VIII U 319/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołań płatnika składek, Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowo-Produkcyjnego (...) Sp. z o.o., od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. ZUS stwierdził, że przychody czterech pracowników (A. U., S. L., R. J., A. P.) z umów zlecenia zawartych z inną spółką, (...) Sp. z o.o., powinny być traktowane jako przychody ze stosunku pracy u płatnika składek, stanowiąc podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. ZUS argumentował, że obie spółki były powiązane osobowo, gospodarczo i kapitałowo, a tworzenie pozornego zbiegu tytułów do ubezpieczeń miało na celu obniżenie kosztów składek i ominięcie przepisów o czasie pracy. Płatnik składek zarzucił ZUS m.in. błędną wykładnię art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących nieważności czynności prawnej oraz naruszenie przepisów KPA. Sąd Okręgowy, połączając sprawy do wspólnego rozpoznania, oddalił odwołania. Sąd uznał, że zastosowanie znajduje art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, który traktuje jako pracownika osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub gdy w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz tego pracodawcy. Sąd ustalił, że obie spółki były silnie powiązane, a pracownicy wykonywali podobne czynności ochrony mienia i osób, często w tym samym miejscu i w tym samym umundurowaniu. Rozbicie czynności na umowę o pracę i umowę zlecenia zawartą z powiązaną spółką zostało uznane za próbę obejścia prawa i uniknięcia obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne. Sąd podkreślił, że celem takiej regulacji jest zapobieganie nadużyciom i ochrona pracowników. W związku z tym, płatnik składek został obciążony obowiązkiem odprowadzenia składek od przychodów z umów zlecenia, a także kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne w przypadku powiązanych spółek i pozornych umów zlecenia.
Dotyczy sytuacji, w których istnieje wyraźne powiązanie między spółkami oraz pracownicy wykonują pracę na rzecz swojego pracodawcy, mimo formalnego zawarcia umowy zlecenia z inną spółką.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przychody z umów zlecenia zawartych przez pracowników z inną spółką, z którą pracodawca jest powiązany osobowo i kapitałowo, powinny być traktowane jako przychody ze stosunku pracy i stanowić podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przychody te powinny być traktowane jako przychody ze stosunku pracy i stanowić podstawę wymiaru składek, zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowy zlecenia zawarte z powiązaną spółką były pozorne i miały na celu obejście prawa, aby uniknąć obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne. Powiązania osobowe i kapitałowe między spółkami, podobieństwo wykonywanych czynności oraz fakt, że praca faktycznie świadczona była na rzecz pracodawcy, uzasadniają zastosowanie konstrukcji uznania za pracownika.
Czy naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przez organ rentowy może stanowić podstawę do uchylenia decyzji w postępowaniu sądowym dotyczącym ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w postępowaniu sądowym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszenia KPA nie stanowią podstawy do wzruszenia decyzji przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, chyba że dyskwalifikują one decyzję jako akt administracyjny.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie sądowe w sprawach ubezpieczeń społecznych skupia się na wadach prawa materialnego, a nie proceduralnych uchybień organu administracyjnego, chyba że wady te są na tyle istotne, że podważają charakter decyzji jako aktu administracyjnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo Usługowo – Handlowo- Produkcyjne (...) Spółka z o.o. | spółka | płatnik składek / odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
| A. U. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| S. L. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| R. J. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| A. P. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | zainteresowany |
Przepisy (8)
Główne
u.s.u.s. art. 8 § ust. 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za pracownika uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.
u.s.u.s. art. 18 § ust. 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
W przypadku osób, o których mowa w art. 8 ust. 2a, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy zlecenia.
u.ś.o.z. art. 81 § ust. 1, 5 i 6
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
u.ś.o.z. art. 66 § ust. 1 pkt 1a
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są pracownikami w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
k.c. art. 58 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności może orzec o bezskuteczności czynności prawnej wobec niej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powiązania osobowe i kapitałowe między spółkami. • Podobieństwo wykonywanych czynności ochrony. • Praca faktycznie świadczona na rzecz pracodawcy. • Cel obejścia prawa i uniknięcia obowiązku odprowadzania składek. • Zastosowanie art. 8 ust. 2a ustawy systemowej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów KPA. • Argumentacja o odrębności umów zlecenia od umów o pracę. • Argumentacja o braku podstaw do zawieszenia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Stworzenie pozornego zbiegu tytułów do ubezpieczeń służyło obniżeniu kosztów wynikających z obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne oraz ominięcia ograniczenia wynikającego z przepisów o czasie pracy w godzinach nadliczbowych. • Rozbicie czynności na dwie umowy z dwoma płatnikami składek należy traktować, jako działanie mające na celu obejście prawa w rozumieniu art. 58 § 1 kodeksu cywilnego.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne w przypadku powiązanych spółek i pozornych umów zlecenia."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, w których istnieje wyraźne powiązanie między spółkami oraz pracownicy wykonują pracę na rzecz swojego pracodawcy, mimo formalnego zawarcia umowy zlecenia z inną spółką.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu optymalizacji składek ZUS poprzez wykorzystanie powiązań między spółkami, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w celu zapobiegania nadużyciom.
“Czy powiązane spółki mogą legalnie obniżyć składki ZUS? Sąd rozstrzyga w sprawie pozornych umów zleceń.”
Sektor
usługi ochrony
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.