V CZ 50/21
Podsumowanie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie syndyka masy upadłości na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty, uznając brak wystarczających dowodów na zwolnienie od kosztów sądowych.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie syndyka masy upadłości na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Skarga została odrzucona z powodu nieuiszczenia opłaty od niej, po wcześniejszym oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy uznał, że syndyk nie wykazał wystarczająco swojej trudnej sytuacji finansowej, aby uzasadnić zwolnienie od kosztów, a przedłożone dokumenty (wyciąg z rachunku, bilans) były niewystarczające. W konsekwencji, zażalenie zostało oddalone.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie powoda, Syndyka masy upadłości "W." S.A. w W., na postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 15 czerwca 2021 r., które odrzuciło skargę kasacyjną powoda od wyroku tego Sądu z 12 lutego 2021 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, ponieważ wcześniej oddalono wniosek powoda o zwolnienie od kosztów sądowych, a opłata od skargi nie została uiszczona w terminie. Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów dotyczących kosztów sądowych. Sąd Najwyższy przypomniał, że postanowienie o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega zaskarżeniu samo w sobie, ale może być kontrolowane w ramach zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy podkreślił, że podmiot ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych musi wykazać swoją trudną sytuację majątkową z należytą starannością, a samo otwarcie postępowania upadłościowego nie jest samoistną podstawą do zwolnienia. W ocenie Sądu Najwyższego, przedłożone przez powoda dokumenty (wyciąg z rachunku za jeden miesiąc i bilans za 2017 r.) były niewystarczające do wykazania przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych w 2021 r. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wydane przez sąd odwoławczy nie podlega zaskarżeniu samo w sobie, ale jego kontrola jest dopuszczalna w ramach rozpoznawania przez Sąd Najwyższy zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na przepisy k.p.c. dotyczące zaskarżalności postanowień oraz na utrwalone orzecznictwo, wskazując, że kontrola postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów jest możliwa w ramach zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
W. Sp. z o.o. w D.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk masy upadłości "W." S.A. w W. | osoba_fizyczna | powód |
| W. Sp. z o.o. w D. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.c. art. 10 § ust. 1-3
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.c. art. 10 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.c. art. 103 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających dowodów na wykazanie przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych przez stronę w upadłości. Niewystarczające dokumenty finansowe przedstawione przez stronę ubiegającą się o zwolnienie od kosztów sądowych.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. przez Sąd Apelacyjny. Zarzut naruszenia art. 10 ust. 1-3 u.k.s.c.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienie o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, wydane przez sąd odwoławczy, nie podlega zaskarżeniu. Podmiot ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych jest zobligowany nie tylko przytoczyć fakty, które mają przemawiać za uwzględnieniem wniosku, ale spoczywa też na nim ciężar wykazania tych okoliczności. Upadłość czy też otwarcie postępowania sanacyjnego nie stanowią samoistnej podstawy do zwolnienia strony od kosztów sądowych, a strona nadal zobligowana jest wykazać, iż jej aktywa nie pozwalają na pokrycie tych kosztów.
Skład orzekający
Mariusz Łodko
przewodniczący
Marcin Łochowski
sprawozdawca
Joanna Misztal-Konecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych w przypadku masy upadłości, wymogi dowodowe przy wnioskach o zwolnienie od kosztów, kontrola postanowień o odmowie zwolnienia od kosztów w ramach zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą kasacyjną i wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z kosztami sądowymi i dostępem do wymiaru sprawiedliwości dla podmiotów w trudnej sytuacji finansowej, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Masa upadłości chce zwolnienia z kosztów sądowych – czy wystarczy bilans sprzed lat?”
Sektor
inne
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN Sygn. akt V CZ 50/21 POSTANOWIENIE Dnia 16 września 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mariusz Łodko (przewodniczący) SSN Marcin Łochowski (sprawozdawca) SSN Joanna Misztal-Konecka w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości "W." S.A. w W. przeciwko W. Sp. z o.o. w D. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 września 2021 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt I AGa [...], oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w [...] postanowieniem z 15 czerwca 2021 r. odrzucił skargę kasacyjną powoda od wyroku tego Sądu z 12 lutego 2021 r. Sąd drugiej instancji wskazał, że postanowieniem z 11 maja 2021 r. oddalono wniosek powoda o zwolnienie od kosztów sądowych. Odpis tego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi powoda 14 maja 2021 r. Zatem termin do uiszczenia opłaty upłynął 21 maja 2021 r. Opłata od skargi nie została uiszczona, co uzasadniało odrzucenie skargi. Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wniósł powód, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie oraz ponowne rozpoznanie wniosku syndyka o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący zarzucił naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. i art. 10 ust. 1-3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 775 ze zm., dalej: u.k.s.c.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Postanowienie o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, wydane przez sąd odwoławczy, nie podlega zaskarżeniu (art. 394 1 , 394 2 § 1 i § 1 1 k.p.c.). Dopuszczalna jest natomiast jego kontrola w ramach rozpoznawania przez Sąd Najwyższy zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zgodnie z art. 380 k.p.c. w zw. z art. 398 21 k.p.c. w zw. z art. 394 1 § 3 k.p.c. (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 czerwca 2020 r., III CZ 46/19). Zarzuty powoda dotyczące postanowienia z 11 maja 2021 r. nie są zasadne. Przede wszystkim, niezrozumiałe jest podniesienie w zażaleniu zarzutu naruszenia art. 10 ust. 1-3 u.k.s.c., który to przepis nie zawiera żadnych ustępów i składa się z jednego zdania („Opłatę należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie”). Ponadto, zgodnie z art. 103 ust. 1 u.k.s.c. sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. P odmiot ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych jest zobligowany nie tylko przytoczyć fakty, które mają przemawiać za uwzględnieniem wniosku, ale spoczywa też na nim ciężar wykazania tych okoliczności. Prezentowane w tym zakresie środki dowodowe powinny być dostosowane do konkretnej osoby prawnej (jednostki organizacyjnej), przedstawiać jej sytuację z należytą starannością, z zachowaniem zasady lojalnej współpracy z sądem oraz umożliwiać kompleksową i rzetelną ocenę sytuacji majątkowej takiego podmiotu (postanowienie Sądu Najwyższego z 19 listopada 2020 r., V CZ 64/20; zob. też np. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2017 r., V CZ 84/16). Należy przy tym wskazać, że upadłość czy też otwarcie postępowania sanacyjnego nie stanowią samoistnej podstawy do zwolnienia strony od kosztów sądowych, a strona nadal zobligowana jest wykazać, iż jej aktywa nie pozwalają na pokrycie tych kosztów (postanowienie Sądu Najwyższego z 15 października 2020 r., V CZ 53/20, zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z 20 lipca 2020 r., IV CZ 30/20). Sąd Najwyższy podziela stanowisko Sądu Apelacyjnego, że strona powodowa nie wykazała przesłanek z art. 103 ust. 1 u.k.s.c. uprawniających sąd do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych - opłaty od skargi kasacyjnej. W tym zakresie nie było wystarczające przedłożenie wyciągu z rachunku bankowego za jeden miesiąc oraz bilansu finansowego za 2017 r. w sytuacji, gdy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został złożony w 2021 r. Skoro skarżący nie podważył skutecznie oceny Sądu Apelacyjnego co do niewykazania przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych, to brak podstaw do zakwestionowania trafności zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu jej nieopłacenia. Dlatego Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 k.p.c. w zw. z art. 394 1 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie powoda. jw
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę