VIII U 1743/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 9.07.2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił J. K. ponownego ustalenia wysokości emerytury na podstawie art. 114 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, wskazując, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4.06.2024 r. (SK 140/20) nie jest przesłanką do uchylenia lub zmiany decyzji. Ubezpieczony złożył odwołanie, podnosząc, że art. 114 ustawy emerytalnej jest podstawą do ponownego ustalenia wysokości emerytury. Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił stan faktyczny, zgodnie z którym J. K. pobierał wcześniejszą emeryturę, a następnie przyznano mu emeryturę powszechną, która została pomniejszona o kwotę pobranych wcześniejszych świadczeń. Po kolejnych wyrokach TK i SN, ubezpieczony ponownie wnioskował o przeliczenie emerytury w związku z wyrokiem TK z 4.06.2024 r. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, argumentując, że zgodnie z orzecznictwem, wzruszenie decyzji organu rentowego w oparciu o wyrok TK uznający przepis za niezgodny z Konstytucją możliwe jest jedynie w trybie art. 145a KPA, a nie art. 114 ustawy emerytalnej. Sąd podkreślił, że wyrok TK z 4.06.2024 r. nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, a skład orzekający TK budzi wątpliwości co do zgodności ze standardami unijnymi i konwencyjnymi, co odróżnia tę sprawę od precedensowego postanowienia SN z III UZP 4/20. W związku z brakiem podstawy prawnej do zastosowania art. 114 ustawy emerytalnej, sąd oddalił odwołanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOgraniczenia w stosowaniu wyroków Trybunału Konstytucyjnego do wzruszania prawomocnych decyzji administracyjnych, zwłaszcza w kontekście braku publikacji wyroku i wątpliwości co do składu orzekającego TK.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK oraz wątpliwości co do jego konstytucyjności, a także rozróżnienia między trybem art. 114 ustawy emerytalnej a art. 145a KPA.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający przepis ustawy za niezgodny z Konstytucją może stanowić podstawę do ponownego ustalenia wysokości emerytury w trybie art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z FUS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi bezpośredniej podstawy do ponownego ustalenia wysokości emerytury w trybie art. 114 ustawy emerytalnej. Jedyną drogą do wzruszenia prawomocnej decyzji w takiej sytuacji jest postępowanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145a KPA.
Uzasadnienie
Sąd argumentuje, że ustawa o emeryturach i rentach nie zawiera regulacji pozwalającej na wzruszenie prawomocnej decyzji na podstawie wyroku TK, a jedynie przepisy KPA (art. 145a) przewidują taką możliwość w określonym terminie. Instytucja z art. 114 ustawy emerytalnej ma inny charakter i cel, a wyrok TK z 4.06.2024 r. nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, a jego skład budzi wątpliwości.
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego wydany w niepełnym składzie lub nieopublikowany w Dzienniku Ustaw może być podstawą do zastosowania art. 114 ustawy emerytalnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TK, który nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw i którego skład orzekający budzi wątpliwości co do zgodności z prawem, nie może być podstawą do zastosowania art. 114 ustawy emerytalnej.
Uzasadnienie
Sąd wskazuje na brak publikacji wyroku TK w Dzienniku Ustaw, co uniemożliwia jego wejście w życie i zastosowanie. Ponadto, podnosi wątpliwości co do składu orzekającego TK, powołując się na orzecznictwo ETPCz dotyczące naruszenia prawa do sądu ustanowionego ustawą.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczony/wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy/pozwany |
Przepisy (5)
Główne
ustawa emerytalna art. 114 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Nie stanowi podstawy do wzruszenia prawomocnej decyzji na podstawie wyroku TK.
KPA art. 145a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 25 § 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób składających wniosek przed 6.06.2012 r.
KPA art. 145a § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania - jeden miesiąc od wejścia w życie orzeczenia TK.
Konstytucja RP art. 190 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie TK o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok TK nie jest podstawą do wzruszenia decyzji w trybie art. 114 ustawy emerytalnej. • Jedyną podstawą prawną do wzruszenia decyzji w oparciu o wyrok TK jest art. 145a KPA. • Wyrok TK z 4.06.2024 r. nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw. • Skład orzekający TK w sprawie SK 140/20 budzi wątpliwości co do zgodności ze standardami unijnymi i konwencyjnymi.
Odrzucone argumenty
Art. 114 ustawy emerytalnej stanowi podstawę do ponownego ustalenia wysokości emerytury w związku z wyrokiem TK. • Wyrok TK z 4.06.2024 r. powinien być podstawą do przeliczenia emerytury.
Godne uwagi sformułowania
„swoiste wznowienie postępowania” • „nie ma kompetencji do oceny zgodności z Konstytucją obowiązujących przepisów prawa” • „nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej” • „wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r., wydany w sprawie SK 140/20, został bowiem wydany przez skład, który budzi wątpliwości czy odpowiada wymogom przewidzianym w standardzie unijnym, konwencyjnym i także konstytucyjnym dla sądu ustanowionego zgodnie z ustawą”
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ograniczenia w stosowaniu wyroków Trybunału Konstytucyjnego do wzruszania prawomocnych decyzji administracyjnych, zwłaszcza w kontekście braku publikacji wyroku i wątpliwości co do składu orzekającego TK."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK oraz wątpliwości co do jego konstytucyjności, a także rozróżnienia między trybem art. 114 ustawy emerytalnej a art. 145a KPA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z wpływem orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego na prawa obywateli, a także kwestii proceduralnych i konstytucyjnych dotyczących samego TK. Jest to temat budzący zainteresowanie prawników i osób zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych.
“Wyrok TK nie zawsze oznacza przeliczenie emerytury – sąd wyjaśnia, kiedy można wzruszyć decyzję ZUS.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.