Orzeczenie · 2019-07-12

VIII GA 726/18

Sąd
Sąd Okręgowy
Data
2019-07-12
SAOSGospodarczetransportŚredniaokręgowy
przewóztransportCMRpotrącenieprzedawnienieszkodaodszkodowaniekosztyapelacja

Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę za przewóz towarów, gdzie pozwany przyznał istnienie długu, ale zgłosił zarzut potrącenia z tytułu uszkodzenia innego towaru podczas przewozu realizowanego przez powoda. Sąd pierwszej instancji oddalił zarzut potrącenia, uznając roszczenie pozwanego za przedawnione i nieudowodnione co do wysokości. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację pozwanego, przeprowadził dodatkowe postępowanie dowodowe, w tym dowód z wniosku o zawezwanie do próby ugodowej, który przerwał bieg terminu przedawnienia. Sąd odwoławczy uznał, że roszczenie pozwanego nie było przedawnione w dacie złożenia oświadczenia o potrąceniu, a także było udowodnione co do wysokości, zgodnie z przepisami Konwencji CMR. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, uwzględnił zarzut potrącenia i oddalił powództwo, zasądzając jednocześnie od powoda na rzecz pozwanego koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń w transporcie międzynarodowym (CMR) oraz skuteczności zarzutu potrącenia, a także dopuszczalności przeprowadzania nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przewozu międzynarodowego i zarzutu potrącenia.

Zagadnienia prawne (5)

Czy zarzut potrącenia zgłoszony przez pozwanego, oparty na roszczeniu o odszkodowanie za uszkodzenie towaru w transporcie, jest skuteczny, jeśli roszczenie to mogło ulec przedawnieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zarzut potrącenia jest skuteczny, ponieważ czynność zmierzająca do dochodzenia roszczenia (wniosek o zawezwanie do próby ugodowej) przerwała bieg terminu przedawnienia, a roszczenie było również udowodnione co do wysokości.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że wniosek o zawezwanie do próby ugodowej złożony przed upływem terminu przedawnienia przerwał jego bieg zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 k.c. Ponadto, sąd ocenił, że pozwany udowodnił wysokość szkody na podstawie dokumentów i przepisów CMR, co pozwoliło na skuteczne zgłoszenie potrącenia.

Czy roszczenie o odszkodowanie za uszkodzenie towaru w transporcie drogowym, podlegające Konwencji CMR, uległo przedawnieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został przerwany przez złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy ustalił, że wniosek o zawezwanie do próby ugodowej z dnia 5 kwietnia 2018 roku, złożony przed upływem rocznego terminu przedawnienia (który rozpoczął bieg najwcześniej 7 kwietnia 2018 roku), przerwał bieg tego terminu zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 k.c.

Czy sąd drugiej instancji może przeprowadzić dowód z dokumentów, które nie były przedstawione w sądzie pierwszej instancji, jeśli ich przeprowadzenie jest niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd drugiej instancji może przeprowadzić nowe dowody i fakty, jeśli jest to uzasadnione sytuacją procesową, a pominięcie ich oznaczałoby wydanie orzeczenia w sposób oczywiście nieodpowiadający faktom.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na art. 381 k.p.c. (oraz art. 505¹¹ § 1 k.p.c.), wskazując, że sytuacja, w której zasadność zgłoszonego do potrącenia roszczenia zależy wyłącznie od ustalenia jednego faktu na podstawie dokumentu, uzasadnia przeprowadzenie postępowania dowodowego przed sądem drugiej instancji.

Jakie przepisy regulują odpowiedzialność przewoźnika za uszkodzenie towaru w transporcie międzynarodowym?

Odpowiedź sądu

Odpowiedzialność przewoźnika reguluje Konwencja CMR, która wprowadza domniemanie jego odpowiedzialności od przyjęcia towaru, chyba że udowodni jedną z przyczyn wyłączających odpowiedzialność.

Uzasadnienie

Sąd przyjął, że stosunki prawne stron podlegają Konwencji CMR. Norma art. 17 ust. 1 CMR wprowadza domniemanie odpowiedzialności przewoźnika, a art. 18 ust. 2 CMR stanowi, że przewoźnik musi udowodnić, że szkoda wynikała z jednej z przyczyn wymienionych w art. 17 ust. 4 CMR.

Czy przepis art. 39 Konwencji CMR ma zastosowanie do sytuacji podzlecenia przewozu?

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 39 CMR dotyczy stosunków między kolejnymi przewoźnikami wykonującymi przewóz sukcesywnie na jednej trasie, a nie sytuacji podzlecenia.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 39 CMR znajduje zastosowanie w relacjach między kolejnymi przewoźnikami, a sytuacja podzlecenia przewozu jest regulowana przez art. 474 k.c. i art. 32 CMR, a nie przepisy kodeksu cywilnego i prawa przewozowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
pozwany

Strony

NazwaTypRola
C. K.osoba_fizycznapowód
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytową w W.spółkapozwany

Przepisy (16)

Główne

CMR art. 32 § 1

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów

Roszczenia wynikające z konwencji przedawniają się z upływem roku.

k.c. art. 123 § 1

Kodeks cywilny

Zawezwanie do próby ugodowej przerywa bieg przedawnienia.

Pomocnicze

CMR art. 17 § 1

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów

Wprowadza domniemanie odpowiedzialności przewoźnika od przyjęcia towaru.

CMR art. 17 § 4

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów

Wymienia przyczyny wyłączające odpowiedzialność przewoźnika.

CMR art. 18 § 2

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów

Przewoźnik musi udowodnić, że szkoda wynikała z przyczyn wymienionych w art. 17 ust. 4 CMR.

CMR art. 32 § 2

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów

Określa, kiedy rozpoczyna się bieg przedawnienia w przypadku uszkodzenia towaru.

CMR art. 32 § 3

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów

Reguluje przerwanie biegu przedawnienia.

CMR art. 32 § 4

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów

Wyłącza retroaktywny skutek przedawnienia.

CMR art. 39

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów

Dotyczy stosunków między kolejnymi przewoźnikami.

k.c. art. 498 § 1

Kodeks cywilny

Reguluje potrącenie wierzytelności.

k.c. art. 502

Kodeks cywilny

Dotyczy retroaktywnego skutku przedawnienia.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.c. art. 381

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość przeprowadzenia nowych dowodów i faktów w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 505 § 11

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość przeprowadzenia nowych dowodów i faktów w postępowaniu apelacyjnym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § 4

Określa wysokość wynagrodzenia radcy prawnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § 1

Określa wysokość wynagrodzenia radcy prawnego w postępowaniu apelacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczność zarzutu potrącenia z uwagi na przerwanie biegu przedawnienia. • Udowodnienie wysokości szkody przez pozwanego. • Niewłaściwe zastosowanie art. 39 CMR przez Sąd Rejonowy.

Odrzucone argumenty

Roszczenie pozwanego było przedawnione. • Wysokość szkody nie została udowodniona przez pozwanego. • Zastosowanie art. 39 CMR do sytuacji podzlecenia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Odwoławczy przyjmuje ustalony przez Sąd Rejonowy stan faktyczny za własne ustalenia, za wyjątkami niżej wskazanymi. • Sytuacja procesowa, kiedy zasadność zgłoszonego do potrącenia roszczenia zależy wyłącznie od ustalenia jednego faktu na podstawie dokumentu, co do którego powód miał możliwość wypowiedzenia się, uzasadnia przeprowadzenie postępowania dowodowego przed Sądem II Instancji. • Zawezwanie do próby ugodowej jest czynnością zmierzającą bezpośrednio do dochodzenia roszczenia i przerywa bieg przedawnienia zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 k.c. • Ostatecznie w dacie złożenia oświadczenia o potrąceniu [...] roszczenie zgłoszone do potrącenia nie było przedawnione.

Skład orzekający

Robert Bury

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń w transporcie międzynarodowym (CMR) oraz skuteczności zarzutu potrącenia, a także dopuszczalności przeprowadzania nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przewozu międzynarodowego i zarzutu potrącenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe znaczenie ma prawidłowe ustalenie daty przerwania biegu przedawnienia i jak sąd drugiej instancji może korygować błędy sądu pierwszej instancji, nawet poprzez przeprowadzenie dodatkowych dowodów.

Czy zarzut potrącenia może uratować przed przegraną? Sąd Okręgowy zmienia wyrok w sprawie przewozu.

Dane finansowe

WPS: 5670,02 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst