VIII U 310/24Zbieg tytułów do ubezpieczeń społecznych umowa o pracę i zlecenie
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania płatnika składek, Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowo-Produkcyjnego (...) Sp. z o.o. (dalej: spółka A), od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). ZUS stwierdził, że przychody osiągnięte przez pracowników S. W. i M. S. z tytułu umów zlecenia zawartych z (...) Sp. z o.o. (dalej: spółka B), z którą spółka A była powiązana osobowo, kapitałowo i gospodarczo, powinny stanowić podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne jako przychód ze stosunku pracy u płatnika składek spółki A. Spółka A kwestionowała tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących systemu ubezpieczeń społecznych, kodeksu cywilnego i kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd Okręgowy, analizując stan faktyczny i przepisy prawa, w szczególności art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, uznał odwołanie za bezzasadne. Sąd stwierdził, że w sytuacji, gdy pracownik jest zatrudniony na umowę o pracę w jednej spółce, a jednocześnie wykonuje zlecenia dla innej, ściśle powiązanej spółki, praca ta powinna być traktowana jako praca na rzecz pracodawcy (spółki A), a przychody z obu tytułów powinny być sumowane dla celów ustalenia podstawy wymiaru składek. Celem takiej regulacji jest zapobieganie unikaniu przez pracodawców obowiązku odprowadzania składek i omijaniu przepisów prawa pracy poprzez pozorny zbieg tytułów do ubezpieczeń. Sąd oddalił odwołanie spółki A i zasądził od niej koszty zastępstwa procesowego na rzecz ZUS.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie podstawy wymiaru składek w przypadku zbiegu tytułów do ubezpieczeń, gdy pracownik jest zatrudniony w jednej spółce, a wykonuje zlecenia dla innej, powiązanej spółki.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji powiązanych spółek i może wymagać analizy indywidualnych okoliczności w innych przypadkach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przychody z umowy zlecenia zawartej z podmiotem trzecim, z którym pracodawca pozostaje w powiązaniach osobowych i kapitałowych, powinny być wliczane do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne pracownika, jako przychód ze stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przychody z umowy zlecenia zawartej z powiązanym podmiotem trzecim powinny być wliczane do podstawy wymiaru składek pracownika, zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że celem art. 8 ust. 2a ustawy systemowej jest zapobieganie unikaniu przez pracodawców obowiązku odprowadzania składek i omijaniu przepisów prawa pracy poprzez pozorny zbieg tytułów do ubezpieczeń. W sytuacji powiązanych spółek, praca wykonywana na podstawie umowy zlecenia dla podmiotu trzeciego jest traktowana jako praca na rzecz pracodawcy, a przychody z obu tytułów powinny być sumowane.
Czy naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przez organ rentowy może stanowić podstawę do uchylenia decyzji przez sąd ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych podlega przepisom Kodeksu postępowania cywilnego, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd bada jedynie wady materialnoprawne decyzji, a nie proceduralne wady administracyjne, chyba że dyskwalifikują one decyzję jako akt administracyjny.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że postępowanie w sprawach ubezpieczeń społecznych toczy się według przepisów KPC, a nie KPA. Wady proceduralne decyzji administracyjnej nie są podstawą do jej wzruszenia przez sąd ubezpieczeń społecznych, chyba że są tak rażące, że dyskwalifikują decyzję jako akt administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo Usługowo - Handlowo - Produkcyjne (...) Sp. z o.o. | spółka | płatnik składek / odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
| S. W. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| M. S. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | zainteresowany |
Przepisy (7)
Główne
u.s.u.s. art. 8 § ust. 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za pracownika uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.
u.s.u.s. art. 18 § ust. 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
W przypadku osób, o których mowa w art. 8 ust. 2a, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy zlecenia.
u.ś.o.ś.p. art. 81 § ust. 1, 5, 6
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
k.c. art. 58 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności może orzec o bezskuteczności czynności prawnej.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracownicy wykonujący zlecenia dla powiązanej spółki faktycznie świadczyli pracę na rzecz swojego pracodawcy (spółki A), co uzasadnia zastosowanie art. 8 ust. 2a ustawy systemowej. • Celem wprowadzenia art. 8 ust. 2a było zapobieganie unikaniu przez pracodawców obowiązku odprowadzania składek i omijaniu przepisów prawa pracy poprzez pozorny zbieg tytułów do ubezpieczeń. • Powiązania osobowe, kapitałowe i gospodarcze między spółkami A i B wskazują na wspólny cel i beneficjenta pracy pracowników. • Naruszenia przepisów KPA przez organ rentowy nie są podstawą do wzruszenia decyzji przez sąd ubezpieczeń społecznych.
Odrzucone argumenty
Umowy zlecenia stanowiły odrębne tytuły do ubezpieczeń, niezależne od umowy o pracę. • Czynności wykonywane w ramach umowy o pracę i umowy zlecenia były różne. • Naruszenie przepisów KPA przez organ rentowy.
Godne uwagi sformułowania
Stworzenie pozornego zbiegu tytułów do ubezpieczeń służyło obniżeniu kosztów wynikających z obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne oraz ominięcia ograniczenia wynikającego z przepisów o czasie pracy w godzinach nadliczbowych. • Praca wykonywana na rzecz pracodawcy przez pracownika na podstawie umowy zawartej z osobą trzecią, z którą pracodawca jest powiązany, powinna być traktowana jako praca na rzecz pracodawcy. • Celem takiej regulacji było ograniczenie korzystania przez pracodawców z umów cywilnoprawnych w celu zatrudnienia własnych pracowników dla realizacji tych samych zadań, które wykonują oni w ramach łączącego strony stosunku pracy, by w ten sposób ominąć ograniczenia wynikające z ochronnych przepisów prawa pracy i uniknąć obciążeń z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne od tychże umów.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy wymiaru składek w przypadku zbiegu tytułów do ubezpieczeń, gdy pracownik jest zatrudniony w jednej spółce, a wykonuje zlecenia dla innej, powiązanej spółki."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji powiązanych spółek i może wymagać analizy indywidualnych okoliczności w innych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zbiegu tytułów do ubezpieczeń i interpretacji przepisów dotyczących oskładkowania umów cywilnoprawnych zawieranych przez pracowników z powiązanymi podmiotami. Jest to istotne dla wielu pracodawców i pracowników.
“Pracujesz na etacie i masz zlecenie w innej firmie? ZUS może chcieć zapłaty składek od obu!”
Sektor
usługi ochrony
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.