Orzeczenie · 2025-12-08

VII U 1749/24Uchylenie decyzji pozwolenie na budowe naruszenie procedury

Sąd
Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2025-12-08
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSTrybunał Konstytucyjnywznowienie postępowaniapublikacja orzeczeńKodeks postępowania administracyjnegoustawa emerytalnastan prawny

Sprawa dotyczyła odwołania M. J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie emerytury. Podstawą wniosku o wznowienie był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20), który stwierdził niezgodność art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wniosek o świadczenia przed 6 czerwca 2012 r. Organ rentowy odmówił wznowienia, argumentując, że wyrok TK nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, co jest warunkiem wejścia w życie orzeczenia i podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 145a KPA. Sąd Okręgowy, rozpoznając odwołanie, podzielił to stanowisko. Podkreślił, że zgodnie z art. 190 Konstytucji RP i ustawą o ogłaszaniu aktów normatywnych, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Brak takiej publikacji oznacza, że przepis, mimo stwierdzenia jego niekonstytucyjności, nadal obowiązuje, a postępowanie nie może zostać wznowione na jego podstawie. Sąd oddalił odwołanie w zakresie wznowienia postępowania. Jednocześnie, ponieważ organ rentowy nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku o ponowne ustalenie wysokości emerytury, Sąd przekazał ten wniosek do rozpoznania ZUS.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów KPA i Konstytucji dotyczących wznowienia postępowania po wyrokach TK oraz zakresu kognicji sądu w sprawach ubezpieczeń społecznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK w Dzienniku Ustaw.

Zagadnienia prawne (2)

Czy brak publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw uniemożliwia wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie tego wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw uniemożliwia wznowienie postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 190 Konstytucji RP i ustawą o ogłaszaniu aktów normatywnych, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Dopiero po wejściu w życie orzeczenia i utracie mocy obowiązującej przez przepis, na podstawie którego wydano decyzję, można skutecznie żądać wznowienia postępowania.

Czy sąd w postępowaniu odwoławczym od decyzji ZUS może merytorycznie rozpoznać wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury, jeśli organ rentowy wydał decyzję jedynie w przedmiocie wznowienia postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może merytorycznie ocenić zasadności wniosku o ponowne ustalenie wysokości emerytury, jeśli organ rentowy nie wydał decyzji w tym przedmiocie, a jedynie w przedmiocie wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Postępowanie sądowe w sprawach ubezpieczeń społecznych ma charakter odwoławczy i ogranicza się do kontroli decyzji organu rentowego. Sąd rozstrzyga o prawidłowości zaskarżonej decyzji w granicach jej treści i przedmiotu. Jeśli organ rentowy nie rozpoznał wniosku o przeliczenie emerytury, sąd nie może tego zrobić, a jedynie przekazać wniosek do rozpoznania organowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie odwołania i przekazanie wniosku
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W.

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

KPA art. 145a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano decyzję.

KPA art. 145a § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Konstytucja RP art. 190

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej.

u.o.a.n. art. 9 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczące aktów normatywnych ogłoszonych w Dzienniku Ustaw ogłasza się w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Pomocnicze

KPC art. 477 § 10 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przekazanie wniosku do rozpoznania organowi rentowemu.

KPC art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie odwołania.

u.e.r.f.u.s. art. 25 § ust. 1b

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób składających wniosek przed 6 czerwca 2012 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, co uniemożliwia wznowienie postępowania. • Sąd rozpoznaje sprawę w granicach decyzji organu rentowego, a organ nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku o przeliczenie emerytury.

Godne uwagi sformułowania

Orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. • Sąd nie mógł zaś merytorycznie ocenić zasadności roszczenia o ponowne ustalenie wysokości emerytury z uwagi na czasową niedopuszczalność drogi sądowej. • Sądy muszą pozostać wierne zasadom praworządności.

Skład orzekający

Magdalena Pytel

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA i Konstytucji dotyczących wznowienia postępowania po wyrokach TK oraz zakresu kognicji sądu w sprawach ubezpieczeń społecznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK w Dzienniku Ustaw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z wyrokami Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływem na prawa obywateli, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych.

Wyrok TK nie opublikowany? Emerytura nie zostanie przeliczona – sąd wyjaśnia dlaczego.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst