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do sytuacji zbiegu tytułów ubezpieczenia. • Powiązania osobowe, kapitałowe i gospodarcze między spółkami. • Realizacja wspólnych kontraktów w ramach konsorcjum. • Celowe działanie mające na celu obejście przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. • Praca faktycznie świadczona na rzecz pracodawcy, mimo formalnej umowy z podmiotem trzecim. • Pracodawca jest płatnikiem składek od łącznego przychodu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów KPA w postępowaniu ZUS. • Różnice w wykonywanych czynnościach i miejscach pracy. • Brak wykazania przez płatnika składek odmienności czynności i braku realizacji umów konsorcjum.
Godne uwagi sformułowania
Stworzenie pozornego zbiegu tytułów do ubezpieczeń służyło obniżeniu kosztów wynikających z obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne oraz ominięcia ograniczenia wynikającego z przepisów o czasie pracy w godzinach nadliczbowych. • Pracodawca jest zobowiązany obliczać, rozliczać i przekazywać za pracowników składki co miesiąc do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. • Dla celów ubezpieczeń społecznych zarówno wykonywanie pracy na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych z pracodawcą, jak i zawartych wprawdzie z osobą trzecią, ale gdy praca wykonywana jest na rzecz pracodawcy, jest traktowane tak, jak świadczenie pracy w ramach klasycznego stosunku pracy.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy wymiaru składek w przypadku zbiegu tytułów ubezpieczenia, gdy pracownik wykonuje pracę na rzecz swojego pracodawcy w ramach umowy zlecenia zawartej z podmiotem powiązanym."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji silnych powiązań osobowych, kapitałowych i gospodarczych między podmiotami oraz faktycznego świadczenia pracy na rzecz pracodawcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu optymalizacji składek ZUS poprzez stosowanie umów cywilnoprawnych w połączeniu z umową o pracę, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i pracowników.
“Czy praca na umowę zlecenie u "siostrzanej" firmy to sposób na uniknięcie składek ZUS? Sąd mówi: niekoniecznie!”
Sektor
usługi ochrony
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.