Orzeczenie · 2016-09-29

VIII SA/Wa 142/16Przedawnienie ustalenia zobowiązania podatkowego spadkobiercy

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2016-09-29
NSAPodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyPITspadkobiercaspadkodawcaprzedawnienieOrdynacja podatkowadecyzja ustalającapostępowanie podatkoweWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., która uchyliła decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. i ustaliła zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok od dochodu spadkodawcy R. W. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym dotyczące przedawnienia zobowiązania. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezprzedmiotowość postępowania z powodu przedawnienia. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy do zobowiązania podatkowego ustalanej decyzją na podstawie art. 104 § 3 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie termin przedawnienia określony w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd, powołując się na orzecznictwo, uznał, że decyzja ta ma charakter konstytutywny i do jej doręczenia stosuje się art. 68 § 1 Op, co oznacza, że termin na jej doręczenie upłynął przed wszczęciem postępowania. W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, umorzył postępowanie podatkowe oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w przypadku śmierci podatnika w trakcie roku podatkowego i ustalania zobowiązania wobec spadkobierców na podstawie art. 104 Ordynacji podatkowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania zobowiązania podatkowego po zmarłym podatniku na podstawie art. 104 Ordynacji podatkowej, a nie odpowiedzialności spadkobiercy na podstawie art. 100 Op.

Zagadnienia prawne (3)

Czy do decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego na podstawie art. 104 § 3 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie termin przedawnienia określony w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego na podstawie art. 104 § 3 Ordynacji podatkowej ma charakter konstytutywny i podlega przepisom o przedawnieniu określonym w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja wydana na podstawie art. 104 § 3 Op ma charakter konstytutywny i kreuje zobowiązanie podatkowe spadkobiercy. W związku z tym, termin na jej doręczenie podlega regulacji art. 68 § 1 Op, a jego upływ skutkuje niepowstaniem zobowiązania podatkowego.

Czy postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego od spadkodawcy, wszczęte po upływie terminu określonego w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, jest bezprzedmiotowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli decyzja ustalająca zobowiązanie nie została doręczona w terminie, postępowanie staje się bezprzedmiotowe z powodu przedawnienia.

Uzasadnienie

Skoro termin na doręczenie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe na podstawie art. 104 § 3 Op upłynął (zgodnie z art. 68 § 1 Op i art. 99 Op), to wszczęcie postępowania i wydanie decyzji po tym terminie nastąpiło z naruszeniem prawa, co skutkuje bezprzedmiotowością postępowania i koniecznością jego umorzenia.

Jaki jest charakter prawny decyzji wydawanej na podstawie art. 104 § 3 Ordynacji podatkowej w kontekście przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego na podstawie art. 104 § 3 Ordynacji podatkowej ma charakter konstytutywny.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że w przeciwieństwie do decyzji o odpowiedzialności spadkobiercy (art. 100 Op), decyzja z art. 104 § 3 Op nie tylko stwierdza istniejący obowiązek, ale faktycznie ustala i kreuje zobowiązanie podatkowe spadkobiercy, co uzasadnia zastosowanie przepisów o przedawnieniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. i umorzono postępowanie podatkowe.

Przepisy (12)

Główne

Op art. 233 § 1 pkt 2 lit. a

Ordynacja podatkowa

Organ odwoławczy winien był umorzyć postępowanie w sprawie, stosując ten przepis po stwierdzeniu przedawnienia.

Op art. 104 § § 3

Ordynacja podatkowa

Decyzja ustalająca wysokość zobowiązania lub stwierdzająca nadpłatę miała być doręczona spadkobiercom po upływie określonego terminu.

Op art. 21 § § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej jego wysokość.

Op art. 68 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Op art. 208 § § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego.

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c oraz § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji i umorzenia postępowania przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

Op art. 97 § § 1

Ordynacja podatkowa

Spadkobiercy przejmują majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.

updof art. 8 § ust. 1 i 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zasady rozliczania kosztów uzyskania przychodów w spółkach niebędących osobami prawnymi.

updof art. 45 § ust. 1, ust. 3b, ust. 4 pkt 1 i ust. 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Obowiązek składania zeznań podatkowych i wydawania decyzji określających wysokość zobowiązania.

Op art. 70 § § 1

Ordynacja podatkowa

Ogólny termin przedawnienia zobowiązania podatkowego (5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności).

Op art. 99

Ordynacja podatkowa

Zawieszenie biegu terminów przedawnienia od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, nie dłużej niż 2 lata od śmierci spadkodawcy.

k.c. art. 922 § § 1

Kodeks cywilny

Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą na spadkobierców.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej do decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe na podstawie art. 104 § 3 Ordynacji podatkowej. • Przedawnienie terminu na doręczenie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe. • Bezprzedmiotowość postępowania podatkowego z powodu upływu terminu przedawnienia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów podatkowych opierająca się na art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej i uznająca, że termin przedawnienia rozpoczął bieg w dniu [...] stycznia 2011 r.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego na podstawie art. 104 § 3 Ordynacji podatkowej ma charakter konstytutywny. • Zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. • Postępowanie podatkowe podlega umorzeniu w przypadku przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Skład orzekający

Artur Kot

przewodniczący

Justyna Mazur

sprawozdawca

Iwona Owsińska-Gwiazda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w przypadku śmierci podatnika w trakcie roku podatkowego i ustalania zobowiązania wobec spadkobierców na podstawie art. 104 Ordynacji podatkowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania zobowiązania podatkowego po zmarłym podatniku na podstawie art. 104 Ordynacji podatkowej, a nie odpowiedzialności spadkobiercy na podstawie art. 100 Op.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia w prawie podatkowym, które ma bezpośrednie przełożenie na sytuację spadkobierców i może być interesująca dla szerokiego grona prawników i podatników.

“Czy zobowiązanie podatkowe spadkodawcy może się przedawnić? WSA wyjaśnia kluczowe zasady.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst