Orzeczenie · 2015-11-27

VII UA 43/15Zasiłek pogrzebowy symboliczny pochówek koszty

Sąd
Sąd Okręgowy w Gdańsku
Data
2015-11-27
SAOSubezpieczenia społecznezasiłki pogrzeboweWysokaokręgowy
zasiłek pogrzebowykoszty pogrzebusymboliczny pochówekprzekazanie zwłok do badańZUSprawo ubezpieczeń społecznychorzecznictwo SNinterpretacja przepisów

Decyzją z dnia 30.12.2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. odmówił H. S. prawa do zasiłku pogrzebowego po zmarłym mężu T. S., wskazując na brak rachunków za fizyczny pochówek, ponieważ ciało zmarłego zostało przekazane do badań naukowych. ZUS uznał, że złożone dokumenty (rachunek za kwiaty, stypę, mszę) nie dotyczą kosztów pochówku, takich jak zakup miejsca na cmentarzu czy symbolicznej trumny/urny. H. S. odwołała się od decyzji, argumentując, że odbyła się symboliczna ceremonia pogrzebowa (msza, stypa). Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku wyrokiem z dnia 30 czerwca 2015 r. zmienił decyzję ZUS, przyznając prawo do zasiłku. Sąd I instancji ustalił, że ciało zmarłego zostało przekazane do badań naukowych zgodnie z jego wolą, a odbyła się msza pogrzebowa i stypa, z czego wnioskodawczyni poniosła koszty. Symboliczne miejsce pochówku znajduje się w ogrodzie wnioskodawczyni z tabliczką i krzyżem. Sąd Rejonowy oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, które szeroko interpretuje pojęcie kosztów pogrzebu, obejmując wydatki odpowiadające zwyczajom środowiska, w tym koszty ceremonii, wieńców, kwiatów, odzieży żałobnej czy poczęstunku. Sąd uznał, że nie można zawężać pojęcia kosztów pogrzebu do wąsko rozumianego pochówku fizycznego, zwłaszcza w sytuacji przekazania zwłok do celów naukowych, gdzie pogrzeb symboliczny jest uzasadniony. Apelację od wyroku złożył ZUS, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 78 ustawy o emeryturach i rentach) poprzez błędną interpretację i uznanie zasadności roszczenia mimo braku fizycznego pochówku, oraz naruszenie prawa procesowego (art. 233 § 1 kpc) w zakresie oceny dowodów. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną, podzielając ustalenia i argumentację Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że pojęcie „pogrzeb” ma szerszy zakres niż „pochówek” i obejmuje obrzęd towarzyszący chowaniu zmarłego, a symboliczne pożegnanie jest dopuszczalne i uzasadnia prawo do zasiłku pogrzebowego, jeśli zostały poniesione koszty. Sąd odwołał się również do orzecznictwa dotyczącego art. 446 § 1 k.c., które również szeroko interpretuje koszty pogrzebu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że koszty symbolicznego pogrzebu (ceremonia, stypa) mogą być podstawą do przyznania zasiłku pogrzebowego, nawet w przypadku braku fizycznego pochówku ciała z powodu jego przekazania do celów naukowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przekazania zwłok do celów naukowych i interpretacji przepisów o zasiłku pogrzebowym. Może być pomocne w podobnych sprawach, ale wymaga uwzględnienia indywidualnych okoliczności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy koszty symbolicznej ceremonii pogrzebowej (msza, stypa, dekoracja kościoła) mogą być uznane za koszty pogrzebu uzasadniające wypłatę zasiłku pogrzebowego, w sytuacji gdy ciało zmarłego zostało przekazane do badań naukowych i nie doszło do fizycznego pochówku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, koszty symbolicznej ceremonii pogrzebowej i związane z nią wydatki mogą być uznane za koszty pogrzebu w rozumieniu przepisów o zasiłku pogrzebowym, nawet jeśli nie doszło do fizycznego pochówku ciała.

Uzasadnienie

Sądy uznały, że pojęcie 'kosztów pogrzebu' jest szersze niż tylko fizyczny pochówek i obejmuje wydatki odpowiadające zwyczajom środowiska, w tym koszty ceremonii, mszy, stypy czy dekoracji. W sytuacji przekazania zwłok do celów naukowych, pogrzeb symboliczny jest uzasadniony i poniesione z tego tytułu koszty kwalifikują się do zwrotu w ramach zasiłku pogrzebowego.

Czy Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i dokonał wszechstronnego rozważenia sprawy zgodnie z art. 233 § 1 k.p.c.?

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i poczynił trafne ustalenia faktyczne.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy całościowo przeanalizował materiał dowodowy, nie dopuszczając się obrazy art. 233 § 1 k.p.c. Zarzut naruszenia tego przepisu przez apelującego został uznany za nieprecyzyjny i stanowiący jedynie polemikę, bez wskazania konkretnych błędów logicznego rozumowania czy sprzeczności oceny z doświadczeniem życiowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
H. S.

Strony

NazwaTypRola
H. S.osoba_fizycznawnioskodawczyni/ubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.instytucjaorgan rentowy/pozwany
T. S.osoba_fizycznazmarły mąż

Przepisy (7)

Główne

u.e.r. FUS art. 77 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci ubezpieczonego, osoby pobierającej emeryturę lub rentę, osoby spełniającej warunki do ich uzyskania, lub członka rodziny osoby wymienionej w pkt 1 i 2.

u.e.r. FUS art. 78 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Zasiłek pogrzebowy należy się osobie, która pokryła koszty pogrzebu. Pokrycie kosztów każdego pogrzebu – choćby symbolicznego – uzasadnia żądanie wypłaty zasiłku pogrzebowego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477 § 1 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zmiany zaskarżonej decyzji przez Sąd I instancji.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oceny wiarygodności i mocy dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia apelacji przez Sąd II instancji.

k.c. art. 446 § 1

Kodeks cywilny

Obowiązek zwrotu kosztów leczenia i pogrzebu przez zobowiązanego do naprawienia szkody.

u.c.ch.z.

Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych

Przepisy dotyczące pochówku, które nie definiują wąsko pojęcia pogrzebu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Koszty symbolicznej ceremonii pogrzebowej (msza, stypa, dekoracja kościoła) stanowią koszty pogrzebu w rozumieniu ustawy. • Pojęcie 'kosztów pogrzebu' jest szersze niż fizyczny pochówek i obejmuje zwyczajowo przyjęte obrzędy pożegnania zmarłego. • Brak fizycznego pochówku ciała z powodu jego przekazania do badań naukowych nie wyklucza prawa do zasiłku pogrzebowego. • Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i dokonał wszechstronnego rozważenia sprawy.

Odrzucone argumenty

Odmowa prawa do zasiłku pogrzebowego przez ZUS z powodu braku rachunków za fizyczny pochówek. • Zarzuty apelacji ZUS dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 78 u.e.r. FUS) i procesowego (art. 233 § 1 k.p.c.).

Godne uwagi sformułowania

nie jest zasadnym zawężenie pojęcia "kosztów pogrzebu" do wąsko rozumianego pojęcia "pochówku" • nie są to koszty związane wyłącznie z wąsko rozumianym pochówkiem, a zatem złożeniem zwłok czy szczątków ludzkich do grobu • nie można utożsamiać pogrzebu wyłącznie z aktem złożenia ciała albo szczątków do grobu, ale z przeprowadzeniem zwyczajowo przyjętych, w danej kulturze, obrzędów związanych ze śmiercią i pożegnaniem osoby zmarłej • brak zwłok nie może być więc jedynym powodem odebrania prawa do zasiłku pogrzebowego • należy rozróżnić pojęcie „pochówku”, przez które niewątpliwie należy rozumieć pogrzebanie zwłok, od pojęcia „pogrzebu”, które to pojęcie ma szerszy zakres znaczeniowy, obejmując również swym zakresem termin „pochówek”

Skład orzekający

Justyna Skórzewska

del.

Katarzyna Antoniewicz

SSO

Beata Golba - Kilian

SSO

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że koszty symbolicznego pogrzebu (ceremonia, stypa) mogą być podstawą do przyznania zasiłku pogrzebowego, nawet w przypadku braku fizycznego pochówku ciała z powodu jego przekazania do celów naukowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przekazania zwłok do celów naukowych i interpretacji przepisów o zasiłku pogrzebowym. Może być pomocne w podobnych sprawach, ale wymaga uwzględnienia indywidualnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa porusza ważny społecznie temat godnego pożegnania zmarłego i jego kosztów, a także pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w nietypowych sytuacjach życiowych, takich jak przekazanie ciała do celów naukowych.

Czy symboliczny pogrzeb bez ciała to nadal pogrzeb? Sąd przyznał zasiłek!

Dane finansowe

koszt ceremonii pogrzebowej (ofiara za mszę): 200 PLN

koszt usługi gastronomicznej (stypa): 1190 PLN

koszt dekoracji kwiatowej kościoła: 320 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst