VII U 686/24Zlecenia czy pracą na rzecz pracodawcy interpretacja ZUS
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołań spółki (...) sp. z o.o. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który zakwestionował podstawę wymiaru składek dla czterech pracowników (G. M. (1), S. O. (1), D. J., G. W.). ZUS uznał, że umowy zlecenia zawarte przez tych pracowników z inną spółką, (...) sp. z o.o., były w rzeczywistości pracą wykonywaną na rzecz ich pracodawcy, (...) sp. z o.o., co uzasadniało objęcie tych świadczeń składkami na ubezpieczenia społeczne na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd Okręgowy, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił stan faktyczny, który wykazał ścisłe powiązania osobowe i kapitałowe między obiema spółkami (jedyny wspólnik i prezes zarządu obu spółek to Z. R.). Analiza zakresów obowiązków wynikających z umów o pracę i umów zlecenia dla poszczególnych ubezpieczonych wykazała znaczące podobieństwo, a często tożsamość, tych obowiązków. Ponadto, zeznania świadków i ubezpieczonych potwierdziły, że praca na rzecz obu spółek była wykonywana w tym samym miejscu, przy użyciu tych samych narzędzi pracy, a czasami nawet w tych samych godzinach, bez wyraźnego rozgraniczenia. Sąd uznał, że (...) sp. z o.o. była rzeczywistym beneficjentem pracy świadczonej przez pracowników w ramach umów zlecenia, a formalny podział zatrudnienia miał charakter wtórny wobec jednolitej, faktycznie zorganizowanej struktury. W związku z tym, sąd oddalił odwołania spółki jako niezasadne i zasądził od niej na rzecz ZUS zwrot kosztów zastępstwa procesowego w łącznej kwocie 6.570,00 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście powiązanych spółek i zintegrowanego wykonywania pracy przez pracowników.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji powiązań kapitałowo-organizacyjnych i zbieżności obowiązków, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca wykonywana przez pracownika na podstawie umowy zlecenia zawartej z podmiotem powiązanym z pracodawcą, w ramach której pracownik wykonuje pracę na rzecz swojego pracodawcy, powinna być traktowana jako praca na rzecz pracodawcy dla celów ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, praca wykonywana przez pracownika na podstawie umowy zlecenia zawartej z podmiotem powiązanym z pracodawcą, jeśli w ramach tej umowy pracownik wykonuje pracę na rzecz swojego pracodawcy, powinna być traktowana jako praca na rzecz pracodawcy dla celów ubezpieczeń społecznych, co uzasadnia objęcie jej składkami na ubezpieczenia społeczne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest ustalenie, czy pracodawca jest rzeczywistym beneficjentem pracy świadczonej przez pracownika w ramach umowy cywilnoprawnej. W analizowanej sprawie, ze względu na tożsamość lub znaczące podobieństwo zakresów obowiązków w umowach o pracę i umowach zlecenia, wspólne miejsce i narzędzia pracy, a także nadzór sprawowany przez te same osoby, sąd stwierdził, że praca świadczona na podstawie umów zlecenia była w rzeczywistości pracą na rzecz pracodawcy.
Czy fakt prowadzenia odrębnej działalności gospodarczej przez dwie powiązane spółki oraz istnienie formalnych potrzeb kadrowych w każdej z nich wyłącza zastosowanie art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, gdy pracownicy wykonują pracę na rzecz obu podmiotów w sposób zintegrowany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt prowadzenia odrębnej działalności gospodarczej przez powiązane spółki i istnienie formalnych potrzeb kadrowych nie wyłącza zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jeśli praca jest faktycznie wykonywana w sposób zintegrowany na rzecz pracodawcy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że o zastosowaniu art. 8 ust. 2a ustawy decyduje rzeczywisty sposób wykonywania pracy, a nie tylko treść umów czy formalne potrzeby kadrowe. W tej sprawie, mimo odrębności spółek, praca była wykonywana w sposób zintegrowany, co wskazuje na to, że pracodawca był beneficjentem tej pracy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) sp. z o.o. | spółka | odwołująca |
| (...) sp. z o.o. | spółka | zainteresowany |
| G. M. (1) | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| S. O. (1) | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| D. J. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| G. W. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w M. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
u.s.u.s. art. 8 § ust. 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za pracownika uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Przepis ten rozszerza pojęcie pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych i ma na celu przeciwdziałanie nieuczciwym praktykom polegającym na unikaniu świadczeń na fundusze ubezpieczeń społecznych poprzez zawieranie umów cywilnoprawnych z pracownikami.
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje oddalenie odwołania w postępowaniu przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 4 § pkt 2 lit. a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Definiuje płatnika składek jako pracodawcę w stosunku do pracowników oraz jednostkę organizacyjną lub osobę fizyczną pozostającą z inną osobą w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi.
u.s.u.s. art. 18 § ust. 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa, że pracodawca, na którego rzecz pracownik wykonuje pracę na podstawie umowy zawartej z podmiotem trzecim, jest płatnikiem składek.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej, która jest sprzeczna z ustawą lub mająca na celu obejście ustawy.
k.p.c. art. 219
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy połączenia spraw.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zwrotu kosztów procesu.
u.ś.o.f. art. 81 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.f. art. 85 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca wykonywana przez pracowników na podstawie umów zlecenia z podmiotem powiązanym z pracodawcą, w ramach której pracownicy faktycznie świadczyli pracę na rzecz swojego pracodawcy, powinna być traktowana jako praca na rzecz pracodawcy dla celów ubezpieczeń społecznych. • Istotne jest rzeczywiste wykonywanie pracy, a nie tylko formalne brzmienie umów i odrębność spółek, gdy pracodawca jest beneficjentem pracy. • Tożsamość lub podobieństwo zakresów obowiązków, wspólne miejsce i narzędzia pracy, a także jednolity nadzór wskazują na zintegrowany charakter pracy i jej świadczenie na rzecz pracodawcy.
Odrzucone argumenty
Umowy zlecenia były odrębne od umów o pracę i dotyczyły pracy na rzecz innej spółki. • Każda ze spółek miała własne, niezależne potrzeby kadrowe. • Organ rentowy nie poczynił ustaleń na podstawie zebrania i porównania dokumentów zakresów obowiązków, pytał ogólnie o kierownictwo, nie objaśniał przesłuchiwanym, na czym polega kierownictwo, pominął sposób realizacji postanowień umów cywilno-prawnych, nie zbadał znaczenia umów między spółkami, nie ustalał udziału osób w realizacji postanowień umów między spółkami. • Organ rentowy błędnie ustalił, że pracodawcą osób zatrudnionych na umowę zlecenia jest udziałowiec spółki.
Godne uwagi sformułowania
za pracownika uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy • nie ma znaczenia zamiar obejścia prawa przez pracodawcę (płatnika), pracownika lub stronę umowy cywilnej, trzecią dla tego stosunku, lecz istotne jest zaistnienie zdarzeń opisanych w hipotezie • pracodawca jest rzeczywistym beneficjentem pracy świadczonej przez pracownika – zleceniobiorcę • nie można jednak uznać, że samo zawarcie dwóch odrębnych umów, wskazujących na wykonywanie pracy na rzecz dwóch różnych spółek, przesądza o rzeczywistym rozdzieleniu tej pracy.
Skład orzekający
Renata Gąsior
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście powiązanych spółek i zintegrowanego wykonywania pracy przez pracowników."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji powiązań kapitałowo-organizacyjnych i zbieżności obowiązków, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozgraniczenia umów o pracę i umów zlecenia w kontekście powiązanych spółek, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców i pracowników. Wyjaśnia, kiedy ZUS może zakwestionować takie konstrukcje.
“Czy praca dla dwóch firm to praca dla jednej? Sąd rozstrzyga, kiedy ZUS ma rację.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.