VIII U 328/24Oszustwo składek ZUS powiązane spółki
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołań płatnika składek Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowo-Produkcyjnego (...) Sp. z o.o. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które stwierdzały, że przychody osiągnięte przez pracowników z tytułu umów zlecenia zawartych z inną spółką, (...) Sp. z o.o., powinny stanowić podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i zdrowotne dla płatnika (...) Sp. z o.o. ZUS argumentował, że obie spółki były powiązane osobowo, gospodarczo i kapitałowo, a tworzenie pozornego zbiegu tytułów do ubezpieczeń służyło obniżeniu kosztów składek i ominięciu przepisów o czasie pracy. Płatnik składek zarzucił decyzjom naruszenie szeregu przepisów, w tym ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania administracyjnego, twierdząc, że umowy zlecenia były ważne i prawidłowo rozliczane. Sąd Okręgowy połączył wszystkie sprawy do wspólnego rozpoznania. Sąd nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania, mimo wniosków płatnika o oczekiwanie na rozstrzygnięcie innych postępowań. Analizując stan faktyczny, sąd ustalił ścisłe powiązania między spółkami, w tym wspólnych członków zarządu i wspólników, a także realizację wspólnych kontraktów w ramach konsorcjum. Sąd uznał, że umowy zlecenia zawierane z (...) Sp. z o.o. przez pracowników (...) Sp. z o.o. były zawierane w celu obejścia prawa, zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd podkreślił, że celem tej regulacji jest zapobieganie sytuacji, w której pracodawcy wykorzystują umowy cywilnoprawne do uniknięcia obciążeń związanych ze stosunkiem pracy i składkami społecznymi. Sąd stwierdził, że rozbicie czynności wykonywanych na rzecz współpracujących podmiotów na dwie umowy zlecenia, z których tylko jedna była oskładkowana, stanowiło próbę pozorowania zbiegu tytułów ubezpieczenia i obniżenia kosztów. W konsekwencji, sąd oddalił odwołania płatnika składek i zasądził koszty zastępstwa procesowego na rzecz organu rentowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście powiązanych spółek i umów zlecenia zawieranych przez pracowników.
Dotyczy sytuacji ścisłych powiązań osobowych i kapitałowych między podmiotami oraz pozornego zbiegu tytułów do ubezpieczeń.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przychód z umowy zlecenia zawartej przez pracownika z inną spółką, z którą pracodawca jest powiązany, powinien stanowić podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla pracodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli umowa zlecenia jest zawarta w celu obejścia prawa i służy obniżeniu kosztów składek.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w przypadku powiązanych spółek, gdzie pracownik wykonuje pracę na rzecz swojego pracodawcy poprzez umowę zlecenia z inną spółką, stosuje się art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Działanie takie jest traktowane jako próba obejścia prawa i obniżenia kosztów składek.
Czy umowy zlecenia zawarte przez pracowników z powiązaną spółką, które miały na celu pozorowanie zbiegu tytułów do ubezpieczeń, są nieważne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowy te są nieważne jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i stanowią obejście prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozbicie czynności na dwie umowy zlecenia między powiązanymi podmiotami, z których tylko jedna była oskładkowana, miało na celu obejście przepisów i obniżenie kosztów składek, co czyni takie umowy nieważnymi na gruncie art. 58 § 1 i 2 k.c.
Czy sąd w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych bada naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego popełnione przez organ rentowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje przepisy Kodeksu postępowania cywilnego i bada jedynie wady materialnoprawne decyzji, a nie proceduralne wady administracyjne.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie sądowe w sprawach ubezpieczeń społecznych skupia się na wadach prawa materialnego, a naruszenia KPA przez organ rentowy nie stanowią podstawy do wzruszenia decyzji w tym postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo Usługowo - Handlowo - Produkcyjne (...) Sp. z o.o. | spółka | płatnik składek / odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
| G. B. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| F. M. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| M. P. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| K. B. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| T. A. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | zainteresowany |
Przepisy (9)
Główne
u.s.u.s. art. 8 § ust. 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za pracownika uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia.
u.s.u.s. art. 18 § ust. 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
W przypadku osób, o których mowa w art. 8 ust. 2a, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się przychód z tytułu umowy zlecenia.
k.c. art. 58 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności może orzec o nieważności czynności prawnej, jeżeli jej cel lub treść sprzeciwia się zasadom współżycia społecznego lub stanowi obejście ustawy.
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może zawiesić postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
u.ś.o.z. art. 81 § ust. 1, 5 i 6
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Określa zasady ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne.
u.ś.o.z. art. 66 § ust. 1 pkt 1a
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są pracownikami w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie powiązań osobowych i kapitałowych między spółkami. • Umowy zlecenia zawarte z powiązaną spółką miały na celu obejście prawa i obniżenie kosztów składek. • Zastosowanie art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. • Nieważność umów zlecenia jako sprzecznych z zasadami współżycia społecznego i stanowiących obejście prawa.
Odrzucone argumenty
Prawidłowość rozliczenia składek przez płatnika. • Ważność umów zlecenia. • Naruszenie przepisów KPA przez organ rentowy.
Godne uwagi sformułowania
Stworzenie pozornego zbiegu tytułów do ubezpieczeń służyło obniżeniu kosztów wynikających z obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne oraz ominięcie ograniczenia wynikającego z przepisów o czasie pracy w godzinach nadliczbowych. • Celem wprowadzenia takiej regulacji było po pierwsze: ograniczenie korzystania przez pracodawców z umów cywilnoprawnych celem zatrudnienia własnych pracowników dla realizacji tych samych zadań, które wykonują oni w ramach łączącego strony stosunku pracy, by w ten sposób ominąć ograniczenia wynikające z ochronnych przepisów prawa pracy i uniknąć obciążeń z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne od tychże umów. • Rozbicie czynności wykonywanych na rzecz współpracujących, powiązanych osobowo i kapitałowo podmiotów na dwie umowy zlecenia, umożliwiało wybór tylko jednego z nich do podstawy wymiaru składek.
Skład orzekający
Jacek Chrostek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście powiązanych spółek i umów zlecenia zawieranych przez pracowników."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji ścisłych powiązań osobowych i kapitałowych między podmiotami oraz pozornego zbiegu tytułów do ubezpieczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak powiązane spółki mogą próbować obejść przepisy dotyczące składek ZUS, co jest częstym problemem w praktyce gospodarczej.
“Jak powiązane spółki próbują oszukać ZUS? Sąd rozstrzyga sprawę o składki.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.