Orzeczenie · 2023-07-10

VIII U 2113/21Umorzenie postępowania kapitał początkowy ZUS

Sąd
Sąd Okręgowy w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2023-07-10
SAOSubezpieczenia społecznekapitał początkowyŚredniaokręgowy
kapitał początkowyZUSemeryturaokresy składkoweokresy nieskładkowenauka zawoduurlop bezpłatnyubezpieczenia społeczneprawo emerytalne

Sprawa dotyczyła odwołania E. J. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiających uwzględnienia okresu praktycznej nauki zawodu oraz urlopu bezpłatnego do ustalenia kapitału początkowego. Po wydaniu przez ZUS decyzji z dnia 25.01.2023 r., która częściowo uwzględniła żądanie ubezpieczonej poprzez ponowne ustalenie kapitału początkowego z uwzględnieniem okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Państwowym (...) od 7.05 do 7.08.1987 r., Sąd Okręgowy umorzył postępowanie w tej części na podstawie art. 477(13) kpc w związku z art. 355 § 1 kpc. W pozostałym zakresie sąd oddalił odwołania jako bezzasadne. Sąd uznał, że okresy urlopu bezpłatnego (np. od 27.05.1986 r. do 2.05.1987 r.) są okresami nieskładkowymi zgodnie z art. 7 pkt 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a nie składkowymi, nawet jeśli były związane z opieką nad dzieckiem. Ponadto, sąd stwierdził brak dowodów na udowodnienie zatrudnienia wnioskodawczyni w okresie od 1.09.1977 r. do 31.08.1980 r. w (...) (...) po ukończeniu szkoły handlowej w dniu 28.01.1980 r., co czyniło niemożliwym zaliczenie tego okresu jako praktyk zawodowych związanych z nauką. Ciężar udowodnienia spornych okresów składkowych spoczywał na wnioskodawczyni, a dostępne dowody (świadectwo pracy, karty wynagrodzeń) potwierdzały zatrudnienie jedynie w okresach od 1.09.1977 r. do 6.02.1978 r. oraz okres praktyk zawodowych od 15.02.1978 r. do 1.12.1979 r. Sąd podkreślił, że w postępowaniu sądowym można korzystać z wszelkich środków dowodowych, ale twierdzenia muszą być udowodnione, a sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania dowodów z urzędu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie okresów składkowych i nieskładkowych przy kapitale początkowym, znaczenie dowodów w postępowaniu ubezpieczeniowym, skutki zmiany decyzji ZUS w trakcie postępowania sądowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sprzed 1999 r. i interpretacji przepisów dotyczących kapitału początkowego.

Zagadnienia prawne (4)

Czy okres praktycznej nauki zawodu odbywanej w ramach szkoły zawodowej, połączonej z pracą u pracodawcy, może być zaliczony do okresów składkowych przy ustalaniu kapitału początkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, okres praktycznej nauki zawodu, jeśli był związany z umową o naukę zawodu i wykonywaniem pracy, może być zaliczony jako okres składkowy, pod warunkiem odpowiedniego udokumentowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że okres praktyk zawodowych od 15.02.1978 r. do 1.12.1979 r. został prawidłowo uwzględniony przez ZUS, ponieważ został udokumentowany kartami wynagrodzeń i świadectwem pracy.

Czy okres urlopu bezpłatnego, w tym urlopu związanego z opieką nad dzieckiem, może być zaliczony do okresów składkowych przy ustalaniu kapitału początkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, okresy urlopu bezpłatnego, w tym urlopu wychowawczego, są traktowane jako okresy nieskładkowe zgodnie z art. 7 pkt 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i nie mogą być zaliczone do okresów składkowych.

Uzasadnienie

Sąd powołując się na przepisy ustawy emerytalnej oraz orzecznictwo, jednoznacznie stwierdził, że okresy urlopu bezpłatnego i wychowawczego są okresami nieskładkowymi, nawet jeśli były związane z opieką nad dzieckiem, i nie mogą być traktowane jako okresy składkowe.

Jakie dowody są wystarczające do udowodnienia okresów zatrudnienia i wynagrodzenia w celu ustalenia kapitału początkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W postępowaniu sądowym można korzystać z wszelkich środków dowodowych dopuszczonych przez Kodeks postępowania cywilnego, w tym zeznań świadków, jednakże twierdzenia muszą być udowodnione w sposób niebudzący wątpliwości, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że choć w postępowaniu sądowym ograniczenia dowodowe są mniejsze niż przed organem rentowym, to wnioskodawca ma obowiązek udowodnienia swoich twierdzeń, a sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania dowodów z urzędu. Brak wystarczających dowodów na okres zatrudnienia po ukończeniu szkoły uniemożliwił jego zaliczenie.

Czy zmiana decyzji przez organ rentowy w trakcie postępowania sądowego wpływa na jego dalszy bieg?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zmiana decyzji przez organ rentowy uwzględniająca w całości lub w części żądanie strony powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 477(13) kpc, zgodnie z którym wydanie przez organ rentowy decyzji uwzględniającej żądanie strony przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd skutkuje umorzeniem postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Umorzenie postępowania w części i oddalenie odwołań w pozostałym zakresie
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
E. J. (1)osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (13)

Główne

u.e.r.FUS art. 173 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., którzy przed wejściem w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne, ustala się kapitał początkowy.

u.e.r.FUS art. 174 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Wartość kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12.

u.e.r.FUS art. 174 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy: okresy składkowe (art. 6), okresy nieskładkowe (art. 7 pkt 5), oraz inne okresy nieskładkowe (art. 7 pkt 1-4 i 6-12) w ograniczonym wymiarze.

u.e.r.FUS art. 174 § 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999 r.

u.e.r.FUS art. 6 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okresami składkowymi są okresy ubezpieczenia oraz okresy opłacania składek na ubezpieczenie społeczne.

u.e.r.FUS art. 6 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Za okresy składkowe uważa się również przypadające przed dniem 15.11.1991 r. okresy zatrudnienia młodocianych na warunkach określonych w przepisach obowiązujących przed dniem 1.01.1975 r., w tym okresy szkolenia zawodowego młodzieży odbywane w formie praktycznej nauki zawodu.

u.e.r.FUS art. 7 § 5

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okresami nieskładkowymi są m.in. okresy urlopu wychowawczego, urlopu bezpłatnego udzielonego na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących opiekujących się małymi dziećmi, oraz okresy niewykonywania pracy z powodu opieki nad dzieckiem.

k.p.c. art. 477 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

Zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji lub innego orzeczenia przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd, przez wydanie decyzji lub orzeczenia uwzględniającego w całości lub w części żądanie strony, powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części.

Pomocnicze

k.p.c. art. 355 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd umorzy postępowanie, jeżeli powód ze skutkiem prawnym cofnął pozew, strony zawarły ugodę lub została zatwierdzona ugoda zawarta przed mediatorem albo z innych przyczyn wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Strony są obowiązane przedstawiać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wynikają skutki prawne.

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie.

rozp. MPiPS art. 22 § 1

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej

Środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okresy urlopu bezpłatnego i wychowawczego są okresami nieskładkowymi. • Brak wystarczających dowodów na udowodnienie okresu zatrudnienia po ukończeniu szkoły. • Zmiana decyzji przez ZUS w trakcie postępowania skutkuje umorzeniem postępowania w części.

Odrzucone argumenty

Okres praktycznej nauki zawodu powinien być zaliczony jako okres składkowy. • Okres urlopu bezpłatnego związanego z opieką nad dzieckiem powinien być zaliczony jako okres składkowy. • Cały okres nauki w szkole handlowej (1977-1980) powinien być zaliczony jako okres zatrudnienia/praktyk.

Godne uwagi sformułowania

Trudno więc uznać iż po ukończeniu szkoły odbywała nadal praktyki związane z nauką. • Ciężar wykazania spornych okresów składkowych obciążał wnioskodawcę. • Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie okresów składkowych i nieskładkowych przy kapitale początkowym, znaczenie dowodów w postępowaniu ubezpieczeniowym, skutki zmiany decyzji ZUS w trakcie postępowania sądowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sprzed 1999 r. i interpretacji przepisów dotyczących kapitału początkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób tematu ustalania kapitału początkowego i emerytury, z praktycznymi wskazówkami dotyczącymi dowodzenia okresów zatrudnienia i interpretacji przepisów.

Jak udowodnić lata pracy do emerytury? Sąd rozstrzyga w sprawie kapitału początkowego.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst