VIII U 2169/16Jedyny wspólnik spółki z oo nie może być jej pracownikiem
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją ZUS I Oddział w Ł. z dnia 4 sierpnia 2016 roku, E. W. została pozbawiona prawa do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych (emerytalnego, rentowego, chorobowego i wypadkowego) w okresie od 1 stycznia 2013 roku do 8 kwietnia 2016 roku, jako pracownik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, której była jedynym wspólnikiem. ZUS uznał, że zgłoszenie do ubezpieczeń jako pracownik było nieprawidłowe, ponieważ wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. nie może być jednocześnie jej pracownikiem. E. W. wniosła odwołanie, kwestionując decyzję ZUS. Sąd Okręgowy, analizując stan faktyczny i prawny, oddalił odwołanie. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach Kodeksu pracy (art. 22 § 1 kp) oraz orzecznictwie Sądu Najwyższego, które zgodnie wskazują, że kluczowym elementem stosunku pracy jest podporządkowanie pracodawcy. W przypadku jedynego wspólnika jednoosobowej spółki z o.o., brak jest możliwości faktycznego podporządkowania, ponieważ wspólnik ten de facto działa we własnym interesie i na własne ryzyko, a status pracodawcy i pracownika jest w jednej osobie. Sąd uznał, że umowa o pracę w takim przypadku jest pozorna lub zmierza do obejścia prawa, a tym samym nie stanowi tytułu do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi. W związku z tym, że wnioskodawczyni przegrała sprawę, została obciążona kosztami postępowania. Sąd, stosując art. 102 k.p.c., zasądził od niej jedynie część kosztów zastępstwa procesowego (1000 zł) ze względu na jej trudną sytuację majątkową (utrzymanie dwójki małoletnich dzieci, brak dochodów i oszczędności).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej niemożności nawiązania stosunku pracy przez jedynego wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. i jego podlegania ubezpieczeniom społecznym jako pracownik.
Dotyczy specyficznej sytuacji jedynego wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. w kontekście ubezpieczeń społecznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy jedyny wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może być jednocześnie jej pracownikiem podlegającym obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jedyny wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. co do zasady nie może pozostawać z tą spółką w stosunku pracy, ponieważ brak jest elementu podporządkowania pracodawcy, a czynność prawna może być uznana za pozorną lub zmierzającą do obejścia prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak jest elementu podporządkowania pracowniczego, gdy wspólnik jest jednocześnie jedynym właścicielem spółki. W takiej sytuacji wspólnik działa we własnym interesie i na własne ryzyko, a status pracodawcy i pracownika jest połączony w jednej osobie, co wyklucza możliwość nawiązania stosunku pracy w rozumieniu art. 22 § 1 k.p.
Czy zawarcie umowy o pracę w celu objęcia ubezpieczeniem społecznym stanowi obejście prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli umowa o pracę jest faktycznie realizowana i spełnia cechy stosunku pracy, samo dążenie do objęcia ubezpieczeniem nie jest obejściem prawa. Jednak w przypadku jedynego wspólnika, gdy nie ma faktycznego podporządkowania, umowa może być uznana za pozorną.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na orzecznictwo SN, które stanowi, że motywacja do zawarcia umowy o pracę nie wpływa na jej ważność, o ile stosunek pracy jest faktycznie realizowany. Jednakże, w sytuacji jedynego wspólnika, brak faktycznego podporządkowania prowadzi do wniosku o pozorności umowy lub sprzeczności z prawem (art. 22 § 1 k.p.).
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
| spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) | spółka | płatnik składek |
Przepisy (12)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pracownicy podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
u.s.u.s. art. 8 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pracownicy podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
u.s.u.s. art. 11 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pracownicy podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
u.s.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pracownicy podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy: wykonywanie pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, za wynagrodzeniem. Kluczowe cechy: osobiste wykonywanie, odpłatność, podporządkowanie.
u.s.u.s. art. 8 § ust. 6 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. podlega obowiązkowi ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, co wyłącza objęcie ubezpieczeniem jako pracownik.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.
Pomocnicze
ustawa zasiłkowa art. 1 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Osoby podlegające obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu nabywają prawo do świadczeń pieniężnych.
ustawa zasiłkowa art. 4 § ust. 1 i 2
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Nabycie prawa do zasiłku chorobowego po 30 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego.
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność oświadczenia woli złożonego dla pozoru.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Jedyny wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. nie może być jednocześnie jej pracownikiem z uwagi na brak podporządkowania. • Umowa o pracę zawarta przez jedynego wspólnika z własną spółką jest pozorna lub sprzeczna z prawem, ponieważ nie spełnia konstytutywnych cech stosunku pracy. • Przepis art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wyłącza objęcie ubezpieczeniem jako pracownik w przypadku jedynego wspólnika jednoosobowej spółki z o.o.
Odrzucone argumenty
E. W. była pracownikiem spółki i jako taka powinna podlegać ubezpieczeniom społecznym. • Zawarcie umowy o pracę miało na celu objęcie ubezpieczeniem społecznym, co nie jest obejściem prawa, jeśli umowa jest realizowana.
Godne uwagi sformułowania
jedyny wspólnik spółki z o.o. co do zasady nie może pozostawać z tą spółką w stosunku pracy, gdyż w takim przypadku status wykonawcy pracy (pracownika) zostaje „wchłonięty” przez status właściciela kapitału (pracodawcy). • tam gdzie status wykonawcy pracy (pracownika) zostaje zdominowany przez właścicielski status wspólnika spółki z o.o., nie może być mowy o zatrudnieniu w ramach stosunku pracy wspólnika, który w takiej sytuacji wykonuje czynności (nawet typowo pracownicze) na rzecz samego siebie (we własnym interesie) i na swoje własne ryzyko produkcyjne, gospodarcze i socjalne. • kierownictwo pracodawcy jest jedyną cechą rzeczywiście odróżniającą stosunek pracy od umów cywilnoprawnych.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej niemożności nawiązania stosunku pracy przez jedynego wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. i jego podlegania ubezpieczeniom społecznym jako pracownik."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji jedynego wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. w kontekście ubezpieczeń społecznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu prawnego, z którym borykają się przedsiębiorcy prowadzący jednoosobowe spółki z o.o. i stanowi praktyczne zastosowanie złożonych przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
“Jedyny wspólnik spółki z o.o. – czy może być swoim własnym pracownikiem?”
Dane finansowe
WPS: 6373,44 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.