VIII GC 2/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. W. wniósł pozew o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci aktu notarialnego z dnia 24 września 2010 r., który stanowił umowę pożyczki. Powód domagał się pozbawienia wykonalności ponad kwotę 400.000 zł należności głównej, wskazując na przedawnienie roszczenia. Sąd Okręgowy w Szczecinie, rozpoznając sprawę, ustalił, że umowa pożyczki została zawarta w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej przez obie strony, co skutkowało zastosowaniem 3-letniego terminu przedawnienia. Termin ten upłynął 24 września 2015 r., co oznaczało, że roszczenie osobiste powoda uległo przedawnieniu. Sąd podkreślił jednak, że powód ustanowił na swojej nieruchomości hipotekę zwykłą w kwocie 592.000 zł (obejmującej należność główną i odsetki) na zabezpieczenie pożyczki. Zgodnie z art. 77 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie pozbawia wierzyciela prawa do zaspokojenia z nieruchomości. W związku z tym, sąd częściowo uwzględnił powództwo, pozbawiając wykonalności tytuł wykonawczy ponad kwotę 592.000 zł zabezpieczoną hipoteką, jednocześnie zastrzegając powodowi prawo do powoływania się na ograniczenie odpowiedzialności do tej nieruchomości. W pozostałym zakresie powództwo zostało oddalone. Sąd uznał również, że pozwana nie udowodniła przerwania biegu przedawnienia poprzez wpłatę 5.000 zł w dniu 18 listopada 2013 r., gdyż dokument KP nie zawierał podpisu powoda i nie było innych dowodów potwierdzających tę transakcję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie z umowy pożyczki zawartej między przedsiębiorcami ulega przedawnieniu w terminie 3 lat, czy 10 lat?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie z umowy pożyczki zawartej między przedsiębiorcami w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą podlega 3-letniemu terminowi przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa pożyczki została zawarta w związku z działalnością gospodarczą stron, co potwierdza treść umowy (powód jako przedsiębiorca) oraz przedmiot działalności pozwanej spółki (udzielanie pożyczek). W związku z tym zastosowano krótszy, 3-letni termin przedawnienia.
Czy przedawnienie roszczenia osobistego dłużnika wpływa na możliwość zaspokojenia wierzyciela z nieruchomości obciążonej hipoteką?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedawnienie roszczenia osobistego nie pozbawia wierzyciela hipotecznego uprawnienia do zaspokojenia się z nieruchomości obciążonej hipoteką.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 77 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką ma skutki jedynie w sferze obligacyjnej i nie pozbawia wierzyciela prawa do zaspokojenia z nieruchomości. Właściciel nieruchomości obciążonej hipoteką nie może podnosić zarzutu przedawnienia w odniesieniu do odpowiedzialności rzeczowej.
Czy wniosek o wszczęcie egzekucji złożony po upływie terminu przedawnienia przerywa bieg przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wszczęcie egzekucji złożony po upływie terminu przedawnienia nie przerywa biegu przedawnienia.
Uzasadnienie
Skutek przerwania biegu przedawnienia na skutek złożenia wniosku egzekucyjnego może nastąpić tylko wtedy, gdy wniosek ten zostanie złożony przed upływem terminu przedawnienia. W niniejszej sprawie wniosek egzekucyjny został złożony po upływie terminu przedawnienia roszczenia osobistego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. W. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Termin przedawnienia roszczeń wynosi 10 lat, a roszczeń o świadczenia okresowe oraz związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – 3 lata.
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dłużnik może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane.
u.k.w.h. art. 65 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
W celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości (hipoteka).
u.k.w.h. art. 77
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką pociąga za sobą tylko skutki w sferze obligacyjnej. Nie pozbawia natomiast wierzyciela hipotecznego uprawnienia do zaspokojenia się z nieruchomości.
Pomocnicze
k.c. art. 117 § § 2
Kodeks cywilny
Po upływie terminu przedawnienia dłużnik może uchylić się od zaspokojenia roszczenia.
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli tytuł wykonawczy dotyczy świadczenia w części zabezpieczonego rzeczowo, sąd może ograniczyć odpowiedzialność dłużnika do przedmiotu zabezpieczenia.
k.p.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw, sądzeniem lub egzekwowaniem praw albo przed sądem polubownym przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia albo zabezpieczenia roszczenia.
k.p.c. art. 123 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Bieg przedawnienia przerywa się przez uznanie roszczenia przez dłużnika.
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość rzeczy zamiennych, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
u.k.w.h. art. 69
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Hipoteka zabezpiecza także roszczenia o odsetki nieprzedawnione oraz o przyznane koszty postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie roszczenia osobistego powoda z tytułu umowy pożyczki, która była związana z działalnością gospodarczą. • Niezależność odpowiedzialności rzeczowej (hipoteka) od przedawnienia roszczenia osobistego.
Odrzucone argumenty
Roszczenie pozwanej nie uległo przedawnieniu, ponieważ umowa pożyczki nie była związana z działalnością gospodarczą (argument odrzucony). • Przerwanie biegu przedawnienia poprzez wpłatę 5.000 zł w dniu 18 listopada 2013 r. (argument odrzucony z powodu braku dowodów). • Przerwanie biegu przedawnienia poprzez złożenie wniosku egzekucyjnego w dniu 18 października 2016 r. (argument odrzucony, ponieważ wniosek złożono po upływie terminu przedawnienia).
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność rzeczowa jest wyłączna. • Przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką pociąga za sobą tylko skutki w sferze obligacyjnej. • Właścicielowi nieruchomości obciążonej nie przysługuje zarzut przedawnienia.
Skład orzekający
Rafał Lila
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia roszczeń w kontekście umów gospodarczych oraz relacji między odpowiedzialnością osobistą a rzeczową (hipoteką), co jest kluczowe dla praktyków prawa gospodarczego i finansowego.
“Przedawniona pożyczka? Niekoniecznie, jeśli zabezpieczono ją hipoteką!”
Dane finansowe
WPS: 592 000 PLN
pozbawienie_wykonalnosci_do_kwoty: 592 000 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.