VIII U 2433/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuUbezpieczony K. G. złożył wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20), który orzekł o niezgodności art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z Konstytucją. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił uwzględnienia wniosku, wskazując, że wyrok TK nie jest przesłanką do uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 114 ustawy emerytalnej. Ubezpieczony wniósł odwołanie od tej decyzji. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił odwołanie. Sąd uznał, że podstawą do wzruszenia prawomocnej decyzji organu rentowego w sytuacji, gdy akt normatywny stanowiący jej podstawę został uznany za niezgodny z Konstytucją, jest art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie art. 114 ustawy emerytalnej. Sąd podkreślił, że ubezpieczony nie skorzystał z procedury wznowienia postępowania przewidzianej w KPA, a wyrok TK z dnia 4 czerwca 2024 r. nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, co uniemożliwia jego zastosowanie. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych, które zgodnie wskazują na art. 145a KPA jako właściwą podstawę prawną w takich przypadkach. Sąd odrzucił argumentację ubezpieczonego opartą na odmiennym stanowisku Sądu Najwyższego z postanowienia z dnia 29 października 2020 r. (III UZP 4/20), wskazując na istotne różnice w stanie faktycznym i prawnym, w szczególności dotyczące składu orzekającego TK i publikacji wyroku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wzruszania prawomocnych decyzji rentowych w związku z wyrokami Trybunału Konstytucyjnego, znaczenie publikacji orzeczeń TK oraz kwestia składu orzekającego TK.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i wątpliwości co do jego składu orzekającego. Nie dotyczy bezpośrednio meritum art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu ustawy z Konstytucją stanowi podstawę do ponownego ustalenia wysokości emerytury w trybie art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z FUS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi podstawy do ponownego ustalenia wysokości emerytury w trybie art. 114 ustawy emerytalnej. Podstawą do wzruszenia decyzji w takiej sytuacji jest art. 145a KPA.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa o emeryturach i rentach z FUS nie zawiera regulacji dotyczącej wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności przepisu z Konstytucją. W takich przypadkach zastosowanie ma art. 145a KPA, który wymaga złożenia skargi o wznowienie postępowania w terminie miesiąca od wejścia w życie orzeczenia TK. Ubezpieczony nie skorzystał z tej procedury, a art. 114 ustawy emerytalnej dotyczy innych przesłanek, takich jak nowe dowody czy okoliczności.
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, może być podstawą do zastosowania przez organ rentowy lub sąd?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, nie wszedł w życie i nie może być podstawą do zastosowania przez organ rentowy lub sąd.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 190 Konstytucji RP i ustawą o ogłaszaniu aktów normatywnych, orzeczenie TK wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Publikacja na stronie internetowej TK nie jest ogłoszeniem w rozumieniu prawa. Brak publikacji w Dzienniku Ustaw oznacza, że wyrok nie wszedł w życie i nie mógł być zastosowany przez ZUS ani sąd.
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego wydany w składzie budzącym wątpliwości co do zgodności z prawem krajowym i unijnym może być podstawą do wzruszenia decyzji administracyjnej?
Odpowiedź sądu
Wyrok TK z dnia 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20) budzi wątpliwości co do zgodności jego składu orzekającego z wymogami konstytucyjnymi i unijnymi, co dodatkowo podważa jego moc prawną.
Uzasadnienie
Sąd szczegółowo analizuje wyrok ETPCz w sprawie X. F. przeciwko Polsce, wskazując na naruszenie prawa do sądu ustanowionego ustawą z powodu wadliwego składu TK. Stwierdza, że wyrok TK z dnia 4 czerwca 2024 r. został wydany przez skład, który może nie spełniać wymogów konstytucyjnych i unijnych, co stanowi dodatkową przesłankę do jego nieuznania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 114
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania w związku z wyrokiem TK o niezgodności przepisu z Konstytucją.
k.p.a. art. 145a
Kodeks postępowania administracyjnego
Stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 190
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa wejście w życie orzeczeń TK z dniem ogłoszenia i możliwość określenia innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego.
u.o.a.n. art. 9 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Orzeczenia TK dotyczące aktów normatywnych ogłoszonych w Dzienniku Ustaw ogłasza się w Dzienniku Ustaw RP.
u.e.r.f.u.s. art. 25 § ust. 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wniosek przed 6.06.2012 r.
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie odwołania jako bezzasadnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok TK nie jest podstawą do wznowienia postępowania w trybie art. 114 ustawy emerytalnej. • Podstawą do wzruszenia decyzji w związku z wyrokiem TK jest art. 145a KPA. • Wyrok TK nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, co uniemożliwia jego zastosowanie. • Skład orzekający TK w sprawie SK 140/20 budzi wątpliwości co do zgodności z prawem.
Odrzucone argumenty
Wyrok TK z dnia 4.06.2024 r. (SK 140/20) stanowi podstawę do ponownego ustalenia wysokości emerytury w trybie art. 114 ustawy emerytalnej. • Wyrok TK, mimo braku publikacji w Dzienniku Ustaw, powinien być zastosowany. • Sąd powinien zastosować konkurencyjną linię interpretacyjną SN z postanowienia III UZP 4/20.
Godne uwagi sformułowania
wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4.06.2024 r. (SK 140/20) nie jest przesłanką do uchylenia lub zmiany decyzji. • art. 145a k.p.a. stanowi podstawę do wznowienia postępowania • wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został ogłoszony Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. • wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r., w sprawie o sygn. akt SK 140/20, został bowiem wydany przez skład, który budzi wątpliwości czy odpowiada wymogom przewidzianym w standardzie unijnym, konwencyjnym i także konstytucyjnym dla sądu ustanowionego zgodnie z ustawą.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wzruszania prawomocnych decyzji rentowych w związku z wyrokami Trybunału Konstytucyjnego, znaczenie publikacji orzeczeń TK oraz kwestia składu orzekającego TK."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i wątpliwości co do jego składu orzekającego. Nie dotyczy bezpośrednio meritum art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z wyrokami Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływem na prawa obywateli, a także porusza kwestię kryzysu praworządności i wadliwego składu TK.
“Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został opublikowany i wydany przez wątpliwy skład, może zmienić Twoją emeryturę?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.