VIII Ga 274/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę brakującej kwoty odszkodowania za szkodę komunikacyjną, nabytego przez powodów od pierwotnych poszkodowanych. Powodowie domagali się zasądzenia od pozwanego ubezpieczyciela kwoty 3 227,59 zł wraz z odsetkami. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy oddalił powództwo, uznając, że pozwany nie posiada legitymacji biernej. Uzasadniono to faktem, że z dniem 1 stycznia 2016 roku portfel ubezpieczeń pozwanego został przejęty przez inny podmiot, (...) z siedzibą w W., zgodnie z przepisami ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Pozew został wniesiony po tej dacie. Sąd Rejonowy powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 133/94), zgodnie z którą w przypadku przeniesienia portfela ubezpieczeń, legitymowanym biernie jest wyłącznie ubezpieczyciel przejmujący. Powodowie wnieśli apelację, zarzucając błędną interpretację przepisów prawa materialnego i uznanie braku legitymacji biernej pozwanego. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd drugiej instancji potwierdził prawidłowość zastosowania przepisów dotyczących przeniesienia portfela ubezpieczeń, w tym art. 217 i 298 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Podkreślono, że umowa o przeniesienie portfela, nawet jeśli nie wymaga zgody ubezpieczającego, przenosi prawa i obowiązki, a legitymowanym biernie jest wyłącznie przejmujący ubezpieczyciel. Sąd Okręgowy odrzucił możliwość zastosowania przepisów o przejęciu długu (art. 519 KC), wskazując na specyfikę umowy o przeniesienie portfela jako samodzielnej instytucji cywilnoprawnej. W konsekwencji, uznano, że Sąd Rejonowy prawidłowo oddalił powództwo z powodu braku legitymacji procesowej biernej pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, kto jest legitymowany biernie w sprawach dotyczących roszczeń z umów ubezpieczenia objętych przeniesionym portfelem ubezpieczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji przeniesienia portfela ubezpieczeń i wymaga analizy konkretnych umów oraz przepisów prawa ubezpieczeniowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ubezpieczyciel, który przeniósł swój portfel ubezpieczeń na inny podmiot, posiada legitymację bierną w sprawie o zapłatę odszkodowania z umowy ubezpieczenia objętej przeniesionym portfelem, jeśli pozew został wniesiony po dacie przeniesienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ubezpieczyciel, który przeniósł swój portfel ubezpieczeń, nie posiada legitymacji biernej w sprawie o zapłatę odszkodowania z umowy objętej tym portfelem, jeśli pozew został wniesiony po dacie przeniesienia. Legitymowanym biernie jest wyłącznie ubezpieczyciel przejmujący portfel.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej oraz uchwale Sądu Najwyższego (III CZP 133/94), zgodnie z którymi umowa o przeniesienie portfela ubezpieczeń skutkuje przeniesieniem praw i obowiązków na przejmującego ubezpieczyciela, który staje się jedynym podmiotem odpowiedzialnym.
Czy umowa o przeniesienie portfela ubezpieczeń jest samodzielną instytucją cywilnoprawną, która może skutkować przejściem długu bez zgody wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa o przeniesienie portfela ubezpieczeń jest samodzielną instytucją cywilnoprawną, która pozwala na przejście obowiązków na nowego ubezpieczyciela bez zgody i woli ubezpieczającego (wierzyciela).
Uzasadnienie
Sąd odrzucił możliwość zastosowania przepisów o przejęciu długu (art. 519 KC), wskazując, że umowa o przeniesienie portfela jest specyficzną instytucją prawa ubezpieczeniowego, która reguluje skutki prawne przeniesienia zobowiązań.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. M. | osoba_fizyczna | powód |
| D. S. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) w P. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
u.dz.ubezp.reasekur. art. 217 § 1
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
Krajowy zakład ubezpieczeń może zawrzeć umowę o przeniesienie portfela ubezpieczeń z zagranicznym zakładem ubezpieczeń mającym siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej.
u.dz.ubezp.reasekur. art. 298 § 1
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
Zakład ubezpieczeń może zawrzeć z innym zakładem ubezpieczeń umowę o przeniesienie całości lub części portfela ubezpieczeń.
Pomocnicze
u.dz.ubezp.reasekur. art. 219 § 2
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
u.dz.ubezp.reasekur. art. 298 § 2
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
Przeniesienie portfela ubezpieczeń wymaga zatwierdzenia przez organ nadzoru.
k.c. art. 830 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy prawa wypowiedzenia umowy ubezpieczenia przez ubezpieczającego po przeniesieniu portfela.
k.p.c. art. 194 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wniosku o dopozwanie.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przejęcie portfela ubezpieczeń przez inny podmiot przed wniesieniem pozwu skutkuje brakiem legitymacji biernej pierwotnego ubezpieczyciela. • Umowa o przeniesienie portfela ubezpieczeń jest samodzielną instytucją cywilnoprawną, która przenosi prawa i obowiązki na przejmującego ubezpieczyciela bez zgody wierzyciela.
Odrzucone argumenty
Pozwany ubezpieczyciel posiada legitymację bierną mimo przeniesienia portfela ubezpieczeń. • Zastosowanie przepisów o przejęciu długu (art. 519 KC) do umowy o przeniesienie portfela ubezpieczeń.
Godne uwagi sformułowania
legitymowanym biernie jest wyłącznie ubezpieczyciel przejmujący portfel • umowa o przeniesienie portfela jest samodzielną instytucją cywilnoprawną • przeniesienie portfela jest w istocie przeniesieniem praw i obowiązków wynikających z konkretnych umów ubezpieczenia
Skład orzekający
Wojciech Wołoszyk
przewodniczący
Elżbieta Kala
sędzia
Wiesław Łukaszewski
sędzia (spr.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, kto jest legitymowany biernie w sprawach dotyczących roszczeń z umów ubezpieczenia objętych przeniesionym portfelem ubezpieczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przeniesienia portfela ubezpieczeń i wymaga analizy konkretnych umów oraz przepisów prawa ubezpieczeniowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego w branży ubezpieczeniowej – kto odpowiada po przejęciu portfela. Jest to istotne dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach i dla samych ubezpieczycieli.
“Kto odpowiada za stare polisy? Sąd rozstrzyga o legitymacji ubezpieczyciela po przejęciu portfela.”
Dane finansowe
WPS: 3227,59 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.