VIII U 2466/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 30.09.2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił W. S. ponownego ustalenia wysokości emerytury, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4.06.2024 r. (SK 140/20), który stwierdził niezgodność art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej z Konstytucją. Organ rentowy uznał, że wyrok ten nie stanowi podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 114 ustawy emerytalnej. Ubezpieczony złożył odwołanie, argumentując, że art. 114 ustawy emerytalnej jest podstawą do ponownego przeliczenia świadczenia. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił odwołanie. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją stanowi podstawę do wzruszenia decyzji administracyjnej wyłącznie w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie w trybie art. 114 ustawy emerytalnej. Podkreślono, że art. 114 ustawy emerytalnej dotyczy innych przesłanek, takich jak ujawnienie nowych dowodów czy błędów organu, a nie skutków orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Sąd odniósł się również do odmiennych poglądów wyrażonych w niektórych orzeczeniach Sądu Najwyższego, wskazując jednak, że w niniejszej sprawie nie miały one zastosowania, m.in. ze względu na wątpliwości co do składu orzekającego Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 140/20 oraz brak publikacji wyroku w Dzienniku Ustaw. W konsekwencji, sąd uznał, że brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy w oparciu o art. 114 ustawy emerytalnej, a tym samym oddalił odwołanie jako bezzasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją stanowi podstawę do ponownego ustalenia wysokości emerytury w trybie art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z FUS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę do wzruszenia decyzji organu rentowego wyłącznie w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie w trybie art. 114 ustawy emerytalnej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 114 ustawy emerytalnej dotyczy innych przesłanek (nowe dowody, błędy organu), podczas gdy orzeczenie TK o niekonstytucyjności przepisu wymaga zastosowania przepisów KPA o wznowieniu postępowania. Podkreślono, że organ rentowy nie ma kompetencji do oceny konstytucyjności przepisów, a jego decyzja wydana na podstawie obowiązującego prawa nie jest błędna, dopóki przepis ten nie zostanie uznany za niekonstytucyjny.
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego wydany w składzie budzącym wątpliwości prawne (np. z naruszeniem Konstytucji lub prawa UE/konwencyjnego) może być podstawą do wzruszenia decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W niniejszej sprawie sąd uznał, że istnieją poważne wątpliwości co do składu orzekającego Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 140/20, co podważa możliwość zastosowania tego wyroku. Dodatkowo, wyrok nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wyrok ETPCz w sprawie X. F. przeciwko Polsce, wskazując na naruszenie prawa do sądu ustanowionego ustawą w przypadku orzekania przez TK w składzie wybranym z naruszeniem prawa krajowego. Podkreślono, że wyrok TK z SK 140/20 nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, co uniemożliwia jego wejście w życie i zastosowanie przez organ rentowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. S. | osoba_fizyczna | ubezpieczony/wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy/pozwany |
Przepisy (5)
Główne
ustawa emerytalna art. 114
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Nie stanowi podstawy do ponownego ustalenia wysokości emerytury w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
k.p.a. art. 145a
Kodeks postępowania administracyjnego
Stanowi podstawę do wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 190
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa wejście w życie i skutki orzeczeń TK.
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych art. 9 § ust. 1 pkt 6
Określa obowiązek ogłaszania orzeczeń TK w Dzienniku Ustaw.
ustawa emerytalna art. 25 § ust. 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wniosek przed 6.06.2012 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok TK nie jest podstawą do wzruszenia decyzji w trybie art. 114 ustawy emerytalnej. • Podstawą do wzruszenia decyzji po wyroku TK jest art. 145a KPA. • Organ rentowy nie ma kompetencji do oceny konstytucyjności przepisów. • Wyrok TK z SK 140/20 nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw. • Istnieją wątpliwości co do składu orzekającego TK w sprawie SK 140/20.
Odrzucone argumenty
Art. 114 ustawy emerytalnej stanowi podstawę do ponownego ustalenia wysokości emerytury w związku z wyrokiem TK. • Wyrok TK z SK 140/20 powinien być zastosowany przez organ rentowy.
Godne uwagi sformułowania
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4.06.2024 r. (SK 140/20) nie jest przesłanką do uchylenia lub zmiany decyzji. • Za przepis, na podstawie którego może dojść do wzruszenia decyzji organu rentowego wydanej w oparciu o akt normatywny uznany orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego za niezgodny z Konstytucją, należy uznać art. 145a k.p.a. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. nie został bowiem wydany na rozprawie tylko na posiedzeniu niejawnym, a tym samym nie został ogłoszony w trybie art. 112 ustawy.
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z interpretacją skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego dla praw nabytych, co jest istotne dla wielu ubezpieczonych. Wątpliwości co do składu TK i publikacji wyroku dodają jej kontrowersyjności.
“Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego naprawdę zmienia zasady gry? Sąd wyjaśnia, kiedy można liczyć na przeliczenie emerytury.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.